Σε μια εποχή όπου τα κινητά, τα τάμπλετ και η τηλεόραση βρίσκονται σχεδόν σε κάθε σπίτι.
Σσυχνά γίνονται η εύκολη λύση για λίγα λεπτά ηρεμίας μέσα στην πίεση της ημέρας. Ωστόσο, οι ειδικοί επανέρχονται με μια σαφή προειδοποίηση.
Τα παιδιά κάτω των δύο ετών καλό είναι να αποφεύγουν πλήρως τη χρήση οθονών, σύμφωνα με νέα συστηματική ανασκόπηση που συνδέει την πρώιμη έκθεση σε ψηφιακά μέσα με πιθανούς μακροπρόθεσμους κινδύνους για την ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής τους.
Η ανασκόπηση δείχνει ότι η χρήση τηλεόρασης, κινητών τηλεφώνων και τάμπλετ είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη ακόμη και σε παιδιά κάτω των δύο ετών. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η έκθεση σε οθόνες σε αυτή την τόσο ευαίσθητη ηλικία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά σημαντικούς τομείς της ανάπτυξης.
Ο χρόνος μπροστά σε μια οθόνη περιορίζει τις ευκαιρίες για ουσιαστική αλληλεπίδραση με τους γονείς και τους φροντιστές, μειώνει το ελεύθερο παιχνίδι με άλλα παιδιά, μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη της γλώσσας και να ενισχύσει την υπερδιέγερση.
«Έχουμε διαπιστώσει ότι η χρήση οθονών από παιδιά κάτω των δύο ετών είναι ένα παγκόσμιο ζήτημα, το οποίο το 2026 δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς», δήλωσε ο Ρέιφ Κλέιτον, ανώτερος λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Λιντς.
Όπως εξήγησε, τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής είναι καθοριστικά για τη σωματική και ψυχική υγεία ενός παιδιού. Γι’ αυτό και η συστηματική έκθεση σε οθόνες σε αυτή την ηλικία «έχει επιπτώσεις σε ολόκληρη μια γενιά και στη μελλοντική ποιότητα ζωής της».
Με βάση τα ευρήματα, ερευνητές από τέσσερα βρετανικά πανεπιστήμια -το Πανεπιστήμιο του Λιντς, το Leeds Trinity University, το Aston University και το Loughborough University- συστήνουν τα παιδιά κάτω των δύο ετών να μην έχουν καθόλου σκόπιμο και τακτικό χρόνο μπροστά σε οθόνες.
Παράλληλα, ζητούν να επανεξεταστούν οι οδηγίες που προτείνουν κοινή χρήση οθονών με παιδιά κάτω των δύο ετών ή παρουσιάζουν την τεχνολογία ως κατάλληλη «για όλες τις ηλικίες».
«Ελπίζουμε τα ευρήματα να βοηθήσουν γονείς, επαγγελματίες και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να στηρίξουν μια πιο βιώσιμη χρήση της τεχνολογίας και να συμβάλουν στη δημιουργία κατάλληλων οδηγιών για τα μικρά παιδιά», δήλωσε ο Ρίτσαρντ Τζέιμς, ειδικός στις εθιστικές συμπεριφορές στο Πανεπιστήμιο Loughborough.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι, λόγω της έλλειψης σαφών οδηγιών, οι γονείς μπορεί άθελά τους να βοηθούν τα παιδιά να αναπτύξουν ανθυγιεινές συνήθειες και σχέσεις με τις οθόνες από πολύ μικρή ηλικία.
Η χρήση οθονών ξεκινά όλο και νωρίτερα
Σύμφωνα με τους ερευνητές, μέχρι την ηλικία των δύο ετών η καθημερινή χρήση οθονών είναι σχεδόν καθολική και συχνά ξεπερνά τα συνιστώμενα όρια.
Ένας από τους βασικούς λόγους είναι η πίεση της καθημερινότητας. Ο αυξημένος φόρτος εργασίας των γονέων και η ανάγκη να απασχοληθούν τα παιδιά οδηγούν πολλές οικογένειες στη χρήση οθονών ως λύση φύλαξης ή προσωρινής ηρεμίας.
«Οι οικογένειες προσπαθούν να ανταποκριθούν σε αυτή την πρόκληση χωρίς τις πληροφορίες και τη στήριξη που χρειάζονται. Η ευθύνη δεν μπορεί να πέφτει αποκλειστικά στους ώμους τους», δήλωσε η Αντρέα Λίντσομ, ιδρύτρια του 1001 Critical Days Foundation, που ανέθεσε την ανασκόπηση.
Η ίδια τόνισε ότι και οι εταιρείες τεχνολογίας έχουν ευθύνη. Όπως ανέφερε, δεν πρέπει να προωθείται στους γονείς περιεχόμενο ως κατάλληλο για βρέφη, όταν τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η χρήση οθονών σε αυτή την ηλικία χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
Το βασικό μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: τα πρώτα δύο χρόνια της ζωής είναι περίοδος σύνδεσης, παιχνιδιού, κίνησης, εξερεύνησης και ανθρώπινης επαφής. Και καμία οθόνη δεν μπορεί να αντικαταστήσει αυτά τα θεμέλια.
