Αφότου περίμενες για εννέα μήνες (με ανυπομονησία) η στιγμή αυτή έφτασε: Το μωρό σου είναι εδώ!
Κρατάς το νεογέννητό σου στην αγκαλιά σου και επισήμως έχεις εισέλθει στη νεογνική περίοδο.
Τι είναι; Πόσο διαρκεί; Τι να περιμένεις; Ακολουθούν οι απαντήσεις που ψάχνεις!
Τι είναι η νεογνική περίοδος
Είναι οι πρώτες 28 μέρες – οι πρώτες δηλαδή 4 εβδομάδες – της ζωής του μωρού, ανεξαρτήτως αν ήρθε νωρίς, αργά ή την σωστή χρονική στιγμή του τοκετού.
Οι πρώτες αυτές μέρες είναι ένα σημαντικό διάστημα ραγδαίας ανάπτυξης του μωρού, ενώ τίθενται οι βάσεις για το μοτίβο σίτισης και ύπνου που ακολουθούν. Ενώ αυτή η περίοδος είναι για την ανάπτυξη και το δέσιμο, είναι και μία περίοδος που χρειάζεται πολλή προσοχήη. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου υπάρχουν οι κινδυνοι μολύνσεων και πολλών συγγενών προβλημάτων, που αν υπάρχουν ανακαλύπτονται.
Εβδομάδα 1
Αν γέννησες σε νοσοκομείο, θα περάσεις τουλάχιστον ένα μέρος αυτής της εβδομάδας εκεί υπό τη φροντίδα των γιατρών και των νοσοκόμων. Τις πρώτες λίγες ημέρες μετά τον τοκετό επαγγελματίες υγείας θα εξετάζουν προσεκτικά το νεογέννητο και θα το υποβάλλουν σε σειρά εξετάσεων και απεικονίσεων για την υγεία του, όπως: ,
- Έλεγχος ακοής: Γίνεται πριν φύγει το μωρό από το νοσοκομείο ή το κέντρο τοκετού και ελέγχει την ακοή του νεογνού.
- Εξετάσεις αίματος: Λαμβάνονται λίγες σταγόνες αίματος από ένα μικρό τσίμπημα στη φτέρνα του μωρού. Το δείγμα στέλνεται σε κρατικό εργαστήριο για να διαπιστωθεί αν το μωρό έχει κάποια από λίγες σπάνιες αλλά σοβαρές παθήσεις.
- Έλεγχος οξυγόνου: Σε αυτήν την ανώδυνη εξέταση, μια συσκευή που ονομάζεται παλμικό οξύμετρο στερεώνεται στο χέρι και στο πόδι του μωρού για να μετρήσει την ποσότητα οξυγόνου στο αίμα του. Η εξέταση βοηθά τους γιατρούς να δουν αν το παιδί έχει συγγενές καρδιακό ελάττωμα.
Η πρώτη εβδομάδα της ζωής του είναι μία εβδομάδα ύπνου και σίτισης. Υπολογίζεται, ότι τα νεογέννητα κοιμούνται 14 – 17 ώρες την ημέρα. Δυστυχώς, δεν είναι πάντα τις ώρες που θα επιθυμούσες, αφού χρειάζονται φαγητό κάθε 2 με 4 ώρες μέχρι να ανακτήσουν το βάρος της γέννησής τους. Είναι συνηθισμένο τα μωρά να χάνουν βάρος τις πρώτες ημέρες αμέσως μετά τη γέννηση. Ο γιατρός του μωρού σας θα το παρακολουθεί, ώστε να βεβαιωθεί ότι το βάρος του δεν θα πέσει περισσότερο από 10% κάτω από το βάρος γέννησης.
Όταν θα φύγεις από το μαιευτήριο, θα αρχίσεις να αφήνεις για λίγο το μωράκι σου με την κοιλίτσα του, όταν θα είναι ξύπνιο, να ξεκουράζεται στο στήθος σου ή με μία κουβερτούλα, όταν το κρατά κάποιος άλλος.
Το tummy time είναι σημαντικό για να αναπτύξει το μωρό δυνατούς μίες στο κεφάλι, τον αυχένα και τον κορμό του, έτσι ώστε να προετοιμαστεί για το μπουσούλημα.
Κατά τη διάρκεια των πρώτων ωρών και ημερών της ζωής του μωρού, υπάρχουν κάποιες αλλαγές στο σώμα τους. Αμέσως μετά τον τοκετό, όταν κόβεται ο ομφάλιος λώρος, παίρνει την πρώτη του αναπνοή και οι πνεύμονές του αρχίζουν να λειτουργούν για πρώτη φορά. Φεύγει το υγρό από τους πνεύμονές του και η καρδιά του στέλνει εκεί αίμα πλούσιο σε οξυγόνο.
Τα νεφρά αρχίζουν να φιλτράρουν το αίμα, το πεπτικό του σύστημα αρχίζει να λειτουργεί αποβάλλοντας μια παχύρρευστη ουσία, που ονομάζεται μηκώνιο, η οποία είχε «στρώσει» τον πεπτικό σωλήνα όσο το μωρό βρισκόταν στη μήτρα. Το δέρμα του μωρού μπορεί να είναι λεπτό, να ξεφλουδίζει ή να καλύπτεται από πολύ λεπτές τριχούλες. Το δέρμα του θα αρχίσει να αλλάζει κατά την πρώιμη νεογνική περίοδο.
Θα χρειαστεί να πας το μωρό σου στον γιατρό ή σε άλλον επαγγελματία υγείας μέσα στην πρώτη εβδομάδα στο σπίτι, περίπου στις 3 έως 5 ημέρες ζωής, για την πρώτη προληπτική επίσκεψη.
Εβδομάδα 2
Ενώ μπορεί να φαίνεται, ότι το μωρό σου διατηρεί έναν κύκλο ύπνου και φαγητού κάθε 2 με 3 ώρες, την δεύτερη εβδομάδα θα έχει επιστρέψει στο βάρος της γέννησής τους. Αυτό είναι ένα εξαιρετικό ορόσημο. Τυπικά σημαίνει, ότι μπορείς να σταματήσεις να το ξυπνάς κάθε λίγες ώρες μέσα στη νύχτα για να το ταΐσεις. Θα ξυπνάει μόνο του πιθανότατα αρκετά συχνά.
Αν θηλάζεις, μπορεί να είναι ακόμη κάτι νέο και δύσκολο. Οι θηλές σου ίσως να είναι ερεθισμένες ή να πονούν. Η συνάντηση με έναν σύμβουλο θηλασμού μπορεί να λύσει κάποιο από τα θέματά σου. Αν δίνεις φόρμουλα στο παιδί, τότε τις οποιεσδήποτε ανησυχίες σου θα πρέπει να τις συζητήσει με τον/την παιδίατρό σας.
Εβδομάδα 3
Αυτή την εβδομάδα, το μικρό σας μπορεί να ξεκινήσει ένα άλμα ανάπτυξης που το κάνει να θέλει να τρώει πολύ συχνά, σε μικρά διαστήματα. Αυτό μπορεί να κάνει το τάισμα και τον ύπνο να μοιάζουν απρόβλεπτα.
Μπορεί επίσης να παρατηρήσετε ότι το μωρό προσπαθεί να σηκώσει το κεφάλι του. Είναι σημαντικό να συνεχίσετε ή να αυξήσετε τον χρόνο που περνά το μωρό μπρούμυτα, όταν είναι ξύπνιο και υπό επίβλεψη. Αυτό βοηθά να δυναμώσουν οι μύες του και καλό είναι να γίνεται αρκετές φορές μέσα στη μέρα.
Αν δεν έχει συμβεί ήδη, το κολόβωμα του ομφάλιου λώρου του μωρού σας πιθανότατα θα πέσει αυτή την εβδομάδα, καθώς επουλώνεται.
Εβδομάδα 4
Μέχρι την 4η εβδομάδα, το μωρό μπορεί να φαίνεται πιο ξύπνιο και εκφραστικό, καθώς η ακοή και η όρασή του συνεχίζουν να αναπτύσσονται.
Προς το τέλος της 4ης εβδομάδας, εσύ και το μωρό σου ίσως αρχίζετε να βρίσκετε τον ρυθμό σας. Μπορεί ακόμη να νιώθεις ότθ μπορείς να αναγνωρίσεις τι σημαίνουν κάποια από τα κλάματά του.
Μην ανησυχείς αν αυτό δεν ισχύει ακόμη. Πολλοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν το πώς νιώθετε και τον δεσμό που χτίζεις με το μωρό σου.
Προς το τέλος του πρώτου μήνα, είναι ώρα για άλλη μία επίσκεψη στον παιδίατρο για έναν έλεγχο. Πιθανότατα θα συζητήσεις το πρόγραμμα εμβολιασμού του μωρού. Το πρώτο του εμβόλιο, για την ηπατίτιδα Β, πιθανότατα έγινε στο νοσοκομείο. Το επόμενο σύνολο εμβολίων θα ξεκινήσει όταν είναι μεταξύ 6 εβδομάδων και 2 μηνών.
Ποια προβλήματα μπορεί να εμφανιστούν κατά τη νεογνική περίοδο
Μερικές επιπλοκές που ενδεχομένως να εμφανιστούν κατά τη νεογνική περίοδο:
- συγγενείς ανωμαλίες
- τραυματισμοί κατά τον τοκετό
- ίκτερος
- απώλεια βάρους
- προβλήματα στη διατροφή
- ανησυχία για τον θηλασμό
- δυσκολίες στη σύλληψη της θηλής
- βραχύς χαλινός γλώσσας ή άνω χείλους
- χαμηλό σάκχαρο αίματος
- νευρολογικά προβλήματα
Ο πρώτος μήνας είναι και ο πιο καθοριστικός για το μωρό. Για αυτό οι επισκέψεις στον γιατρό κατά τη διάρκεια της νεογνικής περιόδου είναι πολύ σημαντικές. Γνωρίζοντας τα είδη των επιπλοκών θα μπορείς να καταλάβεις πότε είναι ζωτικής σημασίας η ιατρική φροντίδα.
Τι συμβαίνει σε εσένα;
Αν γέννησες φυσιολογικά, τον πρώτο μήνα μετά τον τοκετό το σώμα σου θα αναρρώνει από τυχόν επιπλοκές ή από την ίδια τη διαδικασία. Ενδεχομένως να βιώσεις ορμονικές αλλαγές, που μπορεί να σου προκαλέσουν ποικίλα συναισθήματα. Οι δυσφορίες μετά τον τοκετό μπορεί να διαφέρουν, αλλά ο πόνος στον τράχηλο και οι κολπικές εκκρίσεις είναι φυσιολογικές, καθώς η μήτρα σου επανέρχεται στο μέγεθος που είχε πριν από την εγκυμοσύνη. Αν έκανες καισαρική, δεν θα πρέπει να σηκώνεις κάτι βαρύτερο από το μωρό σου τη δεδομένη χρονική περίοδο.
Επίσης, είναι σημαντικό να μην τοποθετείς οτιδήποτε στον κόλπο σου μέχρι να πάρεις την έγκριση του γιατρού σου. Αυτό μπορεί να διαρκέσει από 6 έως 8 εβδομάδες μετά τον τοκετό.
Κι ένα συμπέρασμα
Ο ερχομός ενός νέου μέλους στην οικογένειά σου είναι μία μεγάλη αλλαγή για όλους. Αυτό το μικρό πλασματάκι θα περάσει μία περίοδο ραγδαίας ανάπτυξης, αυτές τις πρώτες 4 εβδομάδες μετά τη γέννησή του. Είναι μία κρίσιμη περίοδος για τη ζωή του μωρού, συνεπώς είναι σημαντικό να απευθύνεσαι στον παιδίατρο για οποιαδήποτε ανησυχία έχεις.
Όμως, θυμίσου: και η δική σου ευεξία έχει επίσης αξία. Είναι σημαντικό να φροντίζεις τον εαυτό σου και να ζητάς βοήθεια για οποιαδήποτε σωματική ή συναισθηματική ανησυχία μπορεί να προκύψει αυτήν τη χρονική περίοδο.
