Έχεις παρατηρήσει ποτέ ότι, όταν μένεις μόνος ή μόνη με τα παιδιά, η καθημερινότητα μοιάζει ξαφνικά πιο απλή;
Οι αποφάσεις παίρνονται πιο γρήγορα, οι ρυθμοί γίνονται πιο ξεκάθαροι και ακόμη και το παιδί φαίνεται συχνά πιο ήρεμο και συνεργάσιμο. Κι όμως, όταν βρίσκονται και οι δύο γονείς στο σπίτι, μπορεί να εμφανίζονται περισσότερη ένταση, ασυνεννοησία ή σύγχυση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιος από τους δύο είναι καλύτερος γονέας ούτε ότι η παρουσία του άλλου αποτελεί πρόβλημα. Η εξήγηση βρίσκεται κυρίως στη δυναμική των ρόλων, στις προσδοκίες μεταξύ των ενηλίκων και στον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά επεξεργάζονται τα ερεθίσματα γύρω τους. Η ψυχολογία και η παιδαγωγική μάς βοηθούν να καταλάβουμε γιατί, μερικές φορές, ένας μόνο διαθέσιμος και σταθερός ενήλικας αρκεί για να δημιουργήσει ένα πιο ήρεμο και ασφαλές περιβάλλον.
Αυτό που θα διαβάσεις ίσως σε κάνει να πεις: «Το έχω σκεφτεί πολλές φορές, αλλά δεν τολμούσα να το πω».
Γιατί συμβαίνει τόσο συχνά η καθημερινότητα να κυλά πιο ομαλά,όταν μένει ένας μόνο ενήλικας με τα παιδιά. Η απάντηση δεν έχει να κάνει με το ποιος είναι καλύτερος γονέας και δεν συμβαίνει μόνο στη δική σου οικογένεια.
Η ψυχολογία και η παιδαγωγική έχουν μία πολύ ενδιαφέρουσα εξήγηση.
Η φωνή του γονέα
Η ψυχοπαιδαγωγός Ευτυχία Βαρσάμη μιλά από την πλευρά του γονέα.
«Όταν μένω μόνη/μόνος με το παιδί μου.. δεν είναι πιο εύκολο, αλλά πιο ξεκάθαρο»
Ξέρω, ότι περνούν όλα από εμένα. Δεν περιμένω από κανέναν να αναλάβει κάτι ή να πάρει μία απόφαση, απλώς προχωράω.
«Βρίσκουμε τον δικό μας ρυθμό»
Στη δυάδα έχουμε συγκεκριμένο ρόλο, ενήλικος, καθοδηγητής, παιδί καθοδηγούμενο. Σιγά σιγά δημιουργείται μία ισορροπία. Το παιδί ξέρει τι να περιμένει κι εγώ λειτουργώ με σιγουριά.
«Όταν είναι και ο άλλος γονέας στο σπίτι περιμένω πράγματα από εκείνον»
Τότε τα πράγματα αλλάζουν. Χρειάζεται να συνεννοηθούμε και πολλές φορές, χωρίς να το έχουμε συζητήσει, περιμένουμε ο ένας από τον άλλον να κάνει κάτι. Εγώ μπορεί να περιμένω να αναλάβει εκείνος και εκείνος να περιμένει το ίδιο από εμένα. Έτσι, τα πράγματα δεν γίνονται πάντα όπως τα έχω σκεφτεί, δημιουργείται απογοήτευση και το σύστημα αποσταθεροποείται.
«Δεν είναι θέμα ικανότητας, αλλά δυναμικής»
Το να νιώθεις ότι «τα καταφέρνεις καλύτερα», όταν είσαι μόνος δεν σημαίνει, ότι ο άλλος γονέας δυσκολεύει τα πράγματα. Συχνά σημαίνει, ότι οι ρόλοι και οι προσδοκίες δεν έχουν γίνει αρκετά ξεκάθαροι. ‘Οσο πιο σαφής είναι ο συντονισμός μεταξύ των δύο γονέων, τόσο πιο ασφαλής και ήρεμη γίνεται η καθημερινότητα για όλους.
Η φωνή του παιδιού
Η παιδαγωγός Σοφία Ηλία Λυμπέρη μιλά με τη φωνή του παιδιού, όπως εκέινο θα σκεφτόταν στην περίπτωση του ενός από τους δύο γονείς.
«Ξέρω ποιον να ακολουθήσω»
Τα μικρά παιδιά αναζητούν ένα ξεκάθαρο σημείο αναφοράς. Όταν υπάρχουν δύο ενήλικες που μιλούν, δίνουν οδηγίες ή παρεμβαίνουν ταυτόχρονα, το παιδί χρειάζεται να επεξεργαστεί περισσότερες πληροφορίες.
Με έναν βασικό ενήλικα η προσοχή του οργανώνεται πιο εύκολα και αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια.
«Το μυαλό μου κουράζεται λιγότερο και ηρεμώ πιο εύκολα»
Ο εγκέφαλος ενός μικρού παιδιού δεν μπορεί ακόμη να διαχειριστεί εύκολα πολλά κοινωνικά ερεθίσματα ταυτόχρονα. Δύο φωνές, δύο εκφράσεις και δύο τρόποι επικοινωνίας αυξάνουν το γνωστικό φορτίο.
Όσο πιο απλό είναι το περιβάλλον, τόσο περισσότερη ενέργεια μένει διαθέσιμη για παιχνίδι, μάθηση και αλληλεπίδραση. Επιπλέον, η αυτορρύθμιση αναπτύσσεται σταδιακά και επηρεάζεται σημαντικά από το περιβάλλον. Όταν το περιβάλλον είναι απλό και προβλέψιμο διακρίνεται εύκολα στη συμπεριφορά του παιδιού.
«Έτσι μπορώ να συνδεθώ καλύτερα μαζί σου»
Όταν ένας ενήλικας είναι πλήρως διαθέσιμος, η αλληλεπίδραση γίνεται πιο ουσιαστική. Αυξάνονται οι βλεμματικές επαφές, οι εναλλαγές στο διάλογο και η αμοιβαία προσοχή. Αυτές οι στιγμές αποτελούν τη βάση για την ανάπτυξη της γλώσσας, της συνεργασίας και του ασφαλούς δεσμού.
Είτε ένα παιδί μεγαλώνει με έναν γονέα, είτε με δύο, είτε με οποιονδήποτε φροντιστή το αγαπά και το μεγαλώνει, αυτό που έχει σημασία δεν είναι ο αριθμός των ενηλίκων.
Είναι να υπάρχει εκείνη τη στιγμή ένας σταθερός, διαθέσιμος και συναισθηματικά παρών άνθρωπος, που θα αποτελέσει το ασφαλές του σημείο αναφοράς.
