Η συνήθεια είναι μια συμπεριφορά που τα παιδιά επαναλαμβάνουν ξανά και ξανά, σχεδόν χωρίς να το σκέφτονται.
Οι συνήθειες των παιδιών συνήθως αφορούν το άγγιγμα ή το παίξιμο με μέρη του προσώπου ή του σώματος τους. Μερικές φορές τα παιδιά είναι ενήμερα για τις συνήθειές τους, ενώ άλλες φορές δεν είναι.
Οι πιο κοινές συνήθειες στα παιδιά
Τα περισσότερα παιδιά έχουν τις παρακάτω συνήθειες:
- ρούφηγμα του δαχτύλου, του αντίχειρα ή της πιπίλας
- βάζοντας τα δάχτυλα ή τα χέρια στο στόμα
- δάγκωμα ή τράβηγμα των νυχιών
- στριφογύρισμα και τράβηγμα των μαλλιών
- σκαλίσματα στη μύτη ή στα τραύματα
- σκαλίσματα στα χείλη ή το εσωτερικό των μάγουλων
- μάσημα αντικειμένων όπως μολύβια και ρούχα
- τρίξιμο των δοντιών
Γιατί ξεκινούν οι συνήθειες των παιδιών;
Οι συνήθειες μπορεί να είναι ανακουφιστικές για τα παιδιά. Το ρούφηγμα είναι ένα καλό παράδειγμα. Καθώς τα νήπια αφήνουν πίσω τη βρεφική φάση, συνήθειες όπως το ρούφηγμα του αντίχειρα μπορεί να αποτελούν τρόπο για να ανακουφίσουν το άγχος ή την ανησυχία.
Ορισμένες φορές, οι συνήθειες εμφανίζονται επειδή τα παιδιά βαριούνται. Δηλαδή, η συμπεριφορά αυτή είναι απλώς τρόπος για να περάσουν τον χρόνο τους. Για παράδειγμα, τα παιδιά είναι πιο πιθανό να δαγκώνουν τα νύχια ενώ παρακολουθούν τηλεόραση ή δεν κάνουν τίποτα, παρά όταν αισθάνονται άγχη.
Ορισμένες φορές, οι συνήθειες ξεκινούν για πρακτικούς λόγους, αλλά συνεχίζονται ακόμη και αφού οι πρακτικοί λόγοι έχουν φύγει. Για παράδειγμα, τα μικρά παιδιά που έχουν κρυολόγημα συχνά σκαλίζουν τη μύτη τους για να την καθαρίσουν. Τα παιδιά που συνεχίζουν να σκαλίζουν, ακόμα και αφού μάθουν να φυσούν τη μύτη τους, πιθανότατα έχουν αποκτήσει μια συνήθεια.
Είστε πρότυπο για το παιδί σας. Αν παρατηρήσετε ότι το παιδί σας ξεκινά μια συνήθεια, αναρωτηθείτε αν είναι και μια από τις δικές σας συνήθειες. Για παράδειγμα, το δάγκωμα των νυχιών μπορεί να κληροδοτηθεί μέσα στην οικογένεια.
Πώς να σταματήσετε τις συνήθειες στα παιδιά
Οι περισσότερες συνήθειες φεύγουν από μόνες τους. Αλλά αν η συνήθεια του παιδιού σας επηρεάζει τις καθημερινές δραστηριότητες ή προκαλεί βλάβη, ίσως θελήσετε να κάνετε κάτι γι’ αυτήν.
Για παράδειγμα, το ρούφηγμα των αντίχειρων ή των δαχτύλων είναι κοινό και συχνά δεν αποτελεί πρόβλημα. Αλλά το παιδί σας μπορεί να ρουφά τους αντίχειρές του όλη την ώρα. Αν αυτό παρεμποδίζει το παιδί να μιλήσει ή να φάει, ή αν το παιδί κοροϊδεύεται από τους συμμαθητές του γι’ αυτό, ίσως ήρθε η ώρα να σταματήσει τη συνήθεια.
Συμβουλές για να σταματήσετε τις συνήθειες
Βοηθήστε το παιδί σας να κατανοήσει τη συμπεριφορά και συμμετέχετε στην εξεύρεση μιας λύσης. Για παράδειγμα, «Αναρωτιέμαι τι μπορείς να κάνεις αντί να σκαλίζεις τη μύτη σου, για να μην μεταφέρεις μικρόβια;»
Υπενθυμίστε στο παιδί σας με ευγένεια τη συνήθεια όταν αυτή συμβαίνει.
Αποσπάστε την προσοχή του παιδιού ή ενθαρρύνετέ το να κάνει κάτι άλλο. Για παράδειγμα, θα μπορούσατε να ενθαρρύνετε το παιδί να παίξει με ένα παιχνίδι που έχει κινούμενα μέρη ενώ παρακολουθεί τηλεόραση. Ή θα μπορούσατε να προτείνετε ένα παιχνίδι με τα χέρια όπως το «Incy Wincy Spider».
Αν το παιδί σας έχει δύο συνήθειες, όπως το ρούφηγμα του αντίχειρα και το τράβηγμα των μαλλιών, επικεντρωθείτε στο να σταματήσετε τη μία από αυτές. Μπορεί να ανακαλύψετε ότι αν καταφέρετε να σταματήσετε το ρούφηγμα του αντίχειρα, το τράβηγμα των μαλλιών μπορεί να σταματήσει και αυτό.
Πότε να ζητήσετε βοήθεια για τις συνήθειες των παιδιών
Αν το ρούφηγμα του αντίχειρα ή των δαχτύλων συνεχίζεται για πολλά χρόνια, μπορεί να αποτελέσει πρόβλημα για την ανάπτυξη των δοντιών του παιδιού. Αν το παιδί σας συνεχίζει να ρουφά τον αντίχειρα ή τα δάχτυλά του μετά τα 4 χρόνια, μιλήστε με έναν φαρμακοποιό για λύσεις όπως διάλυμα που βάφεται πάνω στο δέρμα. Αν ανησυχείτε ότι η συνήθεια προκαλεί προβλήματα στα δόντια, μιλήστε με τον οδοντίατρο.
Αν πιστεύετε ότι το άγχος μπορεί να είναι η αιτία πίσω από μια συνήθεια, ίσως χρειαστεί να αντιμετωπίσετε την αιτία του άγχους. Μιλήστε με το γιατρό σας για παραπομπή σε άλλο επαγγελματία υγείας. Για παράδειγμα, ένας ψυχολόγος μπορεί να βοηθήσει το παιδί σας να μάθει απλά βήματα για να σταματήσει τη συνήθεια.
Συνήθειες σε παιδιά με αναπηρία, αυτισμό ή άλλες επιπλέον ανάγκες
Τα παιδιά με αναπηρία, τα αυτιστικά παιδιά ή τα παιδιά με άλλες επιπλέον ανάγκες ενδέχεται να έχουν περισσότερες συνήθειες από τα τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ή οι συνήθειές τους να είναι πιο έντονες. Ένας ψυχολόγος ή άλλος ειδικός με εμπειρία σε παιδιά με επιπλέον ανάγκες μπορεί να βοηθήσει αν ανησυχείτε για τις συνήθειες του παιδιού σας.
Είναι συνήθεια ή τικ;
Τα τικ δεν είναι συνήθειες. Τα τικ είναι ξαφνικές, επαναλαμβανόμενες και ανεξέλεγκτες κινήσεις και ήχοι. Παραδείγματα περιλαμβάνουν επαναλαμβανόμενο ανοιγοκλείσιμο των ματιών, συσπάσεις του προσώπου, τινάγματα του χεριού και γρύλισμα.
Ένα παιδί μπορεί να καταφέρει να σταματήσει ένα τικ για λίγο, αλλά θα επιστρέψει όταν το παιδί σταματήσει να το σκέφτεται. Αν θεωρείτε ότι το τικ προκαλεί αναστάτωση στο παιδί σας, είναι καλύτερο να ζητήσετε βοήθεια από έναν επαγγελματία υγείας.
Ο γιατρός σας είναι πάντα καλό σημείο εκκίνησης.
Πηγή: raisingchildren.net.au
