Παίζει ήδη μόνο του; Τότε κάτι αρχίζει να εξερευνά.
Είτε παιχνίδια, είτε αντικείμενα του σπιτιού, άλλες φορές αλληλεπιδρώντας μαζί σας και άλλες φορές το κάνει μόνο του.
Το μοναχικό παιχνίδι -ενίοτε αναφέρεται και ωςανεξάρτητο- αποτελεί αναπτυξιακό στάδιο, όπου το παιδί παίζει μόνο του. Κι ενώ αρχικά μπορεί να φαίνεται κάπως στενάχωρο -το παιδί ετοιμάζεται να αφήσει τη φωλίτσα του- χαλαρώστε γιατί μαθαίνει σημαντικές δεξιότητες. Διδάσκει στα μωρά πώς να διασκεδάζουν τον εαυτό τους -αναμφίβολα πολύ βοηθητικό αυτό, όταν έχετε εξαντληθεί- κι επίσης θέτει θεμέλια για την ανεξαρτησία του στο μέλλον.
Το μοναχικό παιχνίδι ξεκινά περίπου στην ηλικία 0-2 ετών, προτού τα παιδιά ξεκινήσουν να αλληλεπιδρούν και να παίζουν με άλλα παιδιά. Αποτελεί, επίσης, ένα ακόμη στάδιο, που τα πιο μεγάλα παιδιά της προσχολικής ηλικίας επιλέγουν να συμμετέχουν αφού μάθουν πώς να παίζουν με άλλους, αποδεικνύοντας πόσο πολύτιμη είναι αυτή η ικανότητα.
Τα 6 σταδια του παιχνιδιού
Το μοναχικό παιχνίδι θεωρείται το δεύτερο στη σειρά των 6 σταδίων σύμφωνα με την Mildred Parten Newhall, Αμερικανίδα κοινωνιολόγο και ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Παιδικής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου της Μινεσότα.
- Ανεξάρτητο παιχνίδι: Το μωρό σας μόλις αρχίζει να παρατηρεί τον κόσμο γύρω του χωρίς πολλές αλληλεπιδράσεις, πέρα από την παρατήρηση. Το περιβάλλον του είναι συναρπαστικό!
- Μοναχικό παιχνίδι: Με χαρά, το μωρό σας αρχίζει να φτάνει και να αλληλεπιδρά με αντικείμενα. Αν και παίζει μόνο του, είναι υπέροχο να βλέπετε την απορία και το θαυμασμό σε αυτή τη φάση. Δεν καταλαβαίνει ή δεν ενδιαφέρεται ότι άλλοι γύρω του μπορεί να παίζουν επίσης.
- Παρατηρητικό παιχνίδι: Το παιδί σας παρατηρεί τους άλλους, αλλά δεν παίζει μαζί τους. Μπορεί να παρατηρήσετε το μικρό σας να σταματά το παιχνίδι του για να σας παρακολουθήσει καθώς κάνετε διάφορα πράγματα σε έναν χώρο.
- Παράλληλο παιχνίδι: Το παιδί σας παίζει ταυτόχρονα με άλλους στον ίδιο χώρο, αλλά δεν αλληλεπιδρά μαζί τους. Σκεφτείτε ένα πολυάσχολο κέντρο τηλεφωνικών πωλήσεων όπου οι εργαζόμενοι κάνουν όλοι τις δικές τους κλήσεις. (Μάλλον, μην το σκέφτεστε.)
- Συνεκτικό παιχνίδι: Το παιδί σας παίζει δίπλα ή κοντά σε άλλα παιδιά που κάνουν παρόμοιες δραστηριότητες. Ξεκινά να μιλάει ή να αλληλεπιδρά χαριτωμένα με τα άλλα παιδιά, αλλά δεν οργανώνουν ή συγχρονίζουν τις δραστηριότητές τους.
- Συνεργατικό παιχνίδι: Όταν το παιδί σας παίζει με άλλους με συνεργασία και ενδιαφέρεται τόσο για τα άλλα παιδιά όσο και για τη δραστηριότητα, κάνοντάς σας περήφανους
Πότε τα παιδιά εισέρχονται σε αυτό το στάδιο
Το μωρό σας μπορεί να αρχίσει να παίζει ανεξάρτητο περίπου 2-3 μηνών ή από τη στιγμή που θα αρχίσει να ξεχωρίζει τα λαμπερά χρώματα και τις υφές. Καθώς μεγαλώνουν ακόμη περισσότερο μπορείτε να τα τοποθετήσετε ένα (στρωματάκι) mat ή μία κουβερτούλα στο πάτωμα και παρακολουθήστε, αν δείχνουν ενδιαφέρον σε κάποιο παιχνίδι ή αντικείμενο ή παίζουν χωρίς τη βοήθειά σας. Το μοναχικό παιχνίδι προχωρά και πέρα από την βρεφική ηλικία. Τα περισσότερα νήπια και παιδιά προσχολικής ηλικίας, περίπου 2-3 ετών αρχίζουν να δείχνουν ενδιαφέρον στην αλληλεπίδραση και το παιχνίδι με άλλα παιδία. Αλλά αυτό δεν σημαίνει, ότι το μοναχικό παιχνίδι σταματά.
Αν ανησυχείτε για τις συνήθειες παιχνιδιού του μικρού σας ή αν παίζει μόνο του πολύ συχνά μπορείτε να απευθυνθείτε στον παιδίατρό σας.
Παραδείγματα μοναχικού παιχνιδιού
Το μοναχικό παιχνίδι για μωρά μπορεί να είναι αξιολάτρευτο να περιλαμβάνει τα εξής:
Παρατήρηση χρωματιστών εικόνων σε εικονογραφημένα βιβλιαράκια
- Ταξινόμηση και στοίβαξη δοχείων
- Αλληλεπίδραση με το play gym του
- Παιχνίδι με τουβλάκια
Παραδείγματα μοναχικού παιχνιδιού για νήπια/παιδιά προσχολικής ηλικίας, που μπορεί να επιλέγουν να παίζουν μόνα τους, ακόμη και αν μπορούν να παίζουν με άλλου:
- «Διάβασμα» ή ξεφύλλισμα βιβλίων από μόνα τους
- Να επεξεργάζονται ένα Lego set
- Να φτιάχνουν παζλ
- Να χρωματίζουν χρωμοσελίδες
- Ή να παίζουν με ξύλινα τουβλάκια ή παιχνίδια
Τα οφέλη του μοναχικού παιχνιδιού
Όταν το παιδί σας είναι νεογέννητο κάνετε τα πάντα για αυτό, ακόμη κι αν τους κρατάτε ένα παιχνίδι. Καθώς εισέρχονται στο στάδιο του μοναχικού παιχνιδιού, ξεκινούν να φτάνουν πραγματάια που βρίσκονται γύρω τους. Ακόμη κι αν είναι πολύ μικρά, τα μωρά που εισέρχονται σε αυτή τη φάση αρχίζουν να αναπτύσσουν την ανεξαρτησία τους.
Μπορεί να είναι δύσκολο να το δείτε επί του παρόντος, αλλά σταδιακά ανακαλύπτουν πώς να λύνουν ένα πρόβλημα, να χτίζουν ή να φτιάχνουν ένα παιχνίδι μόνα τους. Αν τα αφήσετε ελεύθερα χωρίς να παρέμβετε, τους επιτρέπετε να γίνουν περισσότερο ανεξάρτητα στο μέλλον. Ναι, ξέρουμε είναι γλυκόπικρη αυτή η αίσθηση του να φεύγει από τη φωλιά και να κινείται μόνο.
Βοηθά στην ανάπτυξη προτιμήσεων και ενδιαφερόντων
Όταν το μωρό παίζει ανεξάρτητο, αναπτύσσει επίσης τις δικές του προτιμήσεις και ενδιαφέροντα. Αργότερα, μπορεί να γίνει μέρος μίας ομάδας παιδιούν που θα τους αρέσουν παρόμοια παιχνίδια και δραστηριότητες.
Προς το παρόν, αποφασίζει ποιο του αρέσει, πχ η κόκκινη ή η πράσινη μπάλα. Κι αυτό είναι κάτι πολύ χρήσιμο για την κατανόηση του τι θα του αρέσει και τι όχι στο μέλλον, σύμφωνα με έρευνες.
Καλλιεργεί τη φαντασία και την δημιουργικότητα
Μπορείτε να συγκεντρώσετε ορισμένα παιχνίδια για το μικρό σας, αλλά είναι στο χέρι τους να αποφασίσουν με ποιο θα παίξουν κατά τη διάρκεια του μοναχικού παιχνιδιού. Εστιάζουν στα αντικείμενα που θέλουν να παίξουν κι ακόμη και τα μωρά ενοχλούνται, όταν προσπαθήσετε να παίξετε μαζί τους ή να φέρετε μπροστά του κάπιο άλλο αντικείμενο. Μην το πάρετε προσωπικά. Το να αναπτύσσουν τη σκέψη τους μόνα τους και να επιστρατεύουν τη φαντασία τους είναι κάτι το εξαιρετικό.
Αναπτύσσει στη συγκέντρωση, την επιμονή και την ολοκλήρωση
Έρευνες δείχνουν ότι αργότερα, όταν το νήπιο ή το προσχολικό παιδί επιλέξει να συμμετέχει σε μοναχικό παιχνίδι, είναι υπεύθυνο για τις ενέργειές του. Αυτό του επιτρέπει να εστιάσει σε ό,τι θέλει να κάνει και να μάθει πώς να επιλύει προβλήματα. Επίσης, μαθαίνει να ολοκληρώνει μια εργασία.
Αν αυτό ακούγεται μακρινό για το μικρό σας μωρό που παίζει μόνο του στο γυμναστήριο παιχνιδιών και δεν μπορεί ακόμα να καθίσει ανεξάρτητα, χτυπήστε τον εαυτό σας στην πλάτη ούτως ή άλλως βοηθάτε να εξασφαλίσετε ότι θα γίνουν κυρίαρχοι των εργασιών πριν το καταλάβετε.
Οι πιο συχνές ανησυχίες για το μοναχικό παιχνίδι
Το μοναχικό παιχνίδι έχει πολλά οφέλη για το παιδί. Ωστόσο, περίπου στην προσχολική ηλικία, αν το παιδί δεν έχει ξεκινήσει να αλληλεπιδρά ή να παίζει με άλλα παιδιά της, τότε ενδεχομένως να ανησυχήσετε. Αυτό που μπορείτε να κάνετε αρχικά είναι να το ενθαρρύνετε να αλληλεπιδρά με άλλα παιδιά που έχουν παρόμοια ενδιαφέροντα. Έχετε κατά νου, ότι το κάθε παιδί αναπτύσσεται με τον δικό του ρυθμό και συνεπώς το παιδί σας να αρχίσει να παίζει με άλλα παιδιά αργότερα. Κι αυτό είναι εντάξει.
Σε περίπτωση που έχετε περισσότερες απορίες και ανησυχίες, συμβουλευτείτε τον παιδίατρό σας ή έναν παιδοψυχολόγο για τις κατάλληλες καθοδηγήσεις.
Το συμπέρασμα
Θυμηθείτε, ακόμη και αν το παιδί σας παίζει μόνο, δεν σημαίνει ότι χρειάζεται επιτήρηση. Απλά καθίστε λίγο πίσω και αφήστε το να χαρεί τον δικό του χρόνο παιχνιδιού, ενώ απλά το προσέχετε για οποιοδήποτε κίνδυνο. Απλώς, προσπαθήστε να μην παρεμβαίνετε, αν δεν είναι απαραίτητο. Και κάτι τελευταίο: Προσπαθήστε να διαχωρίσετε το ανεξάρτητο ή μοναχικό παιχνίδι από τις οθόνες. Είναι τελείως διαφορετικά πραάγματα. Οι εκτεταμένη χρήση της οθόνης για τα νήπια μπορεί να έχει επιπτώσειςε στην υγιή τους ανάπτυξη, σύμφωνα με έρευνες.
Πηγή: healthline.com
