Παρατηρήσατε ξαφνικά το σαγονάκι του νεογέννητου μωρού σας να τρέμει;
Ή τα χεράκια και τα ποδαράκια του να κάνουν μικρές, απότομες κινήσεις;
Είναι απόλυτα κατανοητό να ανησυχήσετε, ειδικά αν είστε νέοι γονείς και δεν έχετε ξαναδεί κάτι παρόμοιο.
Σύμφωνα με την παιδίατρο, Βικτωρία Κούγια, τα καλά νέα είναι ότι σε πολλές περιπτώσεις το τρέμουλο στα νεογέννητα αποτελεί ένα συνηθισμένο φαινόμενο, γνωστό ως νεογνικός τρόμος.
Συνδέεται κυρίως με την ανωριμότητα του νευρικού συστήματος του μωρού και συνήθως υποχωρεί σταδιακά καθώς μεγαλώνει.
Πώς μπορείτε, όμως, να αναγνωρίσετε τον νεογνικό τρόμο και πότε οι ασυνήθιστες κινήσεις ενός βρέφους χρειάζονται αξιολόγηση από παιδίατρο;
Τι είναι ο νεογνικός τρόμος και γιατί τρέμει το μωρό;
Ο νεογνικός τρόμος είναι μια ακούσια, γρήγορη και επαναλαμβανόμενη κίνηση που μπορεί να εμφανιστεί τις πρώτες ημέρες ή εβδομάδες της ζωής ενός μωρού. Συχνά παρατηρείται στην κάτω γνάθο, δηλαδή στο σαγονάκι του νεογέννητου, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και στα χέρια ή στα πόδια. Η βασική αιτία είναι η ανωριμότητα του νευρικού και νευρομυϊκού συστήματος, το οποίο συνεχίζει να αναπτύσσεται μετά τη γέννηση. Στα κατά τα άλλα υγιή νεογέννητα, οι κινήσεις αυτές είναι συνήθως καλοήθεις και μειώνονται όσο ωριμάζει ο οργανισμός τους.
Πόσο συχνό είναι το τρέμουλο στα νεογέννητα;
Ο νεογνικός τρόμος είναι ιδιαίτερα συχνός κατά τις πρώτες ημέρες της ζωής. Υπολογίζεται ότι περίπου δύο στα τρία νεογέννητα μπορεί να παρουσιάσουν κάποια μορφή τρεμουλιάσματος.
Το φαινόμενο μπορεί να είναι ακόμη πιο συχνό στα πρόωρα μωρά, καθώς το νευρικό τους σύστημα βρίσκεται σε πιο πρώιμο στάδιο ανάπτυξης.
Ωστόσο, κάθε περίπτωση πρέπει να αξιολογείται με βάση τη γενικότερη κατάσταση της υγείας του βρέφους.
Σε ποια σημεία του σώματος εμφανίζεται;
Οι γονείς μπορεί να παρατηρήσουν:
- Μικρό τρέμουλο στο σαγόνι ή στο κάτω χείλος του μωρού.
- Γρήγορες, επαναλαμβανόμενες κινήσεις στα χεράκια.
- Τρεμούλιασμα στα ποδαράκια, ιδιαίτερα όταν το μωρό είναι ανήσυχο.
- Σύντομες κινήσεις που εμφανίζονται έπειτα από κάποιο εξωτερικό ερέθισμα.
Οι κινήσεις μπορεί να εμφανιστούν σε ένα ή περισσότερα άκρα. Η μορφή τους και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες παρουσιάζονται βοηθούν τον παιδίατρο να διαπιστώσει αν πρόκειται για έναν συνηθισμένο νεογνικό τρόμο.
Γιατί το μωρό τρέμει όταν του αλλάζετε πάνα ή ακούει έναν δυνατό θόρυβο;
Το νευρικό σύστημα ενός νεογέννητου είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στα ερεθίσματα του περιβάλλοντος. Έτσι, το τρέμουλο μπορεί να εμφανιστεί όταν το μωρό ξαφνιαστεί από έναν δυνατό ήχο, κατά την αλλαγή της πάνας, όταν κλαίει ή όταν βιώνει μια απότομη αλλαγή στη στάση του σώματός του.
Ακόμη και καθημερινές κινήσεις που στους ενήλικες φαίνονται ασήμαντες μπορεί να προκαλέσουν μια σύντομη αντίδραση στο νεογέννητο.
Πώς σταματά ο νεογνικός τρόμος;
Ένα χαρακτηριστικό του συνηθισμένου νεογνικού τρόμου είναι ότι οι κινήσεις συχνά σταματούν όταν το άκρο που τρέμει συγκρατηθεί απαλά. Για παράδειγμα, αν το χεράκι του μωρού αρχίσει να τρέμει, μπορείτε να το στηρίξετε ήρεμα και χωρίς πίεση. Σε αρκετές περιπτώσεις το τρέμουλο υποχωρεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Αντίστοιχα, το τρεμούλιασμα στο σαγόνι μπορεί να σταματήσει όταν το μωρό αρχίσει να θηλάζει ή να κάνει κινήσεις θηλασμού.
Προσοχή: Δεν πρέπει να πιέζετε, να ακινητοποιείτε με δύναμη ή να τεντώνετε απότομα τα άκρα του μωρού. Εάν οι κινήσεις είναι έντονες, ασυνήθιστες ή δεν υποχωρούν, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Πόσο καιρό διαρκεί;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, το τρέμουλο γίνεται σταδιακά πιο ήπιο καθώς το νεογέννητο μεγαλώνει.
Συχνά παρατηρείται αισθητή βελτίωση μέσα στις πρώτες εβδομάδες της ζωής, ενώ σε ορισμένα μωρά μπορεί να συνεχιστεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Η συχνότητα και η ένταση των κινήσεων συνήθως μειώνονται με την ωρίμανση του νευρικού συστήματος.
Εάν το τρέμουλο επιμένει, γίνεται εντονότερο ή εμφανίζεται χωρίς εμφανή αιτία, καλό είναι να ενημερώσετε τον παιδίατρο.
Νεογνικός τρόμος ή σπασμοί;
Μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες των γονιών είναι μήπως το τρέμουλο που παρατηρούν στο μωρό τους συνδέεται με επιληπτικούς σπασμούς.
Παρότι ο νεογνικός τρόμος είναι συχνά ακίνδυνος, υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά που βοηθούν στη διάκρισή του από άλλες καταστάσεις.
Ο συνηθισμένος νεογνικός τρόμος:
- Εμφανίζεται συχνά ύστερα από κάποιο ερέθισμα, όπως θόρυβο ή κίνηση.
- Συνήθως σταματά όταν στηριχθεί απαλά το άκρο.
Δεν συνοδεύεται από αλλαγές στην αναπνοή ή στο χρώμα του δέρματος. - Δεν προκαλεί ασυνήθιστες κινήσεις των ματιών.
Αντίθετα, οι επιληπτικές κρίσεις μπορεί να εμφανίζονται χωρίς ερέθισμα, να συνεχίζονται παρά την απαλή συγκράτηση του άκρου ή να συνοδεύονται από άλλα συμπτώματα.
Η διάκριση δεν είναι πάντοτε εύκολη και δεν μπορεί να γίνει με βεβαιότητα μόνο από την παρατήρηση στο σπίτι.
Πότε το τρέμουλο στο μωρό πρέπει να σας ανησυχήσει;
Παρότι πολλές από αυτές τις κινήσεις είναι φυσιολογικές, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες χρειάζεται να επικοινωνήσετε με τον παιδίατρο.
Ζητήστε ιατρική συμβουλή εάν:
- Το τρέμουλο δεν σταματά όταν στηρίζετε απαλά το άκρο.
- Οι κινήσεις εμφανίζονται επανειλημμένα χωρίς κάποιο εμφανές ερέθισμα.
- Παρατηρείτε επαναλαμβανόμενα, ασυνήθιστα τινάγματα στο χέρι ή στο πόδι.
- Το μωρό παρουσιάζει περίεργες κινήσεις των ματιών ή επίμονο βλέμμα προς μία κατεύθυνση.
- Το τρέμουλο γίνεται πιο έντονο ή συχνό.
- Το βρέφος δυσκολεύεται να τραφεί ή εμφανίζει ασυνήθιστη υπνηλία.
- Εάν το μωρό παρουσιάσει δυσκολία στην αναπνοή, παύσεις αναπνοής, μπλε ή γκρι χρώμα στο δέρμα, δεν ανταποκρίνεται φυσιολογικά ή εμφανίσει πιθανή επιληπτική κρίση, χρειάζεται άμεση επείγουσα ιατρική βοήθεια.
Να θυμάστε: Κάθε μωρό είναι διαφορετικό και οποιαδήποτε ασυνήθιστη κίνηση προκαλεί ανησυχία αξίζει να συζητηθεί με τον παιδίατρό σας.
