Ως παιδιά, αν λέγαμε καμιά βρισιά, καραδοκούσε το «πιπέρι στο στόμα», όπως μας έλεγαν γονείς και παππούδες.
Και σήμερα, φυσικά, οι περισσότεροι γονείς δεν επιθυμούν παιδί του να ξεστομίζει τις λεγόμενες «κακές λέξεις». Ωστόσο, μία πρόσφατη έρευνα έρχεται να ανατρέψει κάπως τα δεδομένα, καθώς αποκαλύπτει, ότι δεν είναι λίγοι οι γονείς που δεν αγχώνονται ιδιαιτέρω, αν βρίζουν τα παιδιά τους.
Η Έρευνα του Παιδιατρικού Νοσοκομείου C.S. Mott εξέτασε γονείς με παιδιά ηλικίας 6 έως 17 ετών και αποκάλυψε μερικά πραγματικά ενδιαφέροντα —και απρόσμενα— ευρήματα.
Ειδικότερα, η μελέτη κατέδειξε ότι:
- ένα 47% των γονέων θεωρούν, ότι δεν είναι σωστό να βρίζουν τα παιδιά τους.
- ένα 35% επισημαίνει ότι εξαρτάται την κατάσταση (οι περισσότεροι γονείς εφήβων υποστηρίζουν αυτό, κάτι που ήταν αναμενόμενο).
- ένα 12% θεωρεί πως εξαρτάται από τη βρισιά
- ένα 6% λέει ότι οι βρισιές δεν είναι και τρομερό ζήτημα
Σε γενικές γραμμές, οι γονείς των μικρών παιδιών δεν νιώθουν πολύ άνετα να χρησιμοποιούν βωμολοχίες, ωστόσο οι γονείς των εφήβων φαίνεται πως είναι πιο ελαστικοί. Σύμφωνα με την έρευνα, οι λόγοι που τα παιδιά λένε βρισιές έχουν να κάνουν με τη συνήθεια, το αίσθημα του ανήκειν, για πλάκα, για να τραβήξουν την προσοχή ή απλά γιατί κάπως έτσι συμβαίνει με τα σημερινά παιδιά.
Οι γονείς τείνουν να αντιδρούν με διαφορετικό τρόπο: από το να λένε στο παιδί τους να σταματήσει να βρίζει, μέχρι να του εξηγούν γιατί είναι κακή συνήθεια, να το αγνοούν ή ακόμη και να επιβάλλουν συνέπειες ως τιμωρία.
«Οι βρισιές ήταν στο DNA μας»
Μίμα μαμά περιγράφει, ότι οι βρισιές είναι… στο DNA της, αφού ο παππούς της ήταν οδηγός ταξί στη Νέα Υόρκη, ή τουλάχιστον αυτό είναι η πολύ πειστική δικαιολογία που λέει κάθε φορά.
Όταν έγινε μητέρα της φάνηκε απίστευτα δύσκολο να περιορίσει αυτή τη συνήθεια. Παραδέχεται μάλιστα ότι, κάποιες φορές, νιώθει πως το να εκφράζεται «όπως είναι» είναι ένα από τα τελευταία κομμάτια του εαυτού του πριν αποκτήσει παιδιά, οπότε καταλήγει να είναι υπερβολικά προστατευτική με τις… κακές λέξεις.
Πριν τη γράψει κανείς ως τον χειρότερο γονιό στην Ιστορία, ξεκαθαρίζει ότι δεν βάζει την «κακιά λέξη» σε κάθε πρόταση μπροστά στα μικρότερα παιδιά. Όμως έχει και εφήβους, και ομολογεί ότι είναι πιο δύσκολο από ποτέ να προσέχει τι λέει γύρω τους.
Ξέρει επίσης ότι τα λόγια της έχουν αντίκτυπο. Κι όμως, όπως δείχνουν οι ειδικοί, το να βρίζει ένας γονιός μπροστά στα παιδιά έχει και υπέρ και κατά.
Ο πραγματικός αντίκτυπος των κακών λέξεων στις οικογένειες
Το πιιο σημαντικό που μπορούν να κάνουν οι γονείς, όταν έρχεται η ώρα να πουν κάποια βρισιά είνα να δώσουν το παράδειγμα, σύμφωνα με τους ειδικούς. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν τόσο τους γονείς, όσο και από το περιβάλλον ότι υπάρχει χρόνος και τόπος για τη χρήση βρισιών. Και είναι κρίσιμο να θυμόμαστε ότι το πλαίσιο μέσα στο οποίο λέγονται οι βρισιές έχει σημασία.
Δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ενάντια σε πρόσωπο ή αναφορικά με ένα πρόσωπο. Και φυσικά, δεν θα πρέπει να μιλούν άσχημα στο σχολείο, στην εκκλησία ή στους ηλικιωμένους.
Όμως, οι βρισιές δεν είναι από τη φύση τους ούτε «κακές» ούτε «καλές». Οι λέξεις που επιλέγει να χρησιμοποιεί κανείς -και το πότε- εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις προσωπικές και οικογενειακές του αξίες. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν, ότι οι γονείς θα πρέπει να εξηγούν στα μικρά παιδιά, ότι οι κακές λέξεις μπορεί να πληγώσουν κάποιον άλλον.
Πράγματι, η κατανόηση των αποχρώσεων και του κοινωνικού πλαισίου έρχεται με την ωριμότητα. Ωστόσο, η χρήση βωμολοχιών μπορεί στην πραγματικότητα να έχει και οφέλη για όσους είναι αρκετά μεγάλοι ώστε να κατανοούν πλήρως τη σημασία τους (ευτυχώς γι’ αυτό!). Όσοι βρίζουν είναι κατά γενική ομολογία περισσότερο υγιείς ψυχικά, καθώς το να περιορίζεις συνεχώς το λεξιλόγιό σου οδηγεί σε εγκλωβισμό συναισθημάτων και μπορεί να αυξήσει το στρες. Χρησιμοποιώντας λέξεις που αρμόζουν στην εμπειρία σου μπορεί αποδειχθεί ένα ισχυρό αγχολυτικό.
Το ιδανικό είναι να νιώθεις τόσο την συναισθηματική ελευθερία να εκφράζεσαι, όσο και την συναισθηματική ωριμότητα και αυτοέλεγχο για να ξέρεις πότε, πού και πώς θα το κάνεις, επισημαίνουν ειδικοί στην ψυχική υγεία.
«Κλειδί» η σωστή καθοδήγηση
Όπως όλοι οι γονείς γνωρίζουν και οι επιστήμονες επιβεβαιώνουν, τα παιδιά επαναλαμβάνουν ό,τι ακούν. Συνεπώς, αν δεν θέλε να λένε βρισιές, μην τις λέτε ούτε εσείς, τουλάχιστον μπροστά τους. Δεν πρέπει μόνο να προσέχετε τι βγαίνει από το στόμα σας, αλλά να «περιφρουρείτε» τι ακούν στην τηλεόραση, στο διαδίκτυο και από τους φίλους τους. Ομολογουμένως, δεν είναι μία εύκολη αποστολή.
Φυσικά, μπορεί να συμβεί και κατα λάθος. Σε όλους συμβαίνει, αλλά μην ανησυχείτε. Είναι εντάξει να κάνετε λάθος και φυσικά να το παραδεχθείτε στα παιδιά, δείχνοντας ότι το μετανιώσατε.
Μπορείτε επίσης, να συζητάτε μαζί τους για τις βωμολοχίες που μπορεί να ακούσουν δημόσια ή σε μια ταινία.
Οι γονείς είναι οι καλύτεροι κριτές για το πότε τα μεγαλύτερα παιδιά μπορούν να κατανοήσουν τις λεπτές αποχρώσεις των βωμολοχιών. Αν ο έφηβος σου πει μια βρισιά, λέει ότι είναι κατανοητό να θέλουν οι γονείς να επιλέγουν τις μάχες τους (σηκώνω το χέρι! Πρόσεξε, δεν είπα μεσαίο δάχτυλο). Αν η συχνή χρήση βρισιών συνοδεύεται από άλλες κακές ή ανάρμοστες συμπεριφορές, τότε αυτό αποτελεί ένα πρόβλημα.
Ωστόσο, με έναν έφηβο που έχει καλούς βαθμούς στο σχολείο και είναι γενικά υπεύθυνος και σεβαστικός (και αν δεν σας ενοχλούν οι περιστασιακές βρισιές), τότε μπορεί να είναι εντάξει να το αφήσετε να περάσει.
Από την άλλη, το δίνετε την έγκρισή σας για τις βρισιές μπορεί να επηρεάσει τα παιδιά εκτός σπιτιού. Προτείνει να σκεφτείτε πώς η χρήση βωμολοχιών μπορεί να φέρει προβλήματα στο σχολείο ή στη δουλειά.
Δεν πρόκειται όμως για το να περιμένετε τελειότητα ή να θέτετε ένα μη ρεαλιστικό ηθικό πρότυπο,
Παρόλα αυτά, γενικά οι ειδικοί συμφωνούν ότι πολλοί άνθρωποι θεωρούν τις βωμολοχίες αγενείς και ασέβεις, οπότε με παιδιά κάθε ηλικίας, οι γονείς θα πρέπει να κάνουν το καλύτερο για να δίνουν το σωστό παράδειγμα χρησιμοποιώντας κοινωνικά αποδεκτή γλώσσα και να συζητούν τις πιθανές συνέπειες τώρα και στο μέλλον.
