Όλοι θέλουμε να έχουμε με τα παιδιά μας σχέσεις στις οποίες νιώθουν άνετα να μοιράζονται τα συναισθήματά τους.
Όμως μερικές φορές μπορεί να είναι δύσκολο να τα κάνουμε να ανοιχτούν. Και στόχος είναι να δημιουργήσουμε ένα ασφαλές περιβάλλον που ενθαρρύνει την επικοινωνία.
Γιατί τα παιδιά μπορεί να διστάζουν να εκφραστούν;
Όταν τα παιδιά μας ενεργούν με αυτόν τον τρόπο, είναι φυσιολογικό να μας γεμίζει απορίες και ανησυχία. Για παράδειγμα μπορεί να αναρωτιέστε: «Γιατί συμπεριφέρονται έτσι;», «Από πού προέρχεται αυτή η συμπεριφορά;»
Μπορεί να προκαλείται από μοτίβα που σχηματίστηκαν, όταν το παιδί ήταν μικρό. Τα παιδιά από νωρίς μαθαίνουν αν τα συναισθήματά τους αντιμετωπίζονται με περιέργεια ή διόρθωση. Αν ένα παιδί νιώθει, ότι η ευαλωτότητά του αντιμετωπίζεται με κριτική, διόρθωση ή τιμωρία, ακόμη και ένταση του γονεά, τότε ασυναίσθητα αποφασίζει να κρατήσει πράγματα μέσα του, καθώς έτσι αισθάνεται ασφάλεια. Το πόση ασφάλεια νιώθει ένα παιδί για να ανοχιτεί έχει να κάνει με το πώς έχει αντιδράσει ο γονιός, όταν μοιράστηκε μαζί του δύσκολα συναισθήματα. Τα παιδιά κρατούν άμυνα, φοβούμενα την αντίδραση του γονιού κι ενδεχομένως ανησυχούν, ότι θα τιμωρηθούν ή όσα μοιραστούν θα απορριφθούν ή θα παρερμηνευτούν.
Πώς θα καταλάβεις ότι το παιδί διστάζει να μιλήσει
Πώς μπορείς, λοιπόν, να καταλάβεις ότι το παιδί σου ίσως δεν νιώθει αρκετά ασφαλές ώστε να επικοινωνεί ελεύθερα; Υπάρχουν τέσσερα πιθανά σημάδια:
- Συχνά κλείνεται στον εαυτό του όταν του κάνεις ερωτήσεις ή απαντά μονολεκτικά.
- Μπορεί να δείχνει ασυνήθιστα νευρικό ή υπερβολικά προσεκτικό κοντά σου.
- Μπορεί να μοιράζεται μόνο επιφανειακά πράγματα για τη ζωή του και να αποφεύγει οτιδήποτε πιο συναισθηματικό.
- Μπορεί να νιώθει πιο άνετα να εκμυστηρεύεται πράγματα σε συνομηλίκους, δασκάλους ή άλλους ενήλικες.
Οι ψυχοθεραπευτές υπογραμμίζουν, ότι τα σημάδια που δείχνουν, ΄οτι το παιδί δεν νιώθει άνετα να μιλήσει χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τα εμφανή σημάδια και τα διακριτικά.
Τα εμφανή
- Άρνηση επικοινωνίας
- Αγνόηση
- Ψέματα
- Έλλειψη συμμετοχής
- Αποφυγή οπτικής επαφής
- Υπεκφυγή με σαρκασμό, χιούμορ ή στάση τύπου «δεν με νοιάζει»
Πιο διακριτικά σημάδια
Δεν μοιάζουν όλα τα σημάδια συναισθηματικής απόσυρσης με απομάκρυνση. Κάποια παιδιά αντί γι’ αυτό γίνονται:
- Υπερβολικά υπάκουα
- Τελειομανή
- Πρόθυμα να ευχαριστήσουν τους άλλους
Πώς να κάνεις το παιδί σου να μιλήσει ανοιχτά
Αν θέλεις να ανοιχτεί λίγο παραπάνω το παιδί σου σε σένα, οι ψυχολόγοι προτείνουν να στραφείς πρώτα εσύ στον εαυτό σου. Εάν ένας γονιός δεν μπορεί να αυτορυθμιστει, ένα παιδί δεν θα μπορέσει να ρυθμιστεί μαζί του. Συχνά οι γονείς και τα παιδιά μπαίνουν σε ένα σενάριο συν-κλιμάκωσης αντί για συν-ρύθμιση, αφήνοντας όλους συναισθηματικά αποσυνδεδεμένους. Προτού συνδεθείς με το παιδί σου ή του ζητήσεις να ανοιχτεί, σημείωσε πώς είναι η στάση του σώματός σου, η φωνή σου και η αναπνοή σου. Ρώτησε τον εαυτό σου: «Είσαι αρκετά ήρεμος/η για να δεχθείς αυτό που θα σου πουν χωρίς κριτική ή πανικό;» Το καλύτερο εργαλείο πριν οποιοδήποτε γονεϊκό tip ή στρατηγική είναι είναι η διαπίστωση ότι η εστίαση στη δική τους εμπειρία ως γονείς και στην προσωπική τους αυτογνωσία αποτελεί το καλύτερο προοίμιο για μια επιτυχημένη γονεϊκή πράξη
Όταν βρεις το δικό σου κέντρο, τότε μπορείς να εφαρμόσεις τα παρακάτω για να κάνεις το παιδί σου να σου μιλήσει ανοιχτά:
- Δημιούργησε ρουτίνες που ενισχύουν τη σύνδεση, όπως ρουτίνες ύπνου ή ήσυχες δημιουργικές ώρες
- Δώσε χώρο στα συναισθήματα του παιδιού χωρίς πίεση να εκφραστεί
- Σκέψου να του πείς πράγματα όπως: «Δεν χρειάζεται να μου μιλήσεις προτού νιώσεις έτοιμο. Θέλω να ξέρεις, ότι είμαι εδώ για σένα»
- Βοήθησε το παιδί να ονομάσει τα συναισθήματά του χωρίς ντροπή.
- Αξιολογήστε τα συναισθήματά του χωρίς κριτική. Για παράδειγμα, μπορείς να πεις: «Αυτό ακούγεται ενοχλητικό» ή «Νιώθω κι εγώ λύπη, αν συνέβη κάτι τέτοιο»
- Ανάλαβε την ευθύνη για τα λάθη σου. Αν οι προηγούμενες αντιδράσεις σου δεν έχουν δημιουργήσει έναν ασφαλή χώρο ώστε το παιδί σου να μοιράζεται όσα νιώθει, προσπάθησε να το επανορθώσεις λέγοντας κάτι όπως: «Συνειδητοποιώ ότι μερικές φορές σε διακόπτω ή προσπαθώ να λύσω τα πράγματα πολύ γρήγορα. Θέλω να το κάνω καλύτερα».
Πότε να ζητήσεις βοήθεια
Να θυμάσαι ότι δεν χρειάζεται να το κάνεις αυτό μόνος/η σου και ότι είναι σημαντικό να ζητήσεις βοήθεια για το παιδί σου αν δυσκολεύεται με την ψυχική του υγεία.
Έχε επίσης κατά νου ότι, όταν πρόκειται για την επικοινωνία, πρόκειται για μια αμφίδρομη διαδικασία και συχνά οι γονείς ωφελούνται και οι ίδιοι από τη θεραπεία. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα αν νιώθεις ότι ενεργοποιείσαι συναισθηματικά από την έλλειψη επικοινωνίας του παιδιού σου ή από τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνεί ή αν δεν ξέρεις πώς να ανταποκριθείς.
Η θεραπεία μπορεί να βοηθήσει και τις δύο πλευρές να επανασυνδεθούν με πιο υγιείς και ουσιαστικούς τρόπους.
Πηγή: parents.com
