Βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της παγκόσμιας συζήτησης, αλλά όχι για τους πάγους της ή τις εντυπωσιακές εικόνες της Αρκτικής.
Αυτή τη φορά η Γροιλανδία επιστρέφει στα πρωτοσέλιδα μετά τις νέες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ και τις επανεμφανιζόμενες «φιλοδοξίες» του να τη φέρει υπό αμερικανικό έλεγχο, σε ένα παιχνίδι ισχύος που συνδέεται με γεωστρατηγικά συμφέροντα, πρώτες ύλες και τον έλεγχο της Αρκτικής.
Πίσω όμως από τις μεγάλες κουβέντες για σύνορα, κυριαρχία και διεθνείς ισορροπίες, υπάρχει η άλλη Γροιλανδία, πιο καθημερινή και λιγότερο «ηχηρή»: εκείνη που κατοικείται από οικογένειες και παιδιά.
Και αυτό ακριβώς επιχειρεί να φωτίσει μια νέα έρευνα: πώς ζουν οι μαθητές στη Γροιλανδία σήμερα, πώς νιώθουν για την υγεία τους, ποιες συνήθειες έχουν, τι τους δυσκολεύει, αλλά και τι δείχνει να λειτουργεί καλά στη ζωή τους.
Τι λέει η έρευνα
Η συντριπτική πλειονότητα των παιδιών και των νέων στη Γροιλανδία τα καταφέρνει περίφημα. Καταγράφουν υψηλή ποιότητα ζωής, νιώθουν άνετα με τους συνομιλήκους και τους δασκάλους τους κι έχουν στενές σχέσεις, σύμφωνα με μία νέα έρευνα σχετικά με την υγεία και την ευεξία των παιδιών στη σχολική ηλικία. Την ίδια στιγμή η μελέτη αναγνωρίζει περισσοτερο ανησυχητικές τάσεις, συμπεριλαμβανομένων μία αύξηση στον εκφοβισμό και μείωση της σωματικής δραστηριότητας.
Η έρευνα διεξήχθη από την HBSC Greenland και το Κέντρο Δημόσιας Υγείας της Γροιλανδίας στο Εθνικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας της Δανίας. Βασίζεται σε δεδομένα από 2.590 μαθητές ηλικών από 10 – 17 ετών που απάντησαν στα ερωτηματολόγια το 2024.
Συνολικά, η έκθεση αποδίδει μία θετική εικόνα για την ευημερία των παιδιών στη Γροιλανδία σύμφωνα με την επικεφαλής του HBSC Greenland , Birgit Niclasen, μία εκ των συντακτών της έκθεσης. «Οι βάσεις υπάρχουν. Η μεγάλη πλειονότητα των παιδιών τα πηγαίνει καλά και νιώθει ότι ανθίζει στην καθημερινότητά της. Έχουν καλές σχέσεις με τις οικογένειες, τους φίλους και τους εκπαιδευτικούς τους, κάτι που αποτελεί σημαντικό θεμέλιο και ισχυρό σημείο εκκίνησης», σημειώνει.
Υψηλή ποιότητα ζωής
Το 2024, σχεδόν 8 στους 10 μαθητές κατέγραψαν υψηλή ποιότητα ζωής. Την ίδια στιγμή, οι περισσότεροι από αυτούς βιώνουν μία ισχυρή αίσθηση συνοχής στο σχολικό περιβάλλον και περίπου ένα 80% λέει ότι έχουν πολύ καλή σχέση με τους δασκάλους/καθηγητές τους. Επιπλέον, το ποσοστό των μαθητών που νιώθουν μόνοι έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια.
Η οικογένεια εξακολουθεί να παίζει έναν κεντρικό ρόλο στην ευεξία των παιδιών. Μία μεγάλη μερίδα μαθητών μιλά αρκετά πιο εύκολα για τις ανησυχίες του τουλάχιστον στον έναν γονιό, τα οικογενειακά γεύματα είναι αρκετά τακτικά και το 42% περνά χρόνο στη φύση με την οικογένειά του τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.
Παράλληλα, η μελέτε κατέδειξε, ότι τα πολύ περισσότερα παιδιά λαμβάνουν μέρος σε δραστηριότητες τον ελεύθερό τους χρόνο. Το 2024, το 73% των μαθητών συμμετέχει σε τουλάχιστον μία δραστηριότητα ελεύθερου χρόνου κάθε εβδομάδα, σε σύγκριση με 69% το 2022.
Αντιθέτως, η καθημερινή σωματική άσκηση των παιδιών έχει μειωθεί. Μόλις το 26% φτάνει τα προτεινόμενα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας, ένα ποσοστό που έχει πέσει κατά 10 μονάδες σε σχέση με το 2018 (36%).
Ανησυχία για το online bullying
Υπάρχουν και άλλες τάσεις, οι οποίες κινούνται προς τη λάθος κατεύθυνση. Ειδικότερα, το ποσοστό των μαθητών που δηλώνουν ότι τους αρέσει ή τους αρέσει πολύ να πηγαίνουν σχολείο έπεσε από 78% το 2018 σε 66% το 2024. Το bullying αυξάνεται. Το ποσοστό όσων έχουν βιώσει διαδικτυακό bullying σχεδόν διπλασιάστηκε σε σχέση με το 2018. Παράλληλα, για πρώτη φορά καταγράφεται ότι το 13% των μαθητών έχει προβληματική χρήση των social media.
Σύμφωνα με την καθηγήτρια Christina Viskum Lytken Larsen, διευθύντρια έρευνας του Κέντρου Δημόσιας Υγείας της Γροιλανδίας και μία εκ των συντακτών της μελέτης, αυτή η εξέλιξη ήταν αναμενόμενη: «Τα περισσότερα παιδιά περνούν πολύ περισσότερο χρόνο στα social media, γεγονός που αυξάνει τους κινδύνους διαδικτυακού bullying. Δυστυχώς, αυτό δεν προκάλεσε έκπληξη, αλλά δεν αλλάζει την πρόθεσή μας να το δούμε σοβαρά», σημείωσε.
1 στους 2 κάνει χρήση νικοτίνης
Τα περισσότερα παιδιά αξιολογούν την υγεία τους ως καλή ή πολύ καλή, όμως ένα σημαντικό ποσοστό αντιμετωπίζει συχνά σωματικά και ψυχικά συμπτώματα, ιδιαίτερα προβλήματα ύπνου και πονοκεφάλους.
Όσον αφορά τη χρήση ουσιών, λίγο πάνω από τους μισούς μαθητές στις τάξεις 9 στους 10 χρησιμοποιούν τουλάχιστον ένα προϊόν νικοτίνης.
Το κάπνισμα παραμένει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητο, με σχεδόν το ένα τρίτο των μεγαλύτερων μαθητών να συνεχίζει να καπνίζει καπνό, ενώ ένας στους πέντε (21%) μαθητές στις τάξεις 9–10 έχει χρησιμοποιήσει ηλεκτρονικό τσιγάρο τον τελευταίο μήνα.
Την ίδια στιγμή, το ποσοστό των 15-17χρονων που έχουν μεθύσει έστω μία φορά έχει αυξηθεί από 28% το 2018 σε 35% το 2024.
Οι έρευνες θα γίνονται πιο συχνά
Στο εξής, η μελέτη θα διεξάγεται ανά δύο χρόνια, ενώ η διεθνής μελέτη HBSC θα συνεχίσει να πραγματοποιείται ανά τέσσερα χρόνια. «Τα πιο συχνά δεδομένα προσφέρουν ισχυρότερη βάση για να στοχεύουν οι παρεμβάσεις σε τοπικό και εθνικό επίπεδο. Ταυτόχρονα, η μελέτη δείχνει ότι πολλά πράγματα λειτουργούν καλά και είναι σημαντικό να τα διατηρήσουμε», λέει η Κριστίνα Βίσκουμ Λίτκεν Λάρσεν.
Πηγή: www.sdu.dk
