Ο HPV είναι ένας πολύ συχνός ιός που μεταδίδεται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, υποχωρεί από μόνος του με τον χρόνο.
Παρ’ όλα αυτά, για κάποιους ανθρώπους μπορεί να φέρει ανησυχίες, ειδικά όταν συνδέεται με τον τράχηλο της μήτρας, την ανάγκη για παρακολούθηση ή θεραπεία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ερωτήματα γύρω από τη γονιμότητα.
Αν σκέφτεσαι εγκυμοσύνη τώρα ή στο μέλλον, είναι χρήσιμο να γνωρίζεις τι σημαίνει μια διάγνωση HPV, ποιες θεραπείες μπορεί να χρειαστούν, πώς επηρεάζουν τον οικογενειακό προγραμματισμό και ποια βήματα σε βοηθούν να νιώσεις πιο ασφαλής και ενημερωμένη.
Τι είνα ο ιός HPV;
Ο ιός HPV (human papilloma virus) αποτελεί το πιο σύνηθες σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, που επηρεάζει ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό γυναικών και ανδρών της αναπαραγωγικής ηλικίας. Υπάρχουν περισσότεροι από 100 τυπους ή παραλλαγές του ιού και που μπορούν να προκαλέσουν διαφορετικά συμπτώματα. Ο HPV μεταδίδεται με την δερματική επαφή κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής δραστηριότητας όλων των μορφών. Πολλοί τύποι του ιού προκαλούν κονδυλώματα στην περιοχή γύρω από τον κόλπο και στον τράχηλο. Συχνά είναι πολύ μικρά και γενικά είναι ακίνδυνα. Όμως, ακόμη και λίγα μικρά στελέχη του ιού είναι πιο ανησυχητικά, επειδή μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στα κύτταρα του τραχήλου της μήτρας και να τα μετατρέψουν σε καρκινικά.
Μπορείς να μείνεις έγκυος αν έχεις HPV;
Ο HPV δεν επισημαίνεται συχνά ως πρωταρχική ή κοινή αιτία υπογονιμότητας, αλλά πολλά σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοήλατα δυσκολεύουν τη σύλληψη. Ανάμεσά τους και ο HPV. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν ένας άνδρας ή μία γυναίκα φέρει τον ιό. Οι περισσότερες μολύνσεις από τον HPV καθαρίζουν μόνοι τους μέσα σε δύο χρόνια χωρίς να προκαλέσουν άλλα προβλήματα. Όμως, μπορεί να προκαλέσει υπογονιμότητα; Δεν υπάρχει αρκετά μεγάλη έρευνα για να το επιβεβαιώσει κάποιος, αλλά από όσα είναι μέχρι σήμερα γνωστά, ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξεις προκαρικινικών ή καρκινικών κυττάρων στον τράχηλο, τα οποία μπορεί να επηρεάσουν τόσο τη γονιμότητά σου, όσο και την ικανότητα να φέρεις εις πέρας μία εγκυμοσύνη.
Στους άνδρες μπορεί να έχει αρνητική επίδραση στην ποιότητα του σπέρματος και στην γονιμότητά τους, με μία μελέτη να αποκαλύπτει, ότι άνδρες με μη φυσιολογική ποιότητα σπέρματος είναι πιο πιθανό να έχουν μολυνθεί από HPV. Ένα άλλο εύρημα, επίσης, επισημαίνει ότι η ανίχνευση HPV στο σπέρμα έχει συνδεθεί με υψηλότερα ποσοστά αποβολών.
Ενώ ο HPV δεν σου στερεί αυτομάτως τη γονιμότητα, ορισμένοι ερευνητές έχουν διαπιστώσει σύνδεση μεταξύ του ιού και της ανδρικής υπογονιμότητας.
Θεραπευτικές επιλογές του HPV
Οι προκαρκινικές αλλαγές στον τράχηλο της μήτρας μπορεί να κυμαίνονται από ήπιες έως σοβαρές. Γενικά, οι ήπιες αλλαγές (που λέγονται δυσπλασία χαμηλού βαθμού) μπορεί να μη χρειάζονται απαραίτητα θεραπεία, αλλά στενή παρακολούθηση από τον/την γυναικολόγο σου.
Αν χρειάζεσαι θεραπεία για να αφαιρεθούν προκαρκινικά κύτταρα πριν εξελιχθούν σε καρκινικό στάδιο, ο/η γιατρός σου πιθανότατα θα χρησιμοποιήσει μία από τις παρακάτω τρεις τεχνικές: αφαίρεση ενός τμήματος του τραχήλου (κωνοειδής βιοψία), πάγωμα και καταστροφή του μη φυσιολογικού ιστού (κρυοχειρουργική) ή αφαίρεση κυττάρων με έναν ηλεκτρικά φορτισμένο συρμάτινο βρόχο, που λέγεται LEEP («διαδικασία εκτομής με βρόχο» ήτοι loop electrosurgical excision procedure).
Μπορεί η θεραπεία να επηρεάσει τις πιθανότητες σύλληψης;
Κάποιες από αυτές τις διαδικασίες μπορεί να καταστήσουν λίγο περισσότερο δύσκολη τη σύλληψη ή την ολοκλήρωση μίας εγκυμοσύνης. Η αφαίρεση τραχηλικών κυττάρων μπορεί μερικές φορές να επηρεάσει την παραγωγή τραχηλικής βλέννας. Η φυσιολογική, υγιής τραχηλική βλέννα βοηθά να κολυμπήσει πιο γρήγορα και να φτάσει στο ωάριο, κάτι που χωρίς αυτήν το καθιστά δύσκολο.
Αναλόγως με το πόσος ιστός αφαιρείται, η θεραπεία μπορεί επίσης να αποδυναμώσει τον τράχηλο της μήτρας, οδηγώντας σε μια κατάσταση γνωστή ως τραχηλική ανεπάρκεια. Αυτό μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα αποβολής, επειδή ο τράχηλος ενδέχεται να ανοίξει κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Αν προσπαθείς να συλλάβεις, η μείωση της ποσότητας του ιστού που αφαιρείται μπορεί να περιορίσει οποιαδήποτε επίδραση σε μία μελλοντική εγκυμοσύνη. Ωστόσο, είναι ζωτικής σημασίας ο γιατρός σου να αφαιρέσει τα ανώμαλα κύτταρα. Αν τα προκαρκινικά κύτταρα παραμείνουν χωρίς θεραπεία και εξελιχθούν σε καρκίνο του τραχήλου, υπάρχει η πιθανότητα υστερεκτομής, κάτι που θα αποκλείσει μελλοντικά μία εγκυμοσύνη.
Το καλύτερο που έχεις να κάνεις είναι να μιλήσεις με τον γιατρό σου για τις όποιες ανησυχίες σου. Αν νιώθεις, ότι δεν σε κάλυψαν οι απαντήσεις, μην διστάσεις να ζητήσεις και μία δεύτερη γνώμη. Μπορεί να υπάρχει παραπάνω από ένας ιατρικοί τρόποι να προσεγγιστεί η κατάστασή σου. «Γενικά, οι συστάσεις για τη θεραπεία γίνονται ολοένα και πιο συντηρητικές, καθώς μαθαίνουμε περισσότερα για τον HPV και τις προκαρκινικές αλλοιώσεις και τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Επίσης, μπορεί να χρησιμοποιηθούν και άλλες στρατηγικές, όπως η κατάψυξη ωαρίων ή ιστού από τις ωοθήκες, ώστε να διατηρηθεί η γονιμότητα όταν χρειάζεται θεραπεία.
Κίνδυνοι του HPV
Ο βασικός κίνδυνος από τον ιό ΗPV είναι ο καρκίνος. Όχι μόνο μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του τραχήλου, αλλά συνδέεται και με τον κίνδυνο άλλων τύπων. Είναι σημαντικό να θυμάσαι, ακόμη, ότι μπορεί να μεταδόσεις τον ιό στον/στην σύντροφό σου κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής ή ακόμη και της στενής επαφής με τη μολυσμένη περιοχή. Αν κάνεις, δηλαδή, σεξ χωρίς προφύλαξη.
Αν έχεις ενεργά κονδυλώματα από HPV κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, υπάρχει επίσης μια πολύ μικρή πιθανότητα το μωρό σου να έρθει σε επαφή με τον ιό καθώς περνά από τον γεννητικό σωλήνα και να εμφανίσει κονδυλώματα στον λάρυγγα (στις φωνητικές χορδές).
Πώς να το προλάβεις
Δεν υπάρχει οριστική ιατρική θεραπεία που να εξαφανίζει τον HPV, όμως υπάρχει εμβόλιο κατά του HPV που προστατεύει τις γυναίκες (και τους άνδρες) από τα στελέχη που είναι πιο πιθανό να οδηγήσουν σε καρκίνο. Συνιστώνται τρεις δόσεις του εμβολίου για κορίτσια και αγόρια στην ηλικία των 11 ή 12 ετών.
Μπορείς επίσης να μειώσεις τις πιθανότητες να κολλήσεις HPV χρησιμοποιώντας προφυλακτικά κατά τη σεξουαλική επαφή, αλλά να έχεις υπόψη ότι τα προφυλακτικά δεν προσφέρουν 100% προστασία απέναντι στον HPV.
Αν κολλήσεις HPV, ο/η επαγγελματίας υγείας που σε παρακολουθεί μπορεί να σου συνταγογραφήσει φαρμακευτική αγωγή για τη θεραπεία των κονδυλωμάτων. Επίσης, μπορείς να προλάβεις την εξέλιξη της λοίμωξης σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας κάνοντας ετήσιο τεστ Παπανικολάου και αντιμετωπίζοντας άμεσα τυχόν προκαρκινικά κύτταρα.
Σημαντική σημείωση: Το άρθρο είναι καθαρά ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την ιατρική γνωμάτευση και συμβουλή.
