Οι γονείς που τραγουδούν νανουρίσματα στα μωρά τους τα βοηθούν να κοιμηθούν ήρεμα.
Όμως, μία έρευνα αποκαλύπτει, ότι το νανούρισμα είναι κάτι παραπάνω από ένας τρόπος να χαλαρώσει το μωρό. Προετοιμάζει τον εγκέφαλό του για την εκμάθηση της γλώσσας και την ομιλία. Ολλανδοί επιστήμονες εντόπισαν μία σύνδεση μεταξύ της διαδικασίας που τα μωρά αντιλαμβάνονται τον μουσικό ρυθμό και την γλωσσική τους ανάπτυξη. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Developmental Science, έδειξε ότι τα μωρά που είναι καλύτερα στο να «πιάνουν» τον ρυθμό στη μουσική, είναι επίσης καλύτερα στο να αναγνωρίζουν μοτίβα στην ομιλία, μια βασική δεξιότητα για να μαθαίνουν λέξεις.
Τόσο η μουσική, όσο και η γλώσσα είναι δομημένες σε μοτίβα, οι ρυθμοί στη μουσική ομαδοποιούνται με τον ίδιο τρόπο που οι συλλαβές ομαδοποιούνται σε λέξεις στην ομιλία. Συνεπώς, αν ο εγκέφαλος ενός μωρού έχει την ικανότητα να ανιχνεύει μοτίβα στον ήχο, αυτή η δεξιότητα μπορεί να στηρίξει την πρώιμη εκμάθηση της γλώσσας.
Ένα παράθυρο στο μυαλό των μωρών
Η μικρή αυτή έρευνα εξέτασε 44 μωρά μεταξύ 6 και 9 μηνών. Προκειμένου να διαπιστώσουν πώς οι εγκέφαλοί τους ανταποκρίνονταν στα ηχητικά ερεθίσματα, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ειδικά σκουφάκια με ηλεκτρόδια που φοριούνται στο κεφάλι για την καταγραφή ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος, μία ασφαλή, μη επεμβατική μέθοδο για να μετρήσουν την δραστηριότητα του εγκεφάλου.
Το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα στα μωρά είναι πάντα μία πρόκληση, γιατί θα πρέπει να φορέσουν το καεπλάκι με τα ηλεκτρόδια και τα καλώδια. Για να νιώσουν άνετα και να μην τα τραβήξουν, οι ερευνητές έβαλαν τα μωρά στα γόνατα των γονιών τους και τους έδωσαν παιχνίδια για να κρατήσουν τα χεράκια τους απασχολημένα.
Τα μωρά άκουσαν δύο είδη ηχητικών. Το ένα ήταν ένα stream ομιλίας χωρίς παύσεις σχεδοασμένο με συγκεκριμένα μοτίβα συλλαβών που επαναλαμβάνονταν σαν λέξεις. Το άλλο αποτελούνταν από ρυθμικά μουσικά μοτίβα. Οι ερευνητές στη συνέχεια εξέτασαν, αν η εγκεφαλική δραστηριότητα των μωρών συγχρονιζόταν με αυτά τα μοτίββα.
Όπως σημείωσαν οι επιστήμονες, τα βρέφη που συγχρόνισαν με ακρίβεια τα εγκεφαλικά τους κύματα με το μέτρο ενός μουσικού ρυθμού, συγχρόνισαν επίσης με ακρίβεια τα εγκεφαλικά τους κύματα με τις λέξεις σε μια τεχνητή γλώσσα. Αυτό δείχνει ότι πράγματι υπάρχει επικάλυψη στον τρόπο με τον οποίο τα βρέφη επεξεργάζονται τη μουσική και τη γλώσσα.
Μπορεί η μουσική ικανότητα να «προβλέψει» άλλες δεξιότητες του μωρού;
Η μελέτη ανέτρεψε επίσης μια δημοφιλή παρανόηση. Είχε αναφερθεί κατά το παρελθόν ότι οι ρυθμικές μουσικές ικανότητες είναι γενετικά κληρονομήσιμες. Ωστόσο, οι ερευνητές δεν βρήκαν στοιχεία που να το επιβεβαιώνουν.
Αυτό που φάνηκε να έχει σημασία ήταν το πόσο συχνά οι γονείς και τα μωρά ασχολούνταν μαζί με τη μουσική. Τα βρέφη των οποίων οι γονείς ανέφεραν ότι συμμετείχαν συχνά σε μουσικές δραστηριότητες μαζί τους, έδειξαν πιο ισχυρές ρυθμικές δεξιότητες, οι οποίες με τη σειρά τους συνδέθηκαν με καλύτερες γλωσσικές δεξιότητες.
Με βάση τα αποτελέσματα της έρευνας, οι επιστήμονες προτείουν στους γονείς να αφιερώνουν χρόνο ώστε να φτιάχνουν μουσική και να ακούν μουσική μαζί με το παιδί τους, καθώς τα αποτελέσματα δείχνουν ότι αυτό μπορεί να ωφελήσει τόσο τη μουσική όσο και τη γλωσσική του ανάπτυξη.
Το εύρημα πως η μουσική ενασχόληση γονέα-παιδιού είχε μεγαλύτερη σημασία από τις δεξιότητες του ίδιου του φροντιστή είναι ιδιαίτερα σημαντικό και ενδυναμωτικό για τις οικογένειες. Δεν χρειάζεται να είσαι μουσικός. Δεν χρειάζεται να τραγουδάς σωστά.
Αρκεί να έχεις τη διάθεση να τραγουδήσεις, να χτυπήσεις παλαμάκια, να αναπηδήσεις και να κάνεις χαζομάρες με το μωρό σου.
Παίξτε μουσική και τραγουδήστε με το παιδί
Το να παίζει απλώς μουσική στο background δεν είναι το ίδιο με το να φτιάχνετε μουσική μαζί .Αυτό που πραγματικά ενισχύει τη μάθηση στα πρώτα χρόνια είναι η αλληλεπίδραση.
Αυτή η κοινή εμπλοκή είναι εξίσου σημαντική με τον ίδιο τον ρυθμό. Όταν οι γονείς τραγουδούν με το μωρό τους, επιβραδύνουν τη γλώσσα, τονίζουν τους ήχους, χρησιμοποιούν επανάληψη και συνδυάζουν τον ήχο με την κίνηση και τις εκφράσεις του προσώπου. Όλα αυτά βοηθούν τον εγκέφαλο του μωρού να αρχίσει να οργανώνει και να κατανοεί την ομιλία.
Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης ο συγχρονισμός και η προσοχή. Τα μωρά μαθαίνουν καλύτερα όταν οι ήχοι, είτε πρόκειται για μουσική, είτε για ομιλία, συνδέονται με αυτό στο οποίο είναι συγκεντρωμένα εκείνη τη στιγμή.
Φανταστείτε ένα μωρό να παίζει με τουβλάκια. Ένας γονέας που ανταποκρίνεται στο «βάβισμα» του μωρού, μιλώντας ή τραγουδώντας για τα τουβλάκια και για αυτό που κάνει εκείνη τη στιγμή, θα υποστηρίξει τη μάθηση περισσότερο από το να μιλά για άλλες δραστηριότητες που θα μπορούσε να κάνει ή από το να δίνει μια αδιάκοπη αφήγηση για τα τουβλάκια.
