Άγιος Νικόλαος, St. Nick, Santa Claus ή απλώς Άγιος Βασίλης.
Υπάρχουν πολλά ονόματα για τον χριστουγεννιάτικο ήρωα που φέρνει δώρα και μαγεία. Αν και στις Ηνωμένες Πολιτείες τον γνωρίζουμε κυρίως ως Santa Claus, σήμερα θα σου πούμε την ιστορία που αποκαλύπτει το ιστορικό υπόβαθρο αυτού του χαρακτήρα.
Η ιστορία του Αγίου Νικολάου
Γνωστός στη Δύση ως Άγιος Νικόλαος της Μπάρι και στην Ανατολή ως Άγιος Νικόλαος των Μύρων (σσ. πόλη της Μικράς Ασίας), έζησε κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, γύρω στο 310 μ.Χ. Οι γονείς του, ιδιαίτερα εύποροι, τον δίδαξαν από μικρή ηλικία να μοιράζεται όσα είχε με εκείνους που τα χρειάζονταν περισσότερο. Έτσι, η αξία της γενναιοδωρίας σημάδεψε ολόκληρη τη ζωή του Αγίου Νικολάου.
Οι γονείς του πέθαναν όταν εκείνος ήταν ακόμη πολύ μικρός, αφήνοντάς του μια μεγάλη περιουσία ως κληρονομιά. Πιστός στις αρχές του, τη δώρισε στους πιο φτωχούς και αποσύρθηκε για να ζήσει σε ένα μοναστήρι. Ύστερα από μια μακρά περίοδο απομόνωσης, κατά την οποία υπερασπιζόταν τον Χριστιανισμό όπου κι αν βρισκόταν, ο Άγιος Νικόλαος έφτασε στην πόλη των Μύρων.
Εκεί διορίστηκε επίσκοπος της πόλης, φορώντας κόκκινα άμφια, το χρώμα που συνδέεται σήμερα με τη στολή του Άγιου Βασίλη. Ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας ήταν έντονα αντίθετος με τις πεποιθήσεις και την πίστη του, γι’ αυτό και τον καταδίωξε. Μάλιστα, ο Άγιος Νικόλαος φυλακίστηκε για πολλά χρόνια, χωρίς ποτέ να χάσει την πίστη του.
Όταν αποφυλακίστηκε, ήταν πια ηλικιωμένος, με μακριά λευκά μαλλιά και μακριά λευκή γενειάδα, και πίστευε ότι ο Χριστιανισμός είχε εξαφανιστεί. Προς έκπληξή του, επιστρέφοντας στις Μύρες, βρήκε τον κόσμο να γιορτάζει τα Χριστούγεννα. Ο Χριστιανισμός όχι μόνο υπήρχε, αλλά ήταν πιο ζωντανός από ποτέ.
Γι’ αυτό και τον γνωρίζουμε ως έναν γενναιόδωρο άνθρωπο που προσφέρει δώρα στα παιδιά. Συνδέουμε την κόκκινη στολή του με τα ράσα που φορούσε ως επίσκοπος και τη μορφή του με τα χαρακτηριστικά που είχε όταν επέστρεψε στην πόλη μετά τη φυλάκισή του.
Η εξέλιξη του Αγίου Νικολάου
Στην Ολλανδία, ο Άγιος Νικόλαος είναι γνωστός ως Sinterklaas, και από εκεί ξεκινά η εξέλιξη του σημερινού Άγιου Βασίλη. Οι Ολλανδοί μετανάστες ίδρυσαν τη Νέα Υόρκη και μετέφεραν μαζί τους τις παραδόσεις τους, ανάμεσά τους και τον Sinterklaas.
Με τα χρόνια, συγγραφείς, ποιητές και σκιτσογράφοι άρχισαν να δημιουργούν σατιρικές και παραλλαγμένες εκδοχές του χαρακτήρα, διαμορφώνοντας σταδιακά την εικόνα του Santa Claus όπως τη γνωρίζουμε σήμερα.
Τα εξωτερικά του χαρακτηριστικά, το έλκηθρο με τους ταράνδους και η παράδοση της προσφοράς δώρων την παραμονή των Χριστουγέννων άρχισαν να καθορίζουν τη φιγούρα του Άγιου Βασίλη.
Στα μέσα του 19ου αιώνα, ο Santa Claus εξαπλώθηκε και σε άλλες χώρες, όπως η Αγγλία και η Γαλλία. Στην Ισπανία υιοθετήθηκε μια παραλλαγή του γαλλικού Bonhomme Noël. Μέχρι τότε, τα ρούχα του Άγιου Βασίλη ήταν λευκά με χρυσές αποχρώσεις, και όχι κόκκινα όπως τα γνωρίζουμε σήμερα.
Τελικά, η διαφήμιση, και πιο συγκεκριμένα η καμπάνια της Coca-Cola, καθιέρωσε τον Άγιο Βασίλη με τα χρώματα της εταιρείας: κόκκινο και λευκό.
Όσο για τον τόπο κατοικίας του, ο Άγιος Βασίλης λέγεται πως ζει στον Βόρειο Πόλο. Από εκεί προέρχεται και η χριστουγεννιάτικη παράδοση που περιβάλλει την ιστορία του.
Μαζί του γνωρίζουμε και την κυρία Claus, το ξύλινο σπιτάκι μέσα στα χιόνια, τα ξωτικά που κατασκευάζουν παιχνίδια στο εργοστάσιο και, φυσικά, τους ταράνδους που τραβούν το έλκηθρό του – με πιο γνωστό τον Ρούντολφ.
Είναι καλό να αφηγούμαστε αυτές τις ιστορίες στα παιδιά, γιατί αποτελούν ενδιαφέροντα στοιχεία που εμπλουτίζουν πολιτισμικά τις γνώσεις τους. Τα παιδιά αγαπούν να εξερευνούν και να μαθαίνουν περισσότερα για τα Χριστούγεννα, που συχνά είναι η αγαπημένη τους περίοδος του χρόνου.
Παράλληλα, η ιστορία του Αγίου Νικολάου υπενθυμίζει ότι το πραγματικό νόημα των γιορτών συνδέεται με τη γενναιοδωρία και την προσφορά, και όχι με τη συσσώρευση δώρων.
