Κάποιες ιστορίες για τη μητρότητα ξεκινούν από την αγάπη που λάβαμε.
Άλλες, από την αγάπη που μας έλειψε. Αυτό είναι ένα κείμενο για το πώς μια δύσκολη παιδική ηλικία μπορεί να γίνει η αφορμή για να δημιουργηθεί ένας διαφορετικός κύκλος – ένας κύκλος ασφάλειας, καλοσύνης και συνειδητής γονεϊκότητας.
Μια ιστορία για το πώς, μερικές φορές, γινόμαστε οι γονείς που κάποτε χρειαζόμασταν.
«Μου αρέσει να είμαι στο σπίτι για σένα, όταν επιστρέφεις από το σχολείο. Να σε βλέπω να παίζεις με τους φίλους σου, να τρέχεις για ένα παιχνίδι ή ένα σνακ, να παίζεις ποδόσφαιρο με την ομάδα της γειτονιάς με χάρη και αυτοπεποίθηση. Συμπεριλαμβάνεις τους πάντες, ηγείσαι με ευγένεια και δείχνεις καλοσύνη και λάμπεις από χαρά όταν μου λες ότι κάποιος καινούριος έρχεται να παίξει. Ξέρεις πως θα είμαι εδώ, με ανοιχτή αγκαλιά και σνακ έτοιμα.
Θυμάμαι να επιστρέφω στο σπίτι ένα μεσημέρι με θυμό και όργή. Οι συμμαθητές μου για μία ολόκληρη ημέρα με κορόϊδευαν. Ήθελα να εξαφαντιστώ. Έφυγα από το σχολείο και περπάτησα ως το σπίτι. Η μαμά μου ήταν πολύ απασχολημένη με τη δουλειά της ή τον σύντροφό της για να ασχοληθεί ξανά με κάτι τέτοιο. Στο ψυγείο ήταν μία λίστα με δουλειές: καθάρισμα του μπάνιο, τζαμιών, πλύσιμο πιάτων, σκούπισμα και σφουγγάρισμα, τακτοποίημα του σαλονιού, πλυντήριο. Μισούσα τον εαυτό μου και ένιωθα μόνη. Εκείνη τη μέρα άναψα το πρώτο μου τσιγάρο.
Πέρασα όλη μου την παιδική ηλικία προσπαθώντας απεγνωσμένα να μην είμαι ένα εμπόδιο. Κάποια στιγμή η μαμά μου μού είπε: “παράτησα τη ζωή μου για να παρέχω μία για σένα και με χτυπάς σαν σάκο του μποξ”. Έγινα αόρατη, λέγοντας και κάνοντας ό,τι έπρεπε για να μην πιάνω χώρο. Ο θυμός και ο εγωισμός της ήταν ένα και το αυτό. Είχε δύο προσωπικότητες: η ευγενική οικοδέσποινα για τους ξένους και η ψυχρή, υπολογιστική εκδοχή της για τους κοντινούς της ανθρώπους. Δεν την ένοιαζε τίποτα εντός του σπιτιού της, ήθελε να είναι τέλεια για τους άλλους.
Προσπάθησα να μιλήσω. Μια φορά εκμυστηρεύτηκα όσα συνέβαιναν σε ένα μέλος της οικογένειας. Η μητέρα μου το διαστρέβλωσε, με παρουσίασε σαν να ζηλεύω τον σύντροφό της και σαν να είμαι ψυχικά ασταθής. Με έβαλε να σταθώ μπροστά του και να ζητήσω συγγνώμη επειδή «τον έκανα να φαίνεται κακός».
Μια άλλη φορά πήγα σε ένα καταφύγιο. Έμεινα εκεί δύο εβδομάδες. Εκείνη ήρθε, μου είπε ότι είμαι εγωίστρια και ότι έπρεπε να το κάνω αυτό για τη δική της ευτυχία. Τότε κατάλαβα πως η αγάπη της είχε όρους, ήταν επιφανειακή. Δεν ήμουν το παιδί της· ήμουν ένα εργαλείο που δεν ήθελε, αλλά χρησιμοποιούσε.
Αυτό ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Μετακόμισα να ζήσω με τον πατέρα μου.
Κοιτώντας πίσω, θυμάμαι να έχω γίνει ο άνθρωπος που ευχαριστεί όλους τους άλλους. Έκανα φίλους που επωφελούνταν από εμένα, έκλεβαν από εμένα ό,τι μπορούσαν. Θεωρούσα, ότι αρέσω επειδή είχαν κάτι να κερδίσουν. Βρέθηκα δίπλα σε έναν σύντροφο που με μεταχειριζόταν ως υποκατάστατο της μητέρας του. Μέχρι που έγινα μητέρα και βρήκα αληθινές φιλίες και άρχισα να συνειδητοποιών την αξία μου.
Από τη στιγμή που κατάλαβα ότι θα αποκτούσα παιδιά, έδωσα μια υπόσχεση στον εαυτό μου: ότι θα έχουν παιδική ηλικία. Χωρίς δουλειές αμέσως μετά το σχολείο. Χωρίς να προσέχουν τα μικρότερα αδέλφια τους. Χωρίς να λένε ψέματα για να προστατεύουν τους ενήλικες. Χωρίς να ζουν λες και πατούν πάνω σε λεπτό πάγο.
Ήθελα τα παιδιά μου να μπορούν να φέρνουν φίλους στο σπίτι χωρίς φόβο. Ήθελα ένα σπίτι ζεστό, ασφαλές και ανοιχτό. Κάθε απόφαση που έχω πάρει από τότε στηρίζεται σε έρευνα, θεραπεία, μαθήματα γονεϊκότητας και σεμινάρια. Συνεχίζω να κάνω ερωτήσεις. Συνεχίζω να μαθαίνω. Ζητώ συγγνώμη όταν κάνω λάθος. Σε ακούω όταν μου λες ότι σε πλήγωσα και προσπαθώ να γίνομαι καλύτερη.
Δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνο το βράδυ που με τράβηξες στην άκρη και μου είπες ότι πλήγωσα τα συναισθήματά σου όταν σε είπα «χοντρούλη». Τα έχασα. Όμως σου χαμογέλασα και σε αγκάλιασα. Ένιωσες αρκετά ασφαλής ώστε να μου το πεις. Με εμπιστεύτηκες ότι θα σε ακούσω. Εκείνη η στιγμή ήταν τα πάντα.
Έσκυψα στο ύψος σου, σου ζήτησα ειλικρινά συγγνώμη και σου είπα πόσο περήφανη ήμουν για το θάρρος σου. Τότε ήταν που κατάλαβα: έσπαγα τον κύκλο.
Η γονεϊκότητα είναι δύσκολη. Όταν ήσουν τεσσάρων χρονών, παρατήρησα ότι ο θυμός μου εμφανιζόταν γρήγορα, η μνήμη μου με πρόδιδε συχνά και δυσκολευόμουν να ολοκληρώσω όσα ξεκινούσα. Ένιωθα καταβεβλημένη και πίστευα ότι αποτυγχάνω. Μίλησα με τον γιατρό μου και διαγνώστηκα με ΔΕΠΥ. Ξεκίνησα φαρμακευτική αγωγή και θεραπεία, μπήκα σε ομάδες υποστήριξης και διάβασα όσα περισσότερα βιβλία μπορούσα. Έμαθα πώς να επικοινωνώ καλύτερα, πώς να ρυθμίζω τα συναισθήματά μου και πώς να είμαι πραγματικά παρούσα για σένα, με πρόθεση και φροντίδα.
Το να σε υπερασπίζομαι έχει γίνει ένας τρόπος να θεραπεύω το παιδί μέσα μου που κάποτε δεν είχε φωνή. Όταν το σχολείο προσπάθησε να σε απομακρύνει, κάλεσα τον διευθυντή εκπαίδευσης. Κάθισα σε μια συνάντηση με οκτώ μέλη του προσωπικού και πάλεψα για το δικαίωμά σου να παραμείνεις. Δεν υποχώρησα. Ήμουν η φωνή που χρειαζόσουν και η φωνή που κάποτε χρειαζόμουν κι εγώ.
Κάθε φορά που τα καταφέρνεις, που μοιράζεσαι τις ανησυχίες σου, που επιλέγεις τα λόγια αντί για τις γροθιές, το παιδί μέσα μου χαμογελά. Έχω το προνόμιο να μεγαλώνω μαζί σου. Έχω την ευκαιρία να σε μεγαλώνω σε ένα σπίτι γεμάτο αγάπη, ασφάλεια και συναισθηματική ειλικρίνεια. Και όσο πιο ασφαλή κάνω αυτόν τον χώρο για σένα, τόσο πιο ασφαλής νιώθω κι εγώ μέσα μου.
Και έτσι, όταν σε βλέπω να γελάς στην αυλή, να καλείς καινούριους φίλους και να κάνεις μεγάλες ερωτήσεις για τον κόσμο, ξέρω ότι κάτι έχω κάνει σωστά. Δυστυχώς, δεν είχα τη μητέρα που χρειαζόμουν. Όμως έγινα εγώ αυτή η μητέρα. Και αυτό αρκεί»
