Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί κάποια παιδιά παρακολουθούν το μάθημα με ενδιαφέρον, ενώ άλλα χάνουν εύκολα την προσοχή τους;
Μπορεί να βρίσκονται στην ίδια αίθουσα, να ακούν τον ίδιο εκπαιδευτικό και να συμμετέχουν στην ίδια δραστηριότητα, όμως ο τρόπος με τον οποίο ανταποκρίνονται να διαφέρει σημαντικά.
Ένα παιδί μπορεί να παρακολουθεί με προσήλωση, την ώρα που ο συμμαθητής του κοιτάζει έξω από το παράθυρο ή σκέφτεται κάτι εντελώς άσχετο με όσα συμβαίνουν στην τάξη. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το δεύτερο παιδί έχει λιγότερες δυνατότητες ή δυσκολεύεται περισσότερο να κατανοήσει όσα διδάσκεται.
Η συγκέντρωση είναι μια δεξιότητα που επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες και μπορεί να ενισχυθεί με την κατάλληλη καθοδήγηση. Η εκπαιδευτική προσέγγιση, το περιβάλλον μέσα στο οποίο μαθαίνει ένα παιδί, αλλά και οι συνήθειες που έχει αναπτύξει στην καθημερινότητά του μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο.
Άλλωστε, η εκπαίδευση δεν περιορίζεται στην απόκτηση γνώσεων και στους καλούς βαθμούς. Όπως αναδεικνύεται και από εκπαιδευτικές προσεγγίσεις διεθνών σχολείων, όπως το St. Andrews International School, η ανάπτυξη δεξιοτήτων ζωής, η συναισθηματική καλλιέργεια και η ικανότητα διαχείρισης της προσοχής αποτελούν σημαντικά στοιχεία της συνολικής εξέλιξης των μαθητών.
Τι μπορεί να αποσπά την προσοχή ενός παιδιού στο σχολείο;
Δεν υπάρχει μία και μοναδική εξήγηση για την έλλειψη συγκέντρωσης. Κάθε παιδί λειτουργεί διαφορετικά, ενώ ακόμη και ο ίδιος μαθητής μπορεί τη μία ημέρα να παρακολουθεί με ενδιαφέρον και την επόμενη να δυσκολεύεται να παραμείνει προσηλωμένος.
Η συνεχής επαφή με τις οθόνες
Τα κινητά τηλέφωνα, τα τάμπλετ και οι ψηφιακές ειδοποιήσεις δημιουργούν πολλές ευκαιρίες για απόσπαση της προσοχής. Όταν ένα παιδί διακόπτει συνεχώς μια δραστηριότητα για να ασχοληθεί με κάτι άλλο, μπορεί να δυσκολεύεται να επιστρέψει αμέσως σε αυτό που έκανε προηγουμένως.
Ένα μάθημα χωρίς αρκετή συμμετοχή
Όταν η διδασκαλία περιορίζεται για πολλή ώρα στην παρουσίαση πληροφοριών, χωρίς ερωτήσεις, αλληλεπίδραση ή εναλλαγή δραστηριοτήτων, ορισμένοι μαθητές μπορεί να κουραστούν και να χάσουν το ενδιαφέρον τους.
Οι συνθήκες μέσα στην αίθουσα
Μια τάξη με έντονο θόρυβο, πολλούς οπτικούς περισπασμούς ή ακατάλληλο φωτισμό μπορεί να δυσκολεύει την παρακολούθηση του μαθήματος. Ακόμη και η θέση του παιδιού ή ο τρόπος με τον οποίο είναι οργανωμένος ο χώρος ενδέχεται να επηρεάζουν την προσοχή του.
Το άγχος και η συναισθηματική κατάσταση
Δεν είναι εύκολο να συγκεντρωθεί κανείς όταν κάτι τον προβληματίζει. Το ίδιο ισχύει και για τα παιδιά. Μια δυσκολία στις φιλίες, η πίεση για τις σχολικές επιδόσεις ή μια ανησυχία που σχετίζεται με την οικογένεια μπορεί να επηρεάσουν τη διάθεση και τη συμμετοχή τους στο μάθημα.
Όταν το παιδί συμμετέχει, η μάθηση γίνεται πιο ενδιαφέρουσα
Ένας τρόπος να ενισχυθεί η προσοχή των μαθητών είναι να αποκτήσουν πιο ενεργό ρόλο στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Αντί το μάθημα να βασίζεται αποκλειστικά στην παρουσίαση και την απομνημόνευση πληροφοριών, μπορεί να περιλαμβάνει δραστηριότητες που ενθαρρύνουν τα παιδιά να σκεφτούν, να συνεργαστούν, να κάνουν ερωτήσεις και να αναζητήσουν λύσεις.
Για παράδειγμα, μια ομαδική εργασία δίνει στους μαθητές την ευκαιρία να ανταλλάξουν απόψεις και να επεξεργαστούν διαφορετικές ιδέες. Ένα εκπαιδευτικό παιχνίδι μπορεί να κάνει μια απαιτητική έννοια πιο κατανοητή, ενώ ένα δημιουργικό πρότζεκτ επιτρέπει στα παιδιά να εφαρμόσουν στην πράξη όσα έχουν διδαχθεί.
Αντίστοιχα, η αξιοποίηση της τεχνολογίας με συγκεκριμένους εκπαιδευτικούς στόχους μπορεί να εμπλουτίσει το μάθημα, προσφέροντας νέους τρόπους αλληλεπίδρασης με το αντικείμενο της διδασκαλίας.
Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να κρατάμε τους μαθητές απασχολημένους, αλλά να τους δίνουμε ουσιαστικούς λόγους να συμμετέχουν. Όταν ένα παιδί καταλαβαίνει αυτό που μαθαίνει και μπορεί να το συνδέσει με πραγματικές καταστάσεις, είναι πιθανότερο να διατηρήσει το ενδιαφέρον του.
Πώς μπορείτε να ενισχύσετε τη συγκέντρωση του παιδιού στο σπίτι
Η ικανότητα ενός μαθητή να παραμένει προσηλωμένος δεν καλλιεργείται μόνο μέσα στη σχολική αίθουσα. Η καθημερινότητα στο σπίτι προσφέρει πολλές ευκαιρίες για εξάσκηση, χωρίς να χρειάζονται ιδιαίτερα μέσα ή περίπλοκες τεχνικές.
Δημιουργήστε μια σταθερή καθημερινή ρουτίνα. Ένα σχετικά προβλέψιμο πρόγραμμα, με συγκεκριμένο χρόνο για διάβασμα, παιχνίδι και ξεκούραση, βοηθά το παιδί να οργανώνεται καλύτερα. Φροντίστε επίσης ο χώρος μελέτης να είναι ήσυχος και απαλλαγμένος από περιττούς περισπασμούς.
Βάλτε όρια στη χρήση των οθονών. Συμφωνήστε μαζί με το παιδί πότε και για πόση ώρα θα χρησιμοποιεί τις ηλεκτρονικές συσκευές του. Κατά τη διάρκεια της μελέτης, είναι προτιμότερο να απομακρύνονται όσα δεν είναι απαραίτητα για τις σχολικές εργασίες.
Ενθαρρύνετε δραστηριότητες που απαιτούν προσοχή. Η ανάγνωση βιβλίων, τα παζλ, οι κατασκευές, τα επιτραπέζια παιχνίδια και η ζωγραφική προσφέρουν ευκαιρίες στο παιδί να ασχοληθεί με μια δραστηριότητα για περισσότερη ώρα, ακολουθώντας τον δικό του ρυθμό.
Βοηθήστε το να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του. Μερικές φορές, πριν ζητήσετε από ένα παιδί να συγκεντρωθεί, χρειάζεται να καταλάβετε τι το απασχολεί. Μια ήρεμη συζήτηση, λίγες βαθιές αναπνοές ή ένα σύντομο διάλειμμα μπορούν να το βοηθήσουν να ηρεμήσει και να επιστρέψει στη δραστηριότητά του.
Δώστε σημασία στον ύπνο και στη διατροφή. Η επαρκής ξεκούραση και τα ισορροπημένα γεύματα αποτελούν σημαντικές προϋποθέσεις για την καθημερινή λειτουργία του οργανισμού. Η κούραση και η πείνα μπορούν να κάνουν ακόμη πιο απαιτητική την προσπάθεια συγκέντρωσης, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια μιας σχολικής ημέρας.
