Η συνεχιζόμενη συζήτηση γύρω από την ψηφιακή ασφάλεια κορυφώθηκε το 2026.
Αρκετές δικαστικές υποθέσεις απέδωσαν ευθύνες σε πλατφόρμες για την έκθεση ανηλίκων σε κινδύνους.
Η πιο πρόσφατη εξέλιξη ήρθε στις 26 Αυγούστου 2026. Σε έναν ιστορικό δικαστικό συμβιβασμό, η Meta συμφώνησε όχι μόνο να καταβάλει 17 δισεκατομμύρια δολάρια ως αποζημίωση, αλλά και να ενισχύσει περαιτέρω τα μέτρα προστασίας των παιδιών τόσο στο Facebook όσο και στο Instagram. Ο συμβιβασμός βάζει τέλος σε αγωγή που είχαν καταθέσει 47 Πολιτείες το 2023.
Ωστόσο, αυτή είναι μόνο η πιο πρόσφατη από μια σειρά νομικών μαχών γύρω από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Νωρίτερα μέσα στο 2026, ένα σώμα ενόρκων στο Νέο Μεξικό και ένα ακόμη στο Λος Άντζελες έκριναν συγκεκριμένες πλατφόρμες υπεύθυνες για κινδύνους που αφορούν την ψυχική υγεία των παιδιών. Για τους ειδικούς στην παιδική ασφάλεια, πρόκειται για ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.
«Ας είμαστε ξεκάθαροι: δεν πρόκειται για μία αγωγή ή για μία δικαστική απόφαση. Πρόκειται για μια αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αποδίδονται ευθύνες», λέει η Titania Jordan, επικεφαλής θεμάτων γονεϊκότητας της Bark Technologies, μιας εταιρείας που δραστηριοποιείται στην ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο. «Για χρόνια, οι γονείς καλούνταν να διαχειριστούν τις συνέπειες, ενώ οι πλατφόρμες απέφευγαν την ευθύνη για τα ψηφιακά περιβάλλοντα που είχαν δημιουργήσει… Ήταν μια ιστορική εβδομάδα, αλλά δεν μπορούμε να επαναπαυθούμε τώρα που η προστασία των παιδιών αποκτά δυναμική. Αυτό είναι μόνο η αρχή».
Ειδήσεις σαν κι αυτές μπορεί να προκαλέσουν ανησυχία στους γονείς. Γι’ αυτό παρακάτω συγκεντρώνουμε όσα χρειάζεται να γνωρίζουν, αλλά και πρακτικές συμβουλές για την προστασία των παιδιών τους.
Τι προβλέπει ο συμβιβασμός με τη Meta
Η υπόθεση που κινήθηκε από τις Πολιτείες επικεντρώθηκε στον ισχυρισμό ότι ο τεχνολογικός κολοσσός χρησιμοποιούσε λειτουργίες σχεδιασμένες ώστε να κάνουν τις πλατφόρμες του περισσότερο εθιστικές για τα παιδιά. Η αγωγή υποστήριζε επίσης ότι ορισμένες από αυτές τις λειτουργίες δεν ήταν γνωστές στο ευρύ κοινό.
Παράλληλα, η Meta κατηγορήθηκε ότι συνέλεγε δεδομένα από παιδιά κάτω των 13 ετών χωρίς τη συγκατάθεση των γονέων τους.
Σύμφωνα με το Associated Press, ο προτεινόμενος συμβιβασμός περιλαμβάνει μεταξύ άλλων:
αυστηρό ανώτατο όριο στον ημερήσιο χρόνο χρήσης για τα παιδιά,
απενεργοποίηση των ειδοποιήσεων push κατά τις ώρες λειτουργίας των σχολείων τις καθημερινές,
μέτρα για την επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών,
ελέγχους περιεχομένου κατάλληλους για κάθε ηλικία, με στόχο την αποτροπή του bullying και της διάδοσης επιβλαβούς υλικού,
ισχυρότερους και πιο εύχρηστους γονικούς ελέγχους.
Ένας ανεξάρτητος ελεγκτής θα παρακολουθεί τον τρόπο με τον οποίο η Meta εφαρμόζει αυτά τα μέτρα και κατά πόσο λειτουργούν στην πράξη.
Τα 17 δισεκατομμύρια δολάρια που θα καταβάλει σταδιακά η Meta αποτελούν μόνο ένα μικρό μέρος των συνολικών εσόδων της εταιρείας. Σύμφωνα με το AP, την προηγούμενη χρονιά τα έσοδά της ανήλθαν σε 201 δισεκατομμύρια δολάρια.
Τα χρήματα του συμβιβασμού θα διατεθούν στις Πολιτείες, ώστε να χρησιμοποιηθούν σε προγράμματα που θα ωφελούν την ψυχική υγεία των παιδιών. Σε αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται συμβουλευτικές δράσεις για τον ψηφιακό γραμματισμό, καθώς και δραστηριότητες μετά το σχολείο ή κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Ο συμβιβασμός, πάντως, θα πρέπει ακόμη να εγκριθεί από δικαστή.
Δύο σημαντικές αποφάσεις ενόρκων
Στις 24 Μαρτίου 2026, σώμα ενόρκων στο Νέο Μεξικό έκρινε, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ότι η Meta απέκρυψε κινδύνους που σχετίζονται με τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών και τις επιπτώσεις στην ψυχική υγεία στις πλατφόρμες της.
Οι ένορκοι συμφώνησαν με τους εισαγγελείς της Πολιτείας, οι οποίοι υποστήριξαν ότι η Meta παραβίασε διατάξεις της νομοθεσίας του Νέου Μεξικού περί αθέμιτων εμπορικών πρακτικών. Η απόφαση όρισε ότι η Meta θα πρέπει να καταβάλει 375 εκατομμύρια δολάρια ως αστική αποζημίωση.
«Ήταν μια ιστορική απόφαση», δήλωσε στο Parents ο Γενικός Εισαγγελέας του Νέου Μεξικού, Raúl Torrez. «Το μήνυμα που έστειλαν οι ένορκοι είναι ότι η Meta πρέπει να κάνει πολύ περισσότερα για να προστατεύσει τους χρήστες της και να δημιουργήσει ένα ασφαλές περιβάλλον».
Προς το παρόν, η Meta δεν υποχρεώνεται να προχωρήσει άμεσα σε αλλαγές, ενώ αναμένεται δεύτερη φάση της δίκης τον Μάιο.
«Στην επόμενη φάση της δίκης μας ζητάμε από το δικαστήριο να επιβάλει συγκεκριμένες και δεσμευτικές αλλαγές, όπως τροποποιήσεις στον αλγοριθμικό σχεδιασμό της Meta, πραγματική επαλήθευση ηλικίας και εξωτερική παρακολούθηση της συμμόρφωσης», εξηγεί ο Torrez. «Όλα αυτά θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα νέο πρότυπο λειτουργίας, όχι μόνο εδώ στο Νέο Μεξικό αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο».
Μία ημέρα αργότερα, σώμα ενόρκων στην Καλιφόρνια έκρινε την Google, μέσω του YouTube, και τη Meta υπεύθυνες σε υπόθεση που αφορούσε την ψυχική υγεία των νέων, με το σκεπτικό ότι οι συγκεκριμένες εφαρμογές μπορούν να προκαλέσουν εθιστική χρήση.
Η υπόθεση αφορούσε μία νεαρή γυναίκα η οποία υποστήριξε ότι, όταν ήταν παιδί, ανέπτυξε εθισμό σε εφαρμογές όπως το YouTube και το Instagram. Της επιδικάστηκε αποζημίωση 6 εκατομμυρίων δολαρίων.
«Αυτό που βλέπουμε τώρα είναι ότι οι ένορκοι αρχίζουν να συνδέουν τον τρόπο με τον οποίο είναι σχεδιασμένα τα προϊόντα με πραγματικές επιπτώσεις στον κόσμο», λέει η Jordan. «Δεν αφορά πλέον μόνο το περιεχόμενο, αλλά και τις λειτουργίες, τους αλγορίθμους και την ανεμπόδιστη πρόσβαση σε αγνώστους. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Γιατί όταν το ενδιαφέρον μετατοπίζεται από το τι βλέπουν τα παιδιά στο πώς έχουν κατασκευαστεί αυτές οι πλατφόρμες, αλλάζει ολόκληρη η συζήτηση».
Την ίδια ώρα, γίνονται και άλλες προσπάθειες για αλλαγές στη νομοθεσία.
Ο νόμος Sammy’s Law είναι μια προτεινόμενη ομοσπονδιακή νομοθεσία στις ΗΠΑ, η οποία θα απαιτούσε από τις μεγάλες πλατφόρμες να επιτρέπουν σε λογισμικά ασφαλείας τρίτων εταιρειών να παρακολουθούν και να διαχειρίζονται τη δραστηριότητα χρηστών κάτω των 17 ετών.
Υπάρχει επίσης ο Kids Online Safety Act, γνωστός ως KOSA, ο οποίος εγκρίθηκε από τη Γερουσία το 2024 και προβλέπει μέτρα και εργαλεία για την προστασία των εφήβων στα κοινωνικά δίκτυα. Επιτροπή της Βουλής των Αντιπροσώπων πραγματοποίησε αρκετές αλλαγές στο νομοσχέδιο, ωστόσο δεν έχει ακόμη εγκριθεί από το σύνολο της Βουλής.
Τι απαντούν Meta και Google
Η Stephanie Otway, εκπρόσωπος της Meta, δήλωσε στο Parents ότι η εταιρεία διαφωνεί με τις συγκεκριμένες αποφάσεις και σκοπεύει να ασκήσει έφεση.
«Η απόδοση ενός τόσο σύνθετου ζητήματος όπως η ψυχική υγεία των εφήβων σε μία και μοναδική αιτία ενέχει τον κίνδυνο να παραμείνουν χωρίς αντιμετώπιση πολλά από τα ευρύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι έφηβοι σήμερα. Παράλληλα, παραβλέπει το γεγονός ότι πολλοί νέοι βασίζονται στις ψηφιακές κοινότητες για να επικοινωνούν και να νιώθουν ότι ανήκουν κάπου», ανέφερε.
«Παραμένουμε προσηλωμένοι στη δημιουργία ασφαλών και υποστηρικτικών ψηφιακών περιβαλλόντων για τους νέους και θα υπερασπιστούμε δυναμικά όσα έχουμε κάνει μέχρι σήμερα».
Εκπρόσωπος της Google δήλωσε επίσης στο Parents ότι η εταιρεία διαφωνεί με την απόφαση και σκοπεύει να ασκήσει έφεση.
«Η συγκεκριμένη υπόθεση παρερμηνεύει τη φύση του YouTube, το οποίο είναι μια υπεύθυνα σχεδιασμένη πλατφόρμα streaming και όχι ιστότοπος κοινωνικής δικτύωσης», ανέφερε.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα τελευταία χρόνια η Meta έχει αρχίσει να εφαρμόζει περισσότερα εργαλεία γονικού ελέγχου, όπως οι λογαριασμοί Instagram Teen Accounts που παρουσιάστηκαν το 2024, ενώ αργότερα προστέθηκαν αντίστοιχες προστασίες στο Facebook και το Messenger.
Η Google διαθέτει επίσης λειτουργίες γονικού ελέγχου, μεταξύ των οποίων και εποπτευόμενοι παιδικοί λογαριασμοί στο YouTube.
Πώς μπορούν οι γονείς να προστατεύσουν τα παιδιά τους
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι τα παιδιά μπορούν να εκτεθούν σε κινδύνους όταν χρησιμοποιούν διαδικτυακές πλατφόρμες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Το 2023, ο τότε Γενικός Χειρουργός των ΗΠΑ, Dr. Vivek Murthy, είχε εκδώσει προειδοποίηση σχετικά με τις επιπτώσεις των social media στην ψυχική υγεία και την ευημερία παιδιών και εφήβων.
Παράλληλα, στοιχεία που επικαλείται το Project Safe Childhood του Γραφείου Εισαγγελέα της Ανατολικής Περιφέρειας του Τέξας αναφέρουν ότι δεκάδες χιλιάδες επιτήδειοι αναζητούν ενεργά παιδιά στο διαδίκτυο ανά πάσα στιγμή.
Η τεχνολογία δεν πρόκειται να εξαφανιστεί από τη ζωή των παιδιών. Οι γονείς, όμως, μπορούν να πάρουν μέτρα ώστε να περιορίσουν τους κινδύνους.
«Δίνεις στο παιδί σου πρόσβαση σε ολόκληρο τον κόσμο και, ταυτόχρονα, δίνεις σε ολόκληρο τον κόσμο πρόσβαση στο παιδί σου», λέει η Jordan. «Αυτό απαιτεί ενεργή γονεϊκή παρουσία και όχι παθητική εμπιστοσύνη».
Η Jordan, η οποία είναι και η ίδια μητέρα, προτείνει στους γονείς να δώσουν προτεραιότητα στη συνεχή και ανοιχτή επικοινωνία με τα παιδιά τους.
Αυτές οι συζητήσεις μπορούν να ξεκινήσουν από μικρή ηλικία.
«Δώστε τους να καταλάβουν ότι είστε ένα ασφαλές πρόσωπο στο οποίο μπορούν να απευθυνθούν αν ή όταν συμβεί κάτι, ώστε να μπορέσετε να το αντιμετωπίσετε μαζί», λέει η Jordan, συγγραφέας του βιβλίου «Parental Control: A Guide to Raising Balanced Kids in the Digital Era».
Εάν το παιδί σάς μιλήσει για κάποιο πρόβλημα, είναι σημαντικό να προσπαθήσετε να παραμείνετε ψύχραιμοι.
«Μια υπερβολική αντίδραση μπορεί να φέρει το αντίθετο αποτέλεσμα και το παιδί να μη θελήσει να σας ξαναμιλήσει όταν δυσκολεύεται με κάτι», εξηγεί.
«Πολλά παιδιά δεν μιλούν ούτε ζητούν βοήθεια επειδή φοβούνται ότι θα μπλέξουν ή ότι θα χάσουν την πρόσβαση στους φίλους τους και στις μορφές ψυχαγωγίας που αγαπούν. Είναι ζωτικής σημασίας να έχει δημιουργηθεί από πριν αυτή η βάση εμπιστοσύνης, ώστε να γνωρίζουν ότι μπορούν να έρθουν σε εσάς».
Εξίσου σημαντικό είναι να υπάρχουν σαφή όρια που μειώνουν πραγματικά τον κίνδυνο.
Η Jordan προτείνει:
- Καθυστερήστε όσο μπορείτε την είσοδο στα social media. Όταν τα παιδιά αποκτήσουν πρόσβαση, χρειάζονται ξεκάθαροι κανόνες για το πότε χρησιμοποιούν τις συσκευές, για πόσο χρόνο και τι επιτρέπεται ή δεν επιτρέπεται να κάνουν στις πλατφόρμες.
- Απομακρύνετε τις συσκευές από τα υπνοδωμάτια. «Αν ένα παιδί έχει απεριόριστη πρόσβαση, ιδιαίτερα σε ιδιωτικούς χώρους όπως το υπνοδωμάτιο ή μέσω εφαρμογών με μηνύματα που εξαφανίζονται, μειώνεται σημαντικά η δυνατότητά σας να παρέμβετε τη στιγμή που πραγματικά χρειάζεται», εξηγεί η Jordan.
- Επιλέξτε ασφαλέστερες τεχνολογικές λύσεις. Υπάρχουν συσκευές και υπηρεσίες που έχουν σχεδιαστεί ειδικά με γνώμονα τις ανάγκες και την ασφάλεια των παιδιών.
- Ελέγχετε ποιος μπορεί να επικοινωνήσει με το παιδί. Περιορίστε την πρόσβαση αγνώστων και ελέγξτε τις ρυθμίσεις ιδιωτικότητας.
- Αξιοποιήστε τους ενσωματωμένους γονικούς ελέγχους. Υπάρχουν εργαλεία που μπορούν να ειδοποιούν τους γονείς για πιθανά περιστατικά bullying, σεξουαλικό περιεχόμενο ή ενδείξεις αυτοτραυματισμού.
Παράλληλα, οι γονείς χρειάζεται να προετοιμάζουν τα παιδιά για όσα ενδέχεται να συναντήσουν στο διαδίκτυο, όπως επιτήδειους που προσπαθούν να τα προσεγγίσουν, διαδικτυακό εκφοβισμό, κοινωνικές συγκρίσεις και περιεχόμενο ακατάλληλο για την ηλικία τους.
«Τα παιδιά χρειάζονται ένα σχέδιο για το τι θα κάνουν όταν κάτι τους προκαλέσει δυσφορία ή τους φανεί ύποπτο, γιατί κάποια στιγμή αυτό πιθανότατα θα συμβεί», τονίζει η Jordan.
«Δεν πρόκειται για υπερβολή. Πρόκειται για ρεαλισμό. Οι γονείς που παραμένουν ενεργά παρόντες και θέτουν από νωρίς προστατευτικά όρια είναι εκείνοι που έχουν περισσότερες πιθανότητες να εντοπίσουν ένα πρόβλημα πριν αυτό πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις».
