Παραδοσιακά η μητέρα μάς νέας μαμάς είναι μία χείρα βοηθείας κι ένα μαξιλαράκι ασφαλείας.
Όμως, πλέον τα δεδομένα έχουν αλλάξει και στοιχεία ερευνών δείχνουν, ότι αυτό δεν ισχύει για πολλές νέες μαμάδες. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της εφαρμογής The Motherless Mothers (TMM) και Peanut, που φέρνει σε επαφή ανθρώπους σε κάθε στάδιο της γονεϊκότητας, κατέδειξε, ότι αρκετές νέες μαμάδες «βουτούν» στα νερά της μητρότητας χωρίς τη μητέρα τους στο πλευρό τους.
Τα ευρήματα, επίσης, έδειξαν, ότι οι ρυθμοί της κατάθλιψης και άλλων περιγεννητικών ψυχικών διαταραχών είναι υψηλότεροι σε εκείνες τις νέες μαμάδες που δεν έχουν τη μητέρα τους λόγω απώλειας, ασθένεας ή απομάκρυνσης.
Οι μαμάδες συχνά δίνουν μία αίσθηση ανακούφισης που είναι δύσκολο να αντικατασταθεί, ειδικά αν κάτι φαίνεται νέο και εξαντλητικό. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της μητρότητας η υποστήριξη της μητέρας είναι κάτι παραπάνω από πολύτιμη, σύμφωνα με ειδικούς ψυχικής υγείας.
Ανησυχητικά πολλές μητέρες ανέφεραν ότι δεν ένιωθαν υποστήριξη στον αγώνα τους, ιδιαίτερα κατά τις επισκέψεις τους σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης. Η έκθεση αναφέρει ότι η ευημερία της μητέρας μπορεί να ενισχυθεί με μία μόνο ερώτηση κατά τους ελέγχους: «Έχετε υποστήριξη από τη δική σας μητέρα ή από μια γυναικεία φιγούρα που έχει ρόλο μητέρας;»
Γιατί μπορεί να είναι πολύ δύσκολη η μητρότητα χωρίς τη μητέρα σου;
Η παγκόσμια έρευνα που εστίασε σε πάνω από 2.300 συμμετέχοντες διαπίστωσε έντονες επιπτώσεις του να μεγαλώνεις ένα παιδί χωρίς τη δική σου μητέρα.
Το 81% των συμμετεχουσών στην έρευνα ανέφεραν ότι αντιμετωπίζουν κάποια περιγεννητική ψυχική διαταραχή
Επίσης, το 85% ανέφερε, ότι η μητρότητα επανέφερε τον θρήνο τους.
Αυτά τα συναισθήματα είναι κατανοητά -ακόμη και αναμενόμενα- καθώς οι μητέρες συχνά είναι συναισθηματικέ άγκυρες για τις κόρες τους κατά τη διάρκεια αυτής της μεταβατικής περιόδου. Στην εγκυμοσύνη και μετά τον τοκετό μία μητέρα μπορεί να κανονικοποιήσει, ό,τι φαίνεται αβέβαιο στη νέα μαμά. Όταν λείπει η μητρική παρουσία, δεν υπάρχει μόνο απουσία υποστήριξης, αλλά χάνουν τη γη κάτω από τα πόδια τους. Η απουσία εντείνει τα συναισθήματα απομόνωσης, άγχους, κρίσης ταυτότητας και όλα αυτά που αυξάνουν τον κίνδυνο περιγεννητικής/επιλόχειας κατάθλιψης.
Απώλεια δεν σημαίνει μόνο θάνατος
Όσον αφορά την απώλεια μιας μητέρας επισημαίνεται με ευρύ τρόπο, περιλαμβάνοντας τον θάνατο, την ασθένεια, την απόσταση και την απομάκρυνση ή αποξένωση. Η τελευταία περίπτωση είναι κρίσιμη να αναγνωριστεί, καθώς έρευνες δείχνουν ότι περίπου το 6% των ενηλίκων είναι αποξενωμένοι από τις μητέρες τους.
Η αποξένωση διαφέρει από τον χωρισμό λόγω θανάτου ή ασθένειας, καθώς πρόκειται για επιλογή, είτε από την κόρη, είτε από τη μητέρα, είτε και από τις δύο. Αυτό φέρνει μαζί του ερωτήματα, αλλά και συναισθήματα ενοχής, ντροπής ή κατηγορίας.
Μετά τον τοκετό κάποιες μητέρες μπορεί να νιώσουν έντονη επιθυμία να επικοινωνήσουν με τη μητέρα τους, ακόμη και αν γνωρίζουν ότι ίσως αυτό δεν είναι προς το συμφέρον τους. Οι άνθρωποι επιθυμούν αυτή τη σύνδεση, η οποία μπορεί να είναι συναισθηματικά υπερβολική.
Όσον αφορά την ασθένεια, πρόκειται για μια γκρίζα ζώνη που είναι ιδιαίτερα δύσκολο να διαχειριστεί μια νέα μητέρα, ειδικά αν συμμετέχει στη φροντίδα των γονιών της. Αν η ασθένεια είναι σοβαρή, μπορεί να εμφανιστεί και προληπτικός θρήνος.
Ο θάνατος, φυσικά, είναι μόνιμος και δεν είναι παράξενο που η περιγεννητική περίοδος ξαναζωντανεύει τον πόνο του πένθους στις μητέρες.
Οι άνθρωποι συχνά πιστεύουν ότι έχουν «προχωρήσει», αλλά η γέννηση του παιδιού τους μπορεί να ενεργοποιήσει ξανά αυτά τα συναισθήματα. Η επιθυμία να επικοινωνήσουν, να μοιραστούν αυτό το ορόσημο, να έχουν τη μητέρα τους παρούσα, μπορεί να είναι συναισθηματικά συντριπτική.
Πώς να το διαχειριστεί η νέα μαμά
Αν και θα ήταν ιδανικό η φροντίδα μετά τον τοκετό να ενσωματώνει υποστήριξη για το πένθος, συνήθως δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Οι ειδικοί, όμως, λένε ότι οι νέες μητέρες μπορούν να προετοιμαστούν και να προσαρμοστούν αν νιώσουν λύπη για το ότι η μητέρα τους δεν είναι εκεί.
Επίσης καλό θα ήταν οι μητέρες να ενημερώνουν αμέσως τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης αν η «λυπη, η ενοχή ή το άγχος αρχίζουν να επισκιάζουν τη χαρά».
Η αξιολόγηση και η θεραπεία για περιγεννητική κατάθλιψη είναι ασφαλείς και αποτελεσματικές, και το να ζητάς βοήθεια δεν είναι αδυναμία. Οι άνθρωποι που έχουν χάσει τη μητέρα τους έχουν υψηλότερο βασικό κίνδυνο για κατάθλιψη μετά τον τοκετό, και η έγκαιρη προσφυγή σε υπηρεσίες μειώνει την πιθανότητα μεγαλύτερων ή πιο σοβαρών επεισοδίων.
