Η εγκυμοσύνη είναι μια περίοδος γεμάτη συναισθήματα: χαρά, αγωνία, συγκίνηση, ανυπομονησία, αλλά και στιγμές άγχους ή φόβου.
Είναι, λοιπόν, πολύ φυσικό μια μέλλουσα μαμά να αναρωτιέται αν όλα αυτά «φτάνουν» με κάποιον τρόπο στο μωρό της. Η αλήθεια είναι πως το έμβρυο δεν μπορεί να κατανοήσει τα συναισθήματα όπως ένας ενήλικας, όμως αντιδρά στις αλλαγές που προκαλούν στο σώμα της μητέρας.
Πώς επηρεάζεται το μωρό από τα συναισθήματα της μητέρας
Όταν η έγκυος περνά μια περίοδο έντονης πίεσης, άγχους ή συναισθηματικής φόρτισης, ο οργανισμός της ενεργοποιεί συγκεκριμένες βιολογικές αντιδράσεις. Παράγονται ορμόνες, όπως η κορτιζόλη, ενώ σε στιγμές χαράς ή ηρεμίας αυξάνονται ουσίες που συνδέονται με την ευεξία, όπως οι ενδορφίνες.
Μέρος αυτών των αλλαγών μπορεί να περάσει μέσω του πλακούντα και να επηρεάσει το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνει το μωρό. Με άλλα λόγια, το έμβρυο δεν «καταλαβαίνει» αν η μαμά του είναι στενοχωρημένη ή χαρούμενη, αλλά δέχεται τα σωματικά σήματα που συνοδεύουν αυτά τα συναισθήματα.
Τι αλλάζει όσο μεγαλώνει το έμβρυο
Καθώς η εγκυμοσύνη προχωρά, το μωρό γίνεται όλο και πιο δεκτικό στα ερεθίσματα γύρω του. Ιδιαίτερα προς το τρίτο τρίμηνο, περίπου από την 32η εβδομάδα, εμφανίζει πιο σύνθετες αντιδράσεις και συμπεριφορές που θυμίζουν εκείνες ενός νεογέννητου.
Έχει περιόδους ύπνου και εγρήγορσης, ενώ παρατηρούνται και φάσεις REM, οι οποίες συνδέονται με την ονειρική δραστηριότητα. Σε αυτό το στάδιο, το έμβρυο μπορεί να ανταποκρίνεται πιο έντονα σε ήχους, κινήσεις, αλλά και στις αλλαγές που συμβαίνουν στον οργανισμό της μητέρας.
Ο ρόλος του άγχους στην εγκυμοσύνη
Το περιστασιακό άγχος είναι απολύτως φυσιολογικό και δεν σημαίνει ότι βλάπτει το μωρό. Όταν όμως η ένταση είναι παρατεταμένη ή πολύ έντονη, μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη και την ανάπτυξη του εμβρύου.
Έρευνες έχουν συνδέσει το χρόνιο στρες στην εγκυμοσύνη με παράγοντες όπως χαμηλότερο βάρος γέννησης, δυσκολίες στην ανάπτυξη και μεγαλύτερη ευαισθησία στο στρες αργότερα στη ζωή του παιδιού.
Γι’ αυτό η ψυχική φροντίδα της εγκύου δεν είναι «πολυτέλεια». Είναι κομμάτι της συνολικής φροντίδας της εγκυμοσύνης, όπως η σωστή διατροφή, η ξεκούραση και η ιατρική παρακολούθηση.
Τι συμβαίνει όταν η μαμά νιώθει ήρεμη και χαρούμενη
Οι στιγμές χαλάρωσης, χαράς και ασφάλειας έχουν επίσης τη δική τους επίδραση. Όταν η μητέρα νιώθει καλά, το σώμα της παράγει ορμόνες που σχετίζονται με την ευεξία, όπως ενδορφίνες και σεροτονίνη.
Αυτές οι αλλαγές συμβάλλουν σε ένα πιο ήρεμο εσωτερικό περιβάλλον για το μωρό. Ένα γέλιο, λίγη ξεκούραση, μια βόλτα, μια αγκαλιά ή λίγος χρόνος χωρίς πίεση μπορεί να λειτουργήσουν θετικά τόσο για τη μητέρα όσο και για το έμβρυο.
Δεν χρειάζεται ενοχή, αλλά φροντίδα
Η σχέση ανάμεσα στη μητέρα και το μωρό ξεκινά πολύ πριν από τη γέννηση και είναι βαθιά, συνεχής και μοναδική. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε δύσκολη μέρα ή κάθε αρνητικό συναίσθημα αφήνει απαραίτητα αποτύπωμα στο μωρό.
Καμία έγκυος δεν χρειάζεται να νιώθει ενοχή επειδή αγχώθηκε, έκλαψε ή πέρασε μια πιο βαριά ημέρα. Αυτό που μετρά περισσότερο είναι η συνολική ισορροπία: η φροντίδα του εαυτού, η ξεκούραση, η αναζήτηση στήριξης όταν χρειάζεται και η προσπάθεια να μειώνεται το παρατεταμένο στρες.
Όσο περισσότερο η μέλλουσα μαμά νιώθει ότι στηρίζεται και φροντίζεται, τόσο καλύτερες συνθήκες δημιουργούνται και για το μωρό που μεγαλώνει μέσα της.
