«Επανάληψη το καλοκαίρι για να μην ξεχάσουν όσα έμαθαν».
Πόσοι δεν το έχουμε ακούσει ως παιδιά και πόσα παιδιά δεν το ακούν ακόμη. Φωτοτυπίες, εξωσχολικά βιβλία με ασκήσεις, επαναλήψεις σε γραμματική, μαθηματικά, ιστορία και πόσα ακόμη.
Η δασκάλα, Χριστίνα Μπέσιου, σε ανάρτησή της αναφέρει, πως με το δεδομένο, το επιστημονικό δεδομένο, ότι τα παιδιά δεν (θα επρεπε να) αποκτούν μονάχα γνώσεις αποκομμένες και στεγνές αλλά και δεξιότητες καθώς μαθαίνουν, θέτει αρχικά ένα προβληματισμό ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να αποσαφηνίσει, τι σημαίνει αυτό το όχι.
Όπως εξηγεί, το όχι αυτό της επανάληψης δε συνεπάγεται το να αφήνουμε τα παιδιά να βλέπουν τηλεόραση όλη μέρα ή ότι δεν μας απασχολεί η ανάπτυξή τους και κυρίως, ή δεν ασχολούμαστε μαζί τους. (Έναν αστερίσκο για το τελευταίο, δεν πρέπει να συσχετίζουμε την επαφή μας οι γονείς με τα παιδιά μας μόνο μέσω της μελέτης τους, της υπενθύμισης των καθηκόντων τους, κλπ.)
Η ίδια υποστηρίζει το ναι στις νέες εμπειρίες το καλοκαίρι (που το πρόγραμμα μας το επιτρέπει περισσότερο) μέσω της αξιοποίησης των γνώσεων που έχουν αποκτήσει και των δεξιοτήτων που έχουν αναπτύξει τα παιδιά την προηγούμενη χρονιά.
Και προτείνει ορισμένες ιδέες – δραστηριότητες που μπορείτε να οργανώσετε από κοινού με το παιδί αλλά και μόνο του εκείνο, προκειμένου να αξιοποιήσει εμπράκτως τις γνώσεις του και όσα έχει μάθει μέχρι τώρα. Γιατί όπως έχω ξαναπεί, έτσι θα επιβεβαιώσουμε στο μυαλό τους την αξία, τη λειτουργική αξία της γνώσης, το πού θα το βοηθήσει πραγματικά στη ζωή του κάθε τι που μαθαίνει. Όχι μόνο το τι αλλά και το πώς!
Ποιος θέλουμε να είναι ο στόχος μας;
Δυστυχώς, για τους περισσότερους γονείς ο στόχος για το καλοκαίρι περιορίζεται στα επαναλμβανόμενα σωστά αποτελέσματα μέσω της συμπλήρωσης φύλλων εργασίας. Η λέξη «επανάληψη» σημαίνει η διαδικασία ή το αποτέλεσμα του «επαναλαμβάνω».
Η μηχανική επανάληψη που κρίνεται αποσπασματική και αποτελεσματική ή η αξιοποίηση όσων έχουν μάθει μέσα στη χρονιά με τρόπους/επιλογές που καλλιεργούν δεξιότητες, προσφέρουν εμπειρίες και ερεθίσματα;
Μερικές προτάσεις που μπορούν να προσαρμοστούν
- Να δείτε μαζί παιδικές ταινίες και να περιγράψετε τους ήρωες, να γίνει συζήτηση για το κοινωνικό θέμα που προβάλλει, να εξηγήσετε αντιδράσεις (επιχειρηματολογεί, αιτιολογεί, εκφράζει γνώμη, αναπτύσσεται λεξιλόγιο, διάλογος κλπ).
- Να συμπληρώσει παιδικά σταυρόλεξα (ορθογραφία και λεξιλόγιο).
- Να παίξει σκάκι, παζλ, κύβο του ρούμπικ, sudoku, παιχνίδια με γρίφους ή λογικής τύπου ΙQ τεστ (παρατηρεί, συνθέτει, προβλέπει, προβληματίζεται, αναζητά λύσεις, κάνει υπομονή, κλπ)
- Να παίξετε ραδιόφωνο ηχογραφώντας τα παιδιά να μιλούν, να αφιερώνουν τραγούδια, να οργανώνουν δεκάλεπτες θεματικές εκπομπές (εκφράζεται δημιουργικά, παρουσιάζει, οργανώνει, εμπλουτίζει λεξιλόγιο κλπ)
- Να αφιερώνετε μία φορά την εβδομάδα σε μά χώρα και να αναζητάτε πληροφορίες για αυτή, να προσπαθήσετε να μιλήσετε στη γλώσσα της χώρας, να φτιάξετε ένα φαγητό (γνωριμία με νέους πολιτισμούς, έρευνα, αναζήτηση, οργάνωση, συλλογή πληροφοριών κλπ)
- Να φτιάξετε κάρτες με λέξεις των οποίων τα γράμματα είναι μπερδεμένα (ανάκληση σε κανόνες ορθογραφίας, εκμάθηση λεξιλογίου, παρατήρηση, κλπ)
- Να οργανώσετε κυνήγι θησαυρού με θεματική πχ καλοκαίρι ή διακοπές (με λέξεις κλειδιά ή με λίστες) (φαντασία, δημιουργικότητα, συνεργασία, κλπ)
- Να εκτυπώσετε χάρτες με τον προορισμό των διακοπών σας, να παρατηρήσετε την μορφολογία, τη δυνατότητα πρόσβασης, να αναζητήσετε φωτογραφίες και χρηστικές πληροφορίες (παρατήρηση, συλλογή δεδομένων, υπολογισμός αποστάσεων, εύρεση λύσεων, κλπ)
- Να σημειώνετε σε ένα χαρτόνι και σε τακτική βάση νέες λέξεις που ακούτε ή μαθαίνετε και δίπλα τους συνώνυμές τους (λεξιλόγιο, έκφραση, ορθογραφία κλπ)
- Να κάνετε απλά πειράματα (παρατηρεί, προβλέπει, εξάγει συμπεράσματα κλπ)
Οι γνωστικές στρατηγικές που χρησιμοποιούμε στη φάση της επανάληψης επηρεάζουν πολύ τη δυνατότητα αντανάκλασης της γνώσης, την αξιοποίησή της και επομένως την αποτελεσματικότητα της μάθησης. Η μηχανική επανάληψη κατά την οποία επαναλαμβάνουμε απλώς από την αρχή την ύλη, βοηθά μόνο σε αποσπασματική ανάκληση στη μνήμη.
