Το ψέμα και η εξαπάτηση δεν είναι συμπεριφορές που συνήθως συνδέουμε με τα μωρά ή τα πολύ μικρά νήπια.
Ωστόσο, μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Cognitive Development διαπίστωσε ότι τα πολύ μικρά παιδιά κατανοούν και χρησιμοποιούν το ψέμα και την εξαπάτηση σε πολύ μικρότερες ηλικίες απ’ ό,τι αναμενόταν, μερικές φορές ακόμη και από την ηλικία των 8 μηνών.
Φυσικά, ουδείς ισχυρίζεται, ότι τα μωρά και να νηπιάκια είναι ανήθικα, σε καμία περίπτωση. Το μεγαλύτερο μέρος αυτού που συμβαίνει εδώ έχει να κάνει με το ότι τα μικρά παιδάκια μαθαίνουν τι είναι το ψέμα και δοκιμάζουν δειλά-δειλά πώς είναι να το χρησιμοποιούν. Αυτό το νέο ερευνητικό εύρημα είναι πάνω απ’ όλα συναρπαστικό και ρίχνει φως στις εντυπωσιακές γνωστικές αλλαγές που συμβαίνουν μέσα στα πρώτα χρόνια της ζωής.
Τι σημαίνει για ένα μωρό να λέει ψέματα;
Ο τρόπος που το ψέμα προσδιορίζεται σε αυτή τη μελέτη είναι λίγο διαφορετικός από τον τύπο των ψεμάτων που συχνά συνδέονται με τα μεγαλύτερα παιδιά. Δεν μιλάμε εδώ για προσχεδιασμένα «ψέματα», όπως εκείνα που μπορεί να επινοούν τα μεγαλύτερα παιδιά και οι έφηβοι, λένε οι νευροψυχολόγοι.
Οι συγγραφείς αυτής της ερευνητικής εργασίας ορίζουν την πρώιμη εξαπάτηση ως «το να κάνει κανείς σκόπιμα το λάθος πράγμα για να αποφύγει τις συνέπειες ή να αποκομίσει υλικά οφέλη. Αν και η σημασία μπορεί να είναι
Πώς μπορεί να μοιάζει ένα μωρό ή ένα νηπιάκι που λέει ψέματα;
Τα ψέματα σε αυτές τις ηλικίες μπορεί να είναι κάτι πολύ απλό, όπως ένα fake κλάμα για να κερδίσει την προσοχή και για να κερδίσει κάτι. Μόλις πάρει αυτό που θέλει, σταματά αμέσως. Μπορεί επίσης να κρύβει το βαζάκι με τα σοκολατάκια, καθώς βλέπει τη μαμά του να πλησιάζει και να λέει: Όχι, δεν το έκανα εγώ, ενώ είναι πασαλειμένο με σοκολάτες.
Κατά βάση, το ψέμα και η εξαπάτηση σε αυτές τις λιλιπούτειες ηλικίες μόνο πλάκα μπορεί να έχουν και τα έχουμε δει να συμβαίνουν εκατομμύρια φορές γύρω μας.
Μία έρευνα κλειδί για τα ψέματα των μωρών
Οι ερευνητες ρώτησαν γονείς περισσότερων από 750 παιδιών ερωτήσεις σχετικά με τη συμπεριφορά τους γύρω από το ψέμα. Παρατήρησαν μωρά μεταξύ 0 και 47 μηνών. Είναι σημαντικό το γεγονός, ότι τα ευρήματα βασίστηκαν στις αναφορές της συμπεριφοράς των γονιών και όχι την απευθείας παρατήρηση της αντίστοιχης των μωρών.
Αυτές οι προσεγγίσεις μοντελοποίησης μπορεί να είναι χρήσιμες για τη διερεύνηση μοτίβων, όμως κάνουν επίσης τα αποτελέσματα πιο δύσκολο να ερμηνευτούν με συγκεκριμένους, πρακτικούς όρους της πραγματικής ζωής, ιδιαίτερα στα βρέφη, όπου τόσο οι συμπεριφορές όσο και οι υποκείμενες προθέσεις είναι ήδη δύσκολο να οριστούν και να μετρηθούν.
Σύμφωνα με την έρευνα, η πιο πρώιμη αναφορά παιδικού ψέματος ήταν σε μωρό 8 μηνών. Επιπλέον, τα ίδια τα αποτελέσματα των συγγραφέων δείχνουν ότι προβλέπεται πως το 25% των παιδιών κατανοεί την εξαπάτηση στους 18 μήνες και εκδηλώνει εξαπατητική συμπεριφορά στους 16 μήνες.
Γιατί ψεύδονται τα μωρά;
Αυτές οι συμπεριφορές σίγουρα δεν έχουν σκοπό να χειριστούν τους γονείς, αλλά είναι μέρος της φυσιολογικής ανάπτυξης των παιδιών και αυτή η μελέτη επιβεβαιώνει ακριβώς αυτό. Το γεγονός, ότι αυτά τα μικροσκοπικά πλάσματα πειραματίζονται με τον να κοροϊδεύουν τους γονείς τους μάς λέει, ότι η κοινωνική ευφυΐα καλλιεργείται νωρίτερα από όσο πίστευαν μέχρι πρότινος οι επιστήμονες.
Η πρώιμη εξαπάτηση είναι ένα φυσιολογικό και υγιές μέρος της ανάπτυξης και, με πολλούς τρόπους, είναι ένδειξη ότι ο εγκέφαλος του παιδιού σας λειτουργεί καλά. Για να εξαπατήσει κάποιον, ένα παιδί πρέπει να αναγνωρίσει ότι γνωρίζει κάτι που εσείς δεν γνωρίζετε και πρέπει να προβλέψει πώς θα αντιδράσετε στη συμπεριφορά του. Αυτό είναι πραγματικά σύνθετη σκέψη για ένα παιδί 1 ή 2 ετών.
Τι σημαίνει αυτό για την ανατροφή και την ανάπτυξη
Λοιπόν, αν παρατηρήσετε το μωρό ή το νήπιό σας να λέει ψέματα, χρειάζεται να ανησυχήσετε; Τι σημαίνει αυτό το ερευνητικό εύρημα για τον τρόπο που μεγαλώνετε το παιδί σας;
Για ορισμένους γονείς, το βασικό συμπέρασμα αυτής της έρευνας είναι ότι μπορούν πράγματι να είναι πιο επιεικείς με τα παιδιά τους όταν παρατηρούν πως συμπεριφέρονται με κάποιον παραπλανητικό τρόπο.
Οι γονείς που γνωρίζουν ότι τα παιδικά ψέματα είναι αναπτυξιακά φυσιολογικά θα πανικοβάλλονται λιγότερο και θα είναι λιγότερο πιθανό να τιμωρούν τα παιδιά τους. Αυτό είναι σημαντικό, επειδή η αντίδραση του φροντιστή απέναντι σε αυτή τη συμπεριφορά διαμορφώνει την εμπιστοσύνη που αναπτύσσει το παιδ».
Παρόλα αυτά, είναι σύνηθες να νιώθει κανείς απογοήτευση ή αναστάτωση όταν ένα παιδί αρχίζει να του λέει ψέματα, ιδιαίτερα όταν φτάνει στα χρόνια του νηπίου ή της προσχολικής ηλικίας. Οι επιστήμονες ελπίζουν, ότι αυτή η μελέτη θα προσφέρει το απαραίτητο πλαίσιο και θα βοηθήσει να καθησυχαστούν οι γονείς ότι αυτή η συμπεριφορά είναι φυσιολογική. Προτρέπει τους γονείς να πάρουν μια ανάσα και να σκεφτούν τι πραγματικά συμβαίνει με το παιδί τους.
Αν είστε πιεσμένοι ή νιώθετε καταβεβλημένοι όταν ένα παιδί σας λέει ψέματα, μπορεί να βοηθήσει να κάνετε μια παύση και να σκεφτείτε πώς η ερμηνεία που δίνετε στη συμπεριφορά του παιδιού σας διαμορφώνει τη συναισθηματική σας αντίδραση. Αν μια συγκεκριμένη ερμηνεία οδηγεί σε απογοήτευση ή αναστάτωση, το να εξετάσετε με περιέργεια εναλλακτικές εξηγήσεις μπορεί να σας βοηθήσει να νιώσετε πιο σταθεροί και να ανταποκριθείτε με τρόπο που να ευθυγραμμίζεται με τους στόχους σας ως γονείς.
Τέλος, αν έχετε ερωτήσεις ή ανησυχίες σχετικά με το ότι το παιδί σας λέει ψέματα ή για άλλες συμπεριφορές, σκεφτείτε να απευθυνθείτε στον παιδίατρό σας για υποστήριξη και συμβουλές.
