Αν κάνετε ρωτήσετε ένα μικρό παιδί «Πόσο κάνει 2+4;», θα μετερήσει με τα δάχτυλά του.
Είναι αυτό ενθαρρυντικό, όμως; Ορισμένοι εκπαιδευτικοί μπορεί να πουν, ναι αφού μοιάζει να βοηθά τα μικρά παιδά να μαθαίνουν για τους αριθμούς. Άλλοι μπορεί να αποθαρρύνουν το μέτρημα με τα δάχτυλα, υποστηρίζοντας, ότι μπορεί να καθυστερεί την εξέλιξη των διανοητικών στρατηγικών.
Μία νέα ελβετική έρευνα, ωστόσο, έδειξε, ότι τα παιδιά που χρησιμοποιούν από μικρή ηλικία τα δάχτυλά τους για να μετρήσουν εμφανίζουν καλύτερα αποτελέσματα στα μαθηματικά από αυτά που δεν τα χρησιμοποιούν.
Υπάρχει μία μεγάλη συζήτηση ανάμεσα στους ερευνητές για την αξιολόγηση των παιδιών που χρησιμοποιούν τα χέρια τους για να μετρήσουν. Οι εκπαιδευτικοί ψυχολόγοι υπογραμμίζουν, ότι η χρήση των δαχτύλων βοηθά τα παιδιά να σκεφτούν στρατηγικές και μεθόδους, χωρίς να υπερφορτώνουν τη λειτουργική τους μνήμη (δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλός μας κρατά για λίγο κομμάτια πληροφορίας όσο επεξεργαζόμαστε κάτι), μέχρι να κατακτηθούν πιο αφηρημένες στρατηγικές).
Οι ερευνητές στην «ενσώματη νόηση» (η μάθηση μέσα από τις πράξεις) υποστηρίζει ότι το να συνδέει κανείς τα δάχτυλα με τους αριθμούς είναι «κάτι που βγαίνει φυσικά» και, επομένως, πρέπει να ενθαρρύνεται. Οι νευροεπιστήμονες θα μπορούσαν επίσης να επισημάνουν ότι ενεργοποιούνται παρόμοιες περιοχές του εγκεφάλου όταν κινείτε τα δάχτυλά σας και όταν σκέφτεστε αριθμούς, κάτι που βοηθά τη μνήμη.
Ορισμένες προηγούμενες έρευνες σε σχολικές τάξεις έχουν δείξει, ότι τα παιδιά που μετρούν με τα δάχτυλά τους έχουν καλύτερα αποτελέσματα στη λύση μαθηματικών προβλημάτων από τα παιδιά που δεν το κάνουν, μέχρι περίπου την ηλικία των 7 ετών, οπότε και αρχίζει να ισχύει το αντίθετο.
Συνεπώς, πριν από την ηλικία των 7 ετών το μέτρημα με τα δάχτυλα είναι το καλύτερο, ενώ μετά τα 7 τα παιδιά που κάνουν υπολογισμούς με το μυαλό τους έχουν καλύτερα αποτελέσματα.
Γιατί συμβαίνει αυτό και τι σημαίνει για τις επιδόσεις στα μαθηματικά;
Είναι ένα θέμα που συζητείται επί σειρά ετών. Η έρυνα του Πανεπιστημίου της Λωζάνης έκανε ένα σημαντικό βήμα πάνω σε αυτό.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι στα 6,5 χρόνια οι περισσότεροι από όσους δεν χρησιμοποιούσαν δάχτυλα ήταν πράγματι πρώην χρήστες δαχτύλων. Αυτοί οι πρώην χρήστες δαχτύλων είχαν επίσης τις υψηλότερες επιδόσεις στις ασκήσεις πρόσθεσης και συνέχιζαν να βελτιώνονται έναν χρόνο αργότερα.
Η σημασία αυτού του ευρήματος είναι ότι σε προηγούμενες μελέτες αυτά τα παιδιά με υψηλές επιδόσεις είχαν ταυτοποιηθεί μόνο ως παιδιά που δεν χρησιμοποιούσαν δάχτυλα, όχι ως παιδιά που παλαιότερα χρησιμοποιούσαν στρατηγικές βασισμένες στα δάχτυλα. Μόνο 12 παιδιά δεν χρησιμοποίησαν ποτέ τα δάχτυλά τους όλα αυτά τα χρόνια και ήταν η ομάδα με τις χαμηλότερες επιδόσεις.Επιπλέον, η μελέτη έδειξε ότι οι «όψιμοι εκκινητές» στις στρατηγικές μετρήματος με τα δάχτυλα, που εξακολουθούσαν να χρησιμοποιούν στρατηγικές με τα δάχτυλα στην ηλικία των 6,5 έως 7,5 ετών, δεν απέδιδαν τόσο καλά όσο οι πρώην χρήστες δαχτύλων.
Τα ευρήματα αυτής της μοναδικής διαχρονικής μελέτης είναι πολύ ισχυρά. Φαίνεται εύλογο να συμπεράνει κανείς ότι τόσο οι εκπαιδευτικοί όσο και οι γονείς πρέπει να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη του μετρήματος με τα δάχτυλα από το νηπιαγωγείο έως τα πρώτα ένα-δύο χρόνια του σχολείου.
Ωστόσο, η ελβετική μελέτη εστίασε κυρίως σε λευκά ευρωπαϊκά παιδιά από μεσαία έως υψηλά κοινωνικοοικονομικά στρώματα. Θα υπήρχαν, ωστόσο, τόσο καθαρά αποτελέσματα στο μέσο πολυπολιτισμικό δημόσιο σχολείο της Αυστραλίας; Ίσως ναι.
Προηγούμενη μελέτη του 2025 βρήκε μεγάλη ποικιλία μεθόδων μετρήματος με τα δάχτυλα σε τέτοια σχολεία, αλλά όταν οι εκπαιδευτικοί έδιναν προσοχή στην ανάπτυξη στρατηγικών μετρήματος με τα δάχτυλα, αυτό υποστήριζε τις αριθμητικές δεξιότητες των παιδιών.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;
Οι γονείς μπορούν να δείξουν στα παιδιά προσχολικής ηλικίας πώς μπορούν να χρησιμοποιούν τα δάχτυλά τους για να αναπαριστούν αριθμούς, όπως να σηκώνουν τρία δάχτυλα και να λένε «τρία».
Βοηθήστε τα να εξασκηθούν στο μέτρημα από το ένα έως το δέκα, ταιριάζοντας ένα δάχτυλο κάθε φορά.
Μόλις ξεκινήσουν, τα υπόλοιπα θα έρθουν φυσικά. Δεν υπάρχει λόγος να αποθαρρύνετε το μέτρημα με τα δάχτυλα σε καμία φάση.
Τα παιδιά σταματούν φυσικά να χρησιμοποιούν τα δάχτυλά τους όταν δεν τα χρειάζονται πλέον.
Πηγή: theconversation.com
