Το αριστουργηματικό «Persepolis» μας δείχνει τη ζωή για πολλά κορίτσια και γυναίκες στο Ιράν, μέσα από τα μάτια ενός παιδιού. Έτσι μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα τι δυσκολίες είχαν και τι ονειρεύονταν.
Μιλά για την ιστορία μιας χώρας, αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι μιλά για μια μικρή που μεγαλώνει και προσπαθεί να βρει τη φωνή της.
Μικρή σημείωση: η ταινία έχει και δύσκολα σημεία, γι’ αυτό συνήθως ταιριάζει περισσότερο σε παιδιά μεγαλύτερα. Όμως η ιστορία της μπορεί να ειπωθεί και με απλά λόγια, για να μιλήσουμε για δικαιοσύνη, σεβασμό και θάρρος.
Με αφορμή όσα εκτυλίσσονται στο Ιράν έχει σημασία να δώσουμε χώρο σε αυτό το βραβευμένο animation. Η ιστορία αυτή δεν είναι για να τσακωθούμε ποιος έχει δίκιο ή άδικο, ούτε για να μιλήσουμε υπέρ του πολέμου. Είναι για να σκεφτούμε κάτι πιο απλό: πώς νιώθει ένας άνθρωπος όταν δεν μπορεί να επιλέξει ελεύθερα, να εκφραστεί, να είναι ο εαυτός του.
Μια ιστορία θα σας πω…
Η Μάρτζι είναι ένα κορίτσι 9 ετών που ζει στην Τεχεράνη, την πρωτευούσα του Ιράν. Της αρέσει να κάνει ερωτήσεις, να μαθαίνει και να λέει τη γνώμη της. Στο σπίτι της, οι μεγάλοι την ενθαρρύνουν να σκέφτεται με το μυαλό της και να είναι δίκαιη.
Εκείνα τα χρόνια στη χώρα της γίνονται μεγάλες αλλαγές. Οι κανόνες γίνονται πιο αυστηροί και πολλοί άνθρωποι νιώθουν φόβο. Η Μάρτζι δεν καταλαβαίνει γιατί κάποιοι πρέπει να ζουν με τόσους περιορισμούς, ειδικά τα κορίτσια.
Η αγαπημένη της γιαγιά τής λέει κάτι σημαντικό: να μην ξεχνά ποτέ ποια είναι και να κρατά την καρδιά της δυνατή. Η Μάρτζι προσπαθεί να ακούει τη γιαγιά της, αλλά μερικές φορές μπλέκει σε δυσκολίες, επειδή δεν της αρέσουν οι άδικοι κανόνες.
Οι γονείς της θέλουν να είναι ασφαλής και να έχει ευκαιρίες. Έτσι, την στέλνουν σε σχολείο στη Βιέννη, μια πόλη πολύ μακριά. Η Μάρτζι στενοχωριέται, γιατί θα της λείψει η οικογένειά της, όμως είναι και περίεργη να γνωρίσει έναν νέο κόσμο.
Στη Βιέννη προσπαθεί να ταιριάξει, αλλά δεν θέλει να αλλάξει τον εαυτό της για να την συμπαθούν. Θέλει να ντύνεται όπως της αρέσει, να ακούει τη μουσική που αγαπά και να κάνει φίλους που τη σέβονται.
Κάποιες φορές νιώθει μοναξιά και μεγάλη λύπη. Αυτό μπορεί να συμβεί σε πολλούς ανθρώπους όταν βρίσκονται σε νέο μέρος και όλα μοιάζουν δύσκολα. Όμως η Μάρτζι προσπαθεί να σηκωθεί ξανά. Σε μια σκηνή, βρίσκει κουράγιο χορεύοντας το τραγούδι «Eye of the Tiger» του συγκροτήματος Survivor, σαν να λέει στον εαυτό της: «Μπορώ να τα καταφέρω.»
Η ιστορία της Μάρτζι υπάρχει στην ταινία animation «Persepolis», που είναι κυρίως ασπρόμαυρη. Την έγραψε η Marjane Satrapi, επειδή ήθελε να μιλήσει για το πώς είναι να μεγαλώνεις σε δύσκολες εποχές και να προσπαθείς να μείνεις γενναίος.
Το «Persepolis» μας θυμίζει κάτι πολύ απλό: όλα τα παιδιά αξίζουν να νιώθουν ασφαλή, να πηγαίνουν σχολείο, να μαθαίνουν, να ονειρεύονται και να έχουν ελευθερία.
Μία από τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών
Tο γαλλο-ιρανικό animation από το 2007, που διέγραψε μια θεαματική πορεία από το Φεστιβάλ των Καννών (Βραβείο της Επιτροπής) μέχρι τα Σεζάρ (Καλύτερη Ταινία) και τα Όσκαρ (Υποψήφια Καλύτερης Ταινίας Κινουμένων Σχεδίων) για να εδραιωθεί στις κορυφαίες θέσεις σε όλες τις λίστες με τις καλύτερες ταινίες του είδους έκτοτε, επανέρχεται για να μας θυμίσει τη δεινή θέση των γυναικών σε μια θεοκρατούμενη χώρα και την αξία της πορείας στη χειραφέτηση.
Το αυτοβιογραφικό κόμικ της ίδιας της Σατραπί σκιαγραφεί το πορτρέτο της καλλιτέχνη σε νεαρή ηλικία, από τα παιδικά χρόνια της ανεμελιάς και της αθωότητας μέχρι τη βουβή εξέγερση της εφηβείας, τη φυγή στο εξωτερικό και την άδοξη επιστροφή μέχρι την οριστική -πλέον- αποχώρηση, σε μια χώρα που διέγραψε σε παράλληλη πορεία με την ηρωίδα τη δική της ταραχώδη ιστορία, από την ανατροπή του παλαιού καθεστώτος του Σάχη στην Ισλαμική Επανάσταση του Χομεϊνί, στον πολυετή πόλεμο με το Ιράκ και στην εγκαθίδρυση μιας νέας τάξης πραγμάτων, όπου ο θρησκευτικός φανατισμός εξαφάνισε τα δικαιώματα των γυναικών.
