Μια εκπληκτική επιστημονική ανακάλυψη αλλάζει τα δεδομένα για την ανάπτυξη του ανθρώπινου εγκεφάλου.
Νέα έρευνα σε βρέφη δύο μηνών δείχνει ότι ο εγκέφαλός τους είναι πολύ πιο ανεπτυγμένος απ’ ό,τι θεωρούνταν μέχρι τώρα, καθώς μπορεί να διακρίνει τα έμψυχα από τα άψυχα αντικείμενα.
Τα ευρήματα προέρχονται από ερευνητές του Trinity College στο Δουβλίνο, οι οποίοι ανέλυσαν εικόνες λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας (fMRI) από περισσότερα από 130 βρέφη.
Η fMRI είναι μια τεχνική που μετρά τις μεταβολές στα επίπεδα οξυγόνου του αίματος, επιτρέποντας στους επιστήμονες να παρατηρούν πώς αντιδρά ο εγκέφαλος σε διαφορετικά οπτικά ερεθίσματα.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στις 2 Φεβρουαρίου στο περιοδικό Nature Neuroscience, ενδέχεται στο μέλλον να βοηθήσει επιστήμονες και γιατρούς να κατανοήσουν καλύτερα τόσο τη γνωστική ανάπτυξη κατά τη βρεφική ηλικία, όσο και τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται ψυχικές διαταραχές αργότερα στη ζωή.
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη;
Τα βρέφη, ηλικίας δύο μηνών, υποβλήθηκαν σε εγκεφαλικές απεικονίσεις ενώ ήταν ξύπνια. Τοποθετήθηκαν αναπαυτικά σε ειδικό μαξιλάρι τύπου «bean bag», φορούσαν ακουστικά που περιόριζαν τον θόρυβο και παρακολουθούσαν εικόνες από δώδεκα κατηγορίες αντικειμένων που συναντούν συνήθως τον πρώτο χρόνο της ζωής τους.
Ανάμεσα στις εικόνες περιλαμβάνονταν γάτες, πουλιά, πλαστικά παπάκια, καρότσια σούπερ μάρκετ και δέντρα.
«Όταν κοιτάζετε μια γάτα, ο εγκέφαλός σας μπορεί να ενεργοποιείται με έναν συγκεκριμένο τρόπο που μπορούμε να καταγράψουμε με τον μαγνητικό τομογράφο — αυτό αποτελεί ένα χαρακτηριστικό “μοτίβο υπογραφής” για τη γάτα. Αν στη συνέχεια σας δείξω κάτι πολύ διαφορετικό, όπως ένα άψυχο αντικείμενο, για παράδειγμα ένα δέντρο, το μοτίβο αντίδρασης μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικό», εξηγεί η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Κλιόνα Ο’Ντόχερτι.
«Στους ενήλικες γνωρίζουμε ότι αυτές οι αντιδράσεις είναι αξιόπιστες και σταθερές και ότι μπορούμε να διακρίνουμε καθαρά διαφορετικές κατηγορίες, όπως τα έμβια και τα άψυχα. Δεν γνωρίζαμε όμως αν το ίδιο ισχύει και για τα βρέφη. Αυτό ακριβώς επιδιώξαμε να εξετάσουμε», προσθέτει.
Πολλά από τα παιδιά επέστρεψαν για επανεξέταση στην ηλικία των εννέα μηνών, και οι ερευνητές κατάφεραν να συλλέξουν δεδομένα από 66 από αυτά. Στα βρέφη των εννέα μηνών, ο εγκέφαλος διέκρινε ακόμη πιο έντονα τα έμψυχα από τα άψυχα αντικείμενα σε σύγκριση με τα βρέφη των δύο μηνών, σύμφωνα με την Ο’Ντόχερτι.
Γιατί είναι σημαντική αυτή η μελέτη;
Η έρευνα δείχνει ότι ο εγκέφαλος των βρεφών επεξεργάζεται τον κόσμο με πολύ πιο σύνθετο τρόπο απ’ όσο υποθέταμε.
«Τα βρέφη γνωρίζουν πολύ περισσότερα απ’ όσα πιστεύαμε και ο εγκέφαλός τους επεξεργάζεται το περιβάλλον με εξαιρετικά πολύπλοκους τρόπους. Δεν μένουν απλώς ξαπλωμένα παθητικά, περιμένοντας να μπορέσουν να κινηθούν ή να μιλήσουν. Κατά τον πρώτο χρόνο ζωής συντελείται έντονη γνωστική ανάπτυξη. Και με αυτή τη μέθοδο μπορούμε πλέον να τη μετρήσουμε», δηλώνει η Ο’Ντόχερτι.
Ο Γκουστάβο Σούντρε, καθηγητής Γονιδιωματικής Νευροαπεικόνισης και Τεχνητής Νοημοσύνης στο King’s College του Λονδίνου, σημειώνει ότι τα ευρήματα ενδέχεται να έχουν σημασία για την κατανόηση της ψυχικής υγείας και των νευροαναπτυξιακών διαταραχών αργότερα στη ζωή.
«Το γεγονός ότι διαμορφώνουν τέτοιες αναπαραστάσεις στον εγκέφαλό τους πολύ νωρίτερα απ’ όσο νομίζαμε — και μάλιστα χωρίς αυτό να εκφράζεται ακόμη στη συμπεριφορά τους — δείχνει ότι ο εγκέφαλος έχει ήδη αναπτύξει δομές που δεν είναι ορατές εξωτερικά», εξηγεί.
«Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν μιλάμε για ψυχικές διαταραχές, επειδή συχνά η διάγνωση βασίζεται σε συμπεριφορικά κριτήρια. Ωστόσο, οι εγκεφαλικοί μηχανισμοί που τις προκαλούν μπορεί να υπάρχουν πολύ, πολύ νωρίτερα».
