Το καλοκαίρι είναι η εποχή της ανεμελιάς, της θάλασσας, των παγωτών.
Όμως, είναι και η εποχή που οι τροφικές δηλητηριάσεις, οι οποίες οφείλονται σε βακτήρια, παρουσιάζουν σαφή αύξηση,.
Ο λόγος είναι, ότι τα βακτήρια αναπτύσσονται ταχύτερα σε ζεστές και υγρές συνθήκες, ιδιαίτερα σε θερμοκρασίες μεταξύ 32°C και 43°C. Επιπλέον, οι εξωτερικές δραστηριότητες (όπως μπάρμπεκιου, πικνίκ και κάμπινγκ) αυξάνονται, όπου συχνά απουσιάζουν οι έλεγχοι ασφαλείας μιας οργανωμένης κουζίνας, όπως η σωστή ψύξη και οι ευκολίες πλυσίματος των χεριών.
Γενικά, τα βακτηριακά περιστατικά ξεκινούν να αυξάνονται γύρω στον Ιούνιο και παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη αιχμή μεταξύ Αυγούστου και Σεπτεμβρίου.
Τα συμπτώματα και οι ομάδες υψηλού κινδύνου
Στις ομάδες υψηλού κινδύνου περιλαμβάονται οι έγκυες, τα παιδιά κάτων των 5 ετών και οι ενήλικες άνω των 60 ετών με εξασθενημένο ανοσοποιητικό.
Όσον αφορά τα συμπτώματα αυτά είναι η ναυτία, ο εμετός, η διάρροια και οι πόνοι που ξεκινούν από λίγες ώρες έως και εβδομάδες μετά το γεύμα.
Παρά την αύξηση των τροφικών δηλητηριάσεων το καλοκαίρι, η τροφική δηλητηρίαση μπορεί να προκύψει οποιαδήποτε στιγμή εάν το τρόφιμο μολυνθεί κατά την αποθήκευση, την προετοιμασία ή το μαγείρεμα, ακόμη και μέσα στο σπίτι. Ο παιδίατρος Κώστας Νταλούκας συστήνει μία σειρά οδηγιών για να προστατευτούμε εμείς και τα παιδιά μας από τις καλοκαιρινές δηλητηριάσεις.
Καθαριότητα και Υγιεινή
- Πλύσιμο χεριών: Πλένετε τα χέρια σας συχνά με ζεστό νερό και σαπούνι πριν τον χειρισμό τροφίμων, μετά τη χρήση της τουαλέτας ή την επαφή με κατοικίδια.
- Εκτός σπιτιού: Αν δεν υπάρχει πρόσβαση σε πόσιμο νερό κατά τη διάρκεια μιας εκδρομής, φροντίστε να έχετε μαζί σας νερό για καθαρισμό ή χρησιμοποιήστε υγρά μαντηλάκια και απολυμαντικά.
- Προσοχή στο κοτόπουλο: Μην πλένετε ποτέ το ωμό κοτόπουλο, καθώς τα σταγονίδια του νερού μπορούν να διασπείρουν βακτήρια σε άλλες επιφάνειες και τρόφιμα.
Σωστός Διαχωρισμός Τροφίμων
- Αποφυγή επιμόλυνσης: Κρατήστε τα ωμά κρέατα και τα αυγά μακριά από έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα, όπως τα λαχανικά και τα φρούτα.
- Συσκευασία στο ψυγείο/φορητό ψυγείο: Τυλίξτε το ωμό κρέας με ασφάλεια ώστε οι χυμοί του να μην έρθουν σε επαφή με άλλα τρόφιμα.
- Σκεύη: Πλένετε σχολαστικά πιάτα, μαχαίρια και σανίδες κοπής που χρησιμοποιήθηκαν για ωμό κρέας πριν τα ξαναχρησιμοποιήσετε για μαγειρεμένο φαγητό.
Ασφαλές Μαγείρεμα
Χρήση θερμομέτρου: Το χρώμα του κρέατος δεν είναι αξιόπιστος δείκτης. Χρησιμοποιήστε θερμόμετρο τροφίμων για να βεβαιωθείτε ότι το φαγητό έφτασε στην κατάλληλη εσωτερική θερμοκρασία:
- 74°C για τα πουλερικά
- 71°C για τον κιμά
- 63°C για μπριζόλες και ψητά (αφήνοντας το κρέας να «ξεκουραστεί» για 3 λεπτά)
Όχι στο μερικό μαγείρεμα: Μην μαγειρεύετε το κρέας «μέχρι τη μέση» στο σπίτι για να το τελειώσετε αργότερα στο μπάρμπεκιου, καθώς αυτό επιτρέπει στα βακτήρια να επιβιώσουν και να πολλαπλασιαστούν.
Σωστή Ψύξη και Συντήρηση
Ο κανόνας των 2 ωρών: Τοποθετείτε πάντα τα τρόφιμα στο ψυγείο ή την κατάψυξη εντός 2 ωρών. Προσοχή: Αν η εξωτερική θερμοκρασία ξεπερνά τους 32°C, ο χρόνος αυτός μειώνεται στη 1 ώρα.
Διαχείριση φορητού ψυγείου (cooler):
- Γεμίστε το με πάγο ή παγοκύστες και κρατήστε το κλειστό όσο το δυνατόν περισσότερο.
- Χρησιμοποιήστε ξεχωριστό ψυγείο για τα αναψυκτικά, καθώς αυτό ανοίγει συχνότερα, επηρεάζοντας τη θερμοκρασία.
- Τοποθετήστε το ψυγείο στο πιο δροσερό μέρος του αυτοκινήτου και πάντα στη σκιά.
Προστασία από συγκεκριμένους κινδύνους (Vibrio)
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού αυξάνεται ο κίνδυνος από το βακτήριο Vibrio, το οποίο αναπτύσσεται σε ζεστά παράκτια ύδατα:
- Αποφύγετε την κατανάλωση ωμών ή ατελώς μαγειρεμένων θαλασσινών, ιδιαίτερα στρειδιών.
- Αν έχετε πληγές, κοψίματα ή πρόσφατα piercings, αποφύγετε το κολύμπι σε θαλασσινό ή υφάλμυρο νερό. Αν έρθετε σε επαφή με το νερό, πλύνετε την περιοχή με καθαρό γλυκό νερό και σαπούνι.
Σημείωση: Άτομα σε ομάδες υψηλού κινδύνου (έγκυες, παιδιά κάτω των 5 ετών, ηλικιωμένοι άνω των 60 και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό) πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά με τον χειρισμό και την επιλογή τροφίμων.
