Όταν μιλάμε για bullying στο σχολείο, σκεφτόμαστε παιδιά που πληγώνουν άλλα παιδιά.
Και πράγματι, πολλές φορές έτσι συμβαίνει. Όπως, σημειώνει σε μία πολύ εύστοχη ανάρτηση, ο δάσκαλος Μάριος Μάζαρης, υπάρχουν και πιο σιωπηλές μορφές εκφοβισμού που δεν έχουν φωνές, ούτε κοροϊδία, ούτε γέλια στην αυλή και δεν τις πιάνει το μάτι σου.
Είναι η στιγμή που ένα παιδί γίνεται ο «εύκολος ΣΤΟΧΟΣ». Το παιδί που φταίει πάντα, που κανείς δεν ακούει πραγματικά. Τότε το μπούλινγκ δεν είναι μόνο πράξη, είναι ρόλος ολόκληρος που θα δυσκολευτεί το παιδί να τον πετάξει από πάνω του.
Ο κ. Μάζαρης αναφέρει, ότι η σημερινή ιστορία δε γράφτηκε για να κατηγορήσει δασκάλους, απλώς να υπενθυμίσει κάτι που αφορά όλους μας, ότι το σχολείο πρέπει να είναι ο πιο ασφαλής τόπος για ένα παιδί και ιδιαίτερα για εκείνα που ήδη δυσκολεύονται περισσότερο
Μία ιστορία να σκεφτείς
«Την ιστορία αυτή μου τη διηγήθηκε η κόρη μίας φίλης μου από το περασμένο καλοκαίρι κι από τότε τη σκέφτομαι συχνά, γιατί με τάραξε και γιατί αποκαλύπτει κάτι που εμείς οι ενήλικες κάνουμε συχνά. Ψάχνουμε κάποιον ή κάποια να φορτώνουμε τα πάντα.
Στην τάξη του κοριτσιού, λοιπόν, υπήρχε ένα παιδί στο φάσμα του αυτισμού. Ένα παιδί που δυσκολευόταν κάποιες φορές. Που κάποιες μέρες έκανε φασαρία, κάποιες ήταν ανήσυχο και κάποιες άλλες ήταν ήσυχο. Όπως όλα τα παιδιά. Σιγά σιγά όμως, αυτό το παιδί απέκτησε έναν ρόλο. Έγινε ο εύκολος έοχος. Ό,τι κι αν συνέβαινε στην τάξη, κάποιος έλεγε: “αυτός το έκανε”. Κάποια μπορεί και να τα έκανε, αλλά ξαφνικά ήταν σαν να κρυβόταν το όνομά του πίσω από οτιδήποτε.
Μία μέρα στο μάθημα της γυμναστικής ένα παιδί χτύπησε την κόρη της φίλης μου. Ο δάσκαλος δεν πήρε χαμπάρι τι έγινε. Και πάλι κατηγόρησαν εκείνο το παιδί. Εκείνο το αρνήθηκε.
Το κορίτσι είπε την αλήθεια, αλλά ο δάσκαλος δεν την πίστεψε. Κατηγόρησε το αγόρι, το οποίο αρνιόταν κάθε ανάμειξη. Το είπε πολλές φορές. Αλλά, όταν ένα παιδί έχει ήδη μπει σε έναν ρόλο, η αλήθεια του ακούγεται λιγότερο.
Μετά από όρα κουράστηκε να λέει “όχι”. Και τελικά είπε: “ναι, εγώ το έκανα”. Όχι γιατί το έκανε, αλλά γιατί κουράστηκε να αποδεικνύει, ότι δεν είναι ελέφαντας. Ο δάσκαλος ηρέμησε, είχε κάποιον να μαλώσει.
Το βράδυ η κόρη της φίλης μου είπε: “Μαμά, δεν το έκανε εκείνος. Του το φόρτωσαν, σου λέω την αλήθεια, δεν ήταν καν μπροστά, ΄τοαν χτύπησα”. Και όταν η μητέρα πήρε τηλέφωνο τη μαμά του παιδιού, άκουσε κάτι που ράγισε την καρδιά μου.
“Ξέρω, ότι δεν το έκανε. Αλλά, έχει κουραστεί. Τον κατηγορούν τόσο συχνά, που κάποια στιγμή λέει: “ας το πω εγώ για να τελειώνουμε”.
Σκεφτείτε το λίγο. Ένα παιδί μαθαίνει, ότι είναι πιο εύκολο να παραδεχθεί μία αδικία παρά να προσπαθήσει να αποδείξει την αθωότητά του, όταν νιώθει, ότι όλοι είναι απέναντί του. Αυτό δεν είναι πειθαρχία. Αυτό είναι μορφή σιωπηλού μπούλινγκ. Και κάποιες φορές δεν ξεκινά από τα παιδιά, αλλά από τους μεγάλους .
Οι έρευνες εδώ και χρόνια μας προειδοποιούν για κάτι σημαντικό. Τα παιδιά με αναπτυξιακές δυσκολίες ή αυτισμό έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να στοχοποιηθούν στο σχολείο. Κάποιες μελέτες δείχνουν, ΄οτι μπορεί να βιώνουν εκφοβιμό έως και τρεις φορές συχνότερα από τους συνομιλήκους τους. Όχι γιατί είναι πιο “δύσκολα”, αλλά γιατί είναι πιο εύκολο να τα δείξεις Οταν μία ομάδα ψάχνει για ένοχο, συχνά επιλέγει το πιο ευάλωτο μέλος.
Και τότε δημιουργείται ένας επικίνδυνος ρόλος, το παιδί που φταίει πάντα. Και όταν ένα παιδί ακούει αυτόν τον ρόλο αρκετές φορές, αρχίζει να τον πιστεύει . Ο κοινωνιολόγος Χάουαρντ Μπέκερ το είχε πει απλά: “Όταν χαρακτηρίζεις επανειλημμένα κάποιον ως προβληματικό, υπάρχει ο κίνδυνος να αρχίσει να ζει μέσα σε αυτόν τον χαρακτηρισμό”.
Γιατί ένα παιδί δεν πληγώνεται μόνο όταν το κοροϊδέψουν. Πληγώνεται και όταν κανείς δεν ψάχνει την αλήθεια του.
«Οι δάσκαλοι κάνουμε λάθη»
Οι δάσκαλοι δεν είμαστε άτρωτοι. Κάνουμε λάθη. Και καμιά φορά, μέσα στην πίεση της τάξης, ψάχνουμε την πιο γρήγορη εξήγηση. Τον πιο εύκολο ένοχο. Αλλά εκεί βρίσκεται και η μεγαλύτερη εκπαιδευτική ευθύνη. Να σταματάμε, να κοιτάμε δεύτερη φορά. Να ακούμε και το παιδί που συνήθως δεν πιστεύεται. Γιατί κάθε τάξη έχει ένα παιδί που κινδυνεύει να γίνει αυτός ο ρόλος. Και τότε ο δάσκαλος δεν χρειάζεται να είναι τέλειος. Χρειάζεται να είναι δίκαιος.
Γιατί ένα παιδί που συνηθίζει να κατηγορείται άδικα δεν πληγώνεται μόνο εκείνη τη στιγμή. Μαθαίνει κάτι πολύ πιο επικίνδυνο, ότι η αλήθεια του δεν έχει σημασία. Και καμία παιδαγωγική δεν μπροεί να σταθεί πάνω σε αυτό.
Το σχολείο πρέπει να είναι ο πιο ασφαλής χώρος για ένα παιδί. Ιδιαίτερα για εκείνα που ήδη δυσκολεύονται περισσότερο. Αυτό δεν χτίζεται με μεγάλα λόγια, αλλά με μία απλή ερώτηση κάθε φορά που κάτι συμβαίνει: “Είμαι σίγουρος, ότι ψάχνω την αλήθεια;”».
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
