|
"...Στο παιδί πρέπει να δίνεται - παράλληλα με τη μόρφωση - και η ευκαιρία για αναψυχή και διασκέδαση. Η κοινωνία και το Κράτος οφείλουν να κάνουν κάθε προσπάθεια γι' αυτό το σκοπό".(Από την Παγκόσμια Διακήρυξη για τα Δικαιώματα του Παιδιού.)
Το παιχνίδι εμπεριέχει τις ανάγκες έκφρασης και επικοινωνίας, καθώς επίσης και της γνωριμίας του παιδιού με τον κόσμο γύρω του και τον εαυτό του. Στο παιχνίδι, το παιδί δοκιμάζει τον εαυτό του, τα όριά του, τις σχέσεις του με τους άλλους.
Το παιδί στο καθημερινό του παιχνίδι έχει παραλήπτη μόνον τον συμπαίχτη του. Στο θεατρικό παιχνίδι, εκτός από τους συμπαίχτες του έχει και θεατές, έχει "κοινό", τους συμμαθητές του και το δάσκαλο. Το να παίζουμε για τους άλλους μας επιβάλλει να είμαστε σαφείς και κατανοητοί, να μπορούν να μας βλέπουν και να μας ακούν οι άλλοι. Μας υποχρεώνει, δηλαδή, να διατηρούμε ένα κριτικό βλέμμα σ' αυτό που κάνουμε. Το θεατρικό παιχνίδι σταματάει από τη στιγμή που η λειτουργία της έκφρασης επισκιάζει την επικοινωνία.
' ....ΕΓΩ, ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΗΝ ΚΑΚΙΑ ΜΑΓΙΣΣΑ....'
Κάθε φορά που παίζουμε ένα θεατρικό παιχνίδι με τα παιδιά, ορίζουμε αυτούς τους όρους και τους κανόνες πάρα πολύ απλά και παραστατικά, ανάλογα με την ηλικία τους. Ο αυτοσχεδιασμός έχει πολλά κοινά σημεία με το παιδικό παιχνίδι. Απαιτεί συγκέντρωση, αυθορμητισμό, ειλικρίνεια και αλήθεια. Το παιδί, στο παιχνίδι του, διαθέτει όλες αυτές τις αρετές. Είναι λοιπόν, πολύ απλό και εύκολο για το παιδί να αυτοσχεδιάσει παίζοντας.
Ο κατευθυνόμενος από το δάσκαλο αυτοσχεδιασμός, ή το θεατρικό παιχνίδι, βοηθάει το παιδί να έρθει σε γνωριμία και μεγαλύτερη αρμονία με τον εσωτερικό και εξωτερικό του κόσμο και να αναπτύξει διάφορες ικανότητες. Φέρνει το παιδί σε επαφή και γνωριμία με το σώμα του και αναπτύσσει τον έλεγχο του σώματος. Ως πρoς τον εσωτερικό του κόσμο, ερχόμενο το παιδί σε επαφή με τα αισθήματά του, μπορεί να τα γνωρίσει και να κρατηθεί σε απόσταση από αυτά. Μιμούμενο π.χ. ότι κλαίει απομακρύνεται από τα δάκρυα, παίζοντας κάτι που φοβάται μπορεί να ξεπεράσει τους φόβους του, η επαφή του με συγκινησιακές αναμνήσεις το κάνουν να τις βλέπει κριτικά και να απελευθερώνεται από πικρίες και στεναχώριες. Ενθαρρυμένο το παιδί να "γίνει κάτι άλλο" μπορεί να δοκιμάσει διάφορους ρόλους, ξεκινώντας από τους πιo απωθητικούς (ντροπαλά παιδιά που διαλέγουν να παίξουν άγρια λιοντάρια) ως τους πιo συμπαθείς (παιδιά βίαια και νευρικά στην καθημερινότητά τους, γίνονται "άγγελοι" μέσα στο θεατρικό παιχνίδι ).
Το θεατρικό παιχνίδι οξύνει ακόμα την ικανότητα επικοινωνίας του παιδιού με τους γύρω του. Με τον ίδιο τρόπο που γνωρίζει τον εαυτό του, γνωρίζει και τους άλλους, κι έτσι δε φοβάται να ανοιχτεί απέναντί τους, δε διστάζει να αποκαλυφθεί, γιατί έχει κι εκείνο την χαρά να τους αποκαλύπτει. Ασκείται ακόμα στο να παρατηρεί, να βλέπει, ν' ακούει και ν' απαντάει, να κατανοεί και να γίνεται κατανοητό. Έτσι είναι ευνόητο ότι το παιδί καλλιεργεί την κοινωνικότητα και την συλλογικότητα. Το θέατρο είναι συλλογική δραστηριότητα. Δεν υπάρχει θεατρική πράξη χωρίς συλλογική δραστηριότητα, συνεργασία μιας ομάδας. Έτσι μέσα απ' αυτό, το παιδί μπορεί να έρθει σ' επαφή με την έννοια και την λειτουργία της ομάδας. Μαθαίνει πως μπορεί να είναι κανείς δημιουργικός, να δέχεται και να προσφέρει στους άλλους, μαθαίνει τη γενναιοδωρία και τη συνεργασία.
Από την εμπειρία που έχω παίζοντας με τα παιδιά, νομίζω ότι όλοι θα έπρεπε να επιδιώκουμε να παίζουμε περισσότερο μαζί τους. Γιατί ανακάλυψα ότι το παιχνίδι δεν είναι απαραίτητο μόνο για τα παιδιά, αλλά και για μας τους "μεγάλους". Γιατί μέσα στο παιχνίδι βρίσκουμε κι εμείς πολλά πράγματα που έχουμε ξεχάσει από τότε που η ηλικία μας, το άγχος, ο ανταγωνισμός, η ίδια η ζωή, μας επέβαλλε να "παίζουμε " τον ρόλο των "μεγάλων ". Γι' αυτό, παίζοντας περισσότερο με τα παιδιά, μήπως μπορούμε να ανακαλύψουμε ξανά πολλά πράγματα για τον εαυτό μας και για τα πράγματα γύρω μας; Μήπως πρέπει να γίνουμε ενήλικες που δεν θέλουν να είναι "μεγάλοι"; Ίσως τότε να γίνουμε ευτυχέστεροι κι' εμείς και τα παιδιά.
|