Η περίοδος της νηστείας αποτελεί για πολλές οικογένειες μια ευκαιρία αλλαγής διατροφικών συνηθειών και αποχής από τρόφιμα ζωικής προέλευσης.
Μαζί με τη θρησκευτική της διάσταση, η νηστεία συνδέεται και με σημαντικά οφέλη για την υγεία, κάτι που οδηγεί πολλούς γονείς να αναρωτιούνται αν είναι ασφαλές να την ακολουθήσουν και τα παιδιά.
Σύμφωνα με την Ελληνική Διατροφολογική Εταιρεία, η απομάκρυνση των ζωικών τροφών από το καθημερινό διαιτολόγιο μειώνει την πρόσληψη συνολικού λίπους και κυρίως κορεσμένων λιπαρών, τα οποία σχετίζονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Ως αποτέλεσμα, παρατηρείται πτώση των επιπέδων χοληστερίνης και τριγλυκεριδίων, ιδιαίτερα σε άτομα που εμφανίζουν αυξημένες τιμές. Εφόσον η νηστεία ακολουθηθεί σωστά σε όλη τη διάρκεια της Σαρακοστής, η μείωση της χοληστερίνης μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 40-50 mg, ενώ θετικά επηρεάζεται και η αρτηριακή πίεση.
Κατά τη νηστεία αυξάνεται η κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, οσπρίων και δημητριακών, τροφίμων πλούσιων σε κάλιο, φυτικές ίνες και πολύτιμα μικροθρεπτικά συστατικά. Η διατροφή αυτή συμβάλλει στον καλύτερο έλεγχο του σωματικού βάρους, ενώ η έννοια της εγκράτειας που συνοδεύει τη νηστεία βοηθά στον περιορισμό της υπερκατανάλωσης τροφής και στην απώλεια περιττών κιλών.
Είναι ασφαλές να νηστέψουν τα παιδιά;
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα παιδιά μπορούν να ακολουθούν τη νηστεία της οικογένειας, κυρίως μετά την ηλικία των 5-6 ετών, χωρίς να επηρεάζεται η φυσιολογική τους ανάπτυξη, αρκεί η διατροφή να είναι σωστά οργανωμένη.
Η νηστεία δίνει την ευκαιρία στα παιδιά να γνωρίσουν μια πιο φυτοκεντρική διατροφή, εντάσσοντας στο πιάτο τους όσπρια ως βασική πηγή φυτικών πρωτεϊνών, χόρτα και λαχανικά που ενισχύουν τη λειτουργία του εντέρου, ελαιόλαδο αντί ζωικών λιπαρών, ωμούς ξηρούς καρπούς με καλά λιπαρά, αποξηραμένα φρούτα, θαλασσινά και άφθονα φρέσκα φρούτα πλούσια σε βιταμίνες και αντιοξειδωτικά.
Πέρα από τη διατροφική αξία, η νηστεία λειτουργεί και παιδαγωγικά, καθώς το παιδί εξοικειώνεται με την έννοια του μέτρου και μαθαίνει να θέτει όρια στις επιθυμίες του.
Πρωτεΐνη και ασβέστιο χωρίς κρέας και γαλακτοκομικά
Ένα συχνό άγχος των γονιών αφορά την επάρκεια πρωτεΐνης και ασβεστίου. Παρότι το κρέας αποτελεί πλούσια πηγή πρωτεΐνης, μπορεί να αντικατασταθεί επιτυχώς από συνδυασμούς οσπρίων με δημητριακά, όπως φακές με ρύζι ή κινόα, που βελτιώνουν και την απορρόφηση του σιδήρου.
Πρωτεΐνη προσφέρουν επίσης οι ξηροί καρποί, η βρόμη, η ζέα και τα προϊόντα σόγιας. Το ασβέστιο μπορεί να καλυφθεί μέσω θαλασσινών, αμυγδάλων, σουσαμιού, ταχινιού και χαλβά.
Η περιοδική αποχή από ζωικές τροφές φαίνεται ότι συμβάλλει και στην αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας. Μελέτες δείχνουν πως τα παιδιά που νηστεύουν έχουν συχνά πιο ισορροπημένες διατροφικές επιλογές και προσεγγίζουν ευκολότερα τις συνιστώμενες ημερήσιες προσλήψεις θρεπτικών συστατικών, χωρίς να επηρεάζεται η ανάπτυξή τους.
Η νηστεία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής μεσογειακής διατροφής και μπορεί να λειτουργήσει ως ένα υγιεινό πρότυπο διατροφικής εκπαίδευσης, αρκεί να εφαρμόζεται με σωστό σχεδιασμό ώστε να αποφεύγονται ελλείψεις.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη μετάβαση από τη νηστεία στο εορταστικό τραπέζι. Η επαναφορά των ζωικών τροφών πρέπει να γίνεται σταδιακά και με μέτρο, καθώς η απότομη κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων μπορεί να προκαλέσει πεπτικές ενοχλήσεις, αύξηση βάρους, διαταραχές σακχάρου και λιπιδίων.
Το μέτρο στη διατροφή είναι μια συνήθεια που καλλιεργείται μέσα στην οικογένεια, με τους γονείς να αποτελούν το βασικό παράδειγμα για τα παιδιά τους.
