Είναι μία από τις πλευρές της γονεϊκότητας που δύσκολα μπορεί να καταλάβει κανείς αν δεν τη βιώσει ο ίδιος.
Στην πραγματικότητα, ο ελεύθερος χρόνος σχεδόν δεν υπάρχει. Ακόμη κι όταν το παιδί κοιμάται, μπορεί να ξυπνήσει, να μπει στο δωμάτιό σου και να σου ζητήσει ένα ποτήρι νερό. Ακόμη κι όταν λείπεις σε ταξίδι χωρίς εκείνο, μπορεί να σε καλέσει με FaceTime όποτε θελήσει να μιλήσουμε. Η γονεϊκότητα είναι μια διαρκής ευθύνη, πάντα υπάρχει κάτι ακόμη που μπορείς να κάνεις ως γονιός. Γι’ αυτό οι γονείς, και ιδιαίτερα οι μητέρες, που ιστορικά έχουν επωμιστεί το μεγαλύτερο μέρος της φροντίδας των παιδιών και των οικιακών υποχρεώσεων, δυσκολεύονται να δικαιολογήσουν στον εαυτό τους την ξεκούραση. Πάντα υπάρχει ακόμη μία δουλειά, ακόμη μία υποχρέωση.
Και δεν πρόκειται απλώς για κάτι που βιώνουν οι μητέρες μεμονωμένα ή συζητούν στις ομαδικές συνομιλίες τους. Πρόσφατη έρευνα της Naturepedic σε 1.000 μητέρες διαπίστωσε ότι «το 62% των μητέρων αισθάνεται πως χρειάζεται την επίσημη άδεια κάποιου άλλου για να βάλει τον ύπνο του σε προτεραιότητα χωρίς να νιώθει ενοχές».
Το μεγαλύτερο ψυχικό φορτίο στις μητέρες και τον ύπνο τους
Όταν τόση ευθύνη πέφτει στους ώμους των μητέρων για να είναι τα παιδιά υγιή, χορτάτα, καθαρά, να πηγαίνουν στην ώρα τους στο σχολείο, να έχουν καλές επιδόσεις, να προλαβαίνουν τις αθλητικές δραστηριότητες και τα ραντεβού με τους γιατρούς, ενώ παράλληλα εκείνες προσπαθούν να τους προσφέρουν μια παιδική ηλικία πραγματικά χαρούμενη και γεμάτη, δεν προκαλεί καμία εντύπωση που ο ύπνος καταλήγει στο τέλος της λίστας των προτεραιοτήτων τους. Όλοι χρειάζονται συνεχώς κάτι από αυτές.
Σύμφωνα με τη Naturepedic, η εσωτερική σύγκρουση που βιώνουν οι μητέρες σχετίζεται με αυτό που η εταιρεία αποκαλεί «χάσμα της άδειας»: γνωρίζουν ότι «χρειάζονται και αξίζουν» ξεκούραση, όμως οι ενοχές υπερισχύουν αυτής της γνώσης, με αποτέλεσμα να αναζητούν κάποιου είδους άδεια για να ξεκουραστούν.
Αυτή όμως η οικογενειακή δυναμική είναι που οδηγεί στην εξουθένωση των φροντιστών. Σύμφωνα με την έρευνα, το 48% των μητέρων δήλωσε ότι «κοιμάται λιγότερες από επτά ώρες», ενώ, για να γίνει το ζήτημα ακόμη πιο σύνθετο, το 83% ανέφερε ότι δεν ξυπνά νιώθοντας ξεκούραστο, ανεξάρτητα από το πόσες ώρες κοιμήθηκε.
Αυτό πιθανότατα συμβαίνει επειδή οι μητέρες συνεχίζουν να επεξεργάζονται νοητικά λίστες υποχρεώσεων και άλλες ανησυχίες ακόμη και τις ώρες που θα έπρεπε να χαλαρώνουν ή, τουλάχιστον, να αφιερώνουν λίγες στιγμές στον εαυτό τους. Για πολλές μητέρες, ο πραγματικά ξεκούραστος ύπνος δεν έρχεται ποτέ, επειδή δεν μπορούν να «κλείσουν» το μυαλό τους. Ξαπλώνουν στο κρεβάτι και ήδη σκέφτονται το πρόγραμμα της επόμενης ημέρας, ποιος θα αφήσει και ποιος θα παραλάβει τα παιδιά, ενώ ταυτόχρονα σημειώνουν νοερά ότι πρέπει να αγοράσουν τρόφιμα και όλα αυτά έχοντας πάντοτε το ένα αυτί ανοιχτό, σε περίπτωση που κάποιο από τα παιδιά τις χρειαστεί.
Η Naturepedic ονομάζει αυτή την κατάσταση «μητρική επαγρύπνηση», δηλαδή «μια αυξημένη κατάσταση εγρήγορσης που επιτρέπει στη μητέρα να αντιλαμβάνεται και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του παιδιού της ακόμη και όταν κοιμάται». Οι μητέρες παιδιών κάτω των 2 ετών φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο, το 89% δήλωσε ότι δεν αισθάνεται ξεκούραστο. Ωστόσο, όλες οι μητέρες νιώθουν, σε κάποιο βαθμό, ότι «δεν μπορούν ποτέ να αποσυνδεθούν εντελώς».
Τα στοιχεία της Naturepedic δείχνουν πόσο έντονα μπορεί να επηρεάζει το ψυχικό φορτίο την καθημερινότητα μιας μητέρας. Έως και το 90% των μητέρων ανέφερε ότι «δυσκολεύεται να ηρεμήσει το γεμάτο σκέψεις μυαλό του πριν από τον ύπνο». Και δεν είναι ότι καταφέρνουν να αναπληρώσουν την ξεκούραση την επόμενη ημέρα και ποιος θα μπορούσε να τις κατηγορήσει; Το 94% δήλωσε ότι έχει αποκοιμηθεί κάπου εκτός του κρεβατιού του, όπως μέσα στο αυτοκίνητο, στο τραπέζι της κουζίνας, στο πάτωμα και, φυσικά, στο κλασικό σημείο: στο κρεβάτι του παιδιού.
Τι είδους υποστήριξη χρειάζονται πραγματικά οι μητέρες;
Τι θα βοηθούσε, λοιπόν, τις μητέρες να ξεκουράζονται περισσότερο; Και δεν μιλάμε απλώς για το να τους επιτρέπεται να πάνε επιτέλους για ύπνο κάθε φορά που το ζητούν. Οι μητέρες που συμμετείχαν στην έρευνα της Naturepedic θέλουν απλώς να κάνουν λιγότερες δουλειές στο σπίτι. Αυτό σημαίνει ότι οι σύντροφοι και τα παιδιά χρειάζεται να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος των ευθυνών, ώστε όλοι να συνεισφέρουν στις δουλειές του σπιτιού και να μην αφήνονται όλα στη μητέρα από αδιαφορία ή συνήθεια. Η μαμά δεν είναι υπηρέτρια των παιδιών της και τέτοιου είδους προσδοκίες δεν είναι ούτε ευγενικές ούτε δίκαιες ούτε σεβαστικές.
Και τι άλλο ζητούν; Σύμφωνα με τη Naturepedic, θέλουν από τις οικογένειές τους να τις αφήνουν να κοιμούνται λίγο περισσότερο το πρωί. Συγγνώμη, παιδιά, αλλά αυτό σημαίνει ότι δεν μπαίνουμε στο δωμάτιο της μαμάς στις 6 το πρωί επειδή δεν βρίσκουμε τον χυμό πορτοκάλι. Ψάξτε τον μόνοι σας και αφήστε τη μαμά να απολαύσει λίγη ησυχία, την οποία -αν δεν έχει γίνει ήδη σαφές- έχει κερδίσει με το παραπάνω.
Και τα Σαββατοκύριακα; Αν η προπόνηση του μπέιζμπολ ξεκινά στις 9 το πρωί, ίσως σε μια οικογένεια με δύο γονείς να μπορούν να εναλλάσσονται στο ποιος θα πηγαίνει τα παιδιά στο γήπεδο κάθε Σαββατοκύριακο, ώστε η μητέρα να έχει τη δυνατότητα να απολαμβάνει ένα ήσυχο πρωινό μόνη της κάθε δεύτερη εβδομάδα.
Οι μητέρες χρειάζονται ξεκούραση για να αισθάνονται σίγουρες, ήρεμες και ικανοποιημένες στον ρόλο τους. Ο επαρκής ύπνος βοηθά όλους -όχι μόνο τους γονείς- να αντιμετωπίζουν τις συγκρούσεις με περισσότερη κατανόηση, να σκέφτονται καθαρότερα, να είναι πιο οργανωμένοι και ίσως ακόμη και να απολαμβάνουν περισσότερο την καθημερινότητά τους.
Όταν, αντίθετα, κάποιος είναι εξαντλημένος μέρα με τη μέρα, η καθημερινή του ρουτίνα αρχίζει να αποδιοργανώνεται. Θυμώνει πιο εύκολα, γίνεται πιο ευερέθιστος και, γενικότερα, δυσκολεύεται περισσότερο να δει τη θετική πλευρά των πραγμάτων.
Όλοι αυτοί είναι λόγοι για τους οποίους οι μητέρες πρέπει να ξεκουράζονται περισσότερο, αλλά πιθανότατα δεν χρειάζεται καν να τους το πει κάποιος. Το γνωρίζουν ήδη. Δεν θα έπρεπε να χρειάζεται να ζητούν από τις δικές τους μητέρες, τα παιδιά ή τους συντρόφους τους άδεια -είτε άμεσα είτε έμμεσα- για να κάνουν ένα διάλειμμα από τις αδιάκοπες απαιτήσεις της φροντίδας.
Χρειάζεται να πιστέψουν ότι το αξίζουν, ότι ένα μέρος του χρόνου τους πρέπει να αφιερώνεται στη φροντίδα του δικού τους σώματος και της δικής τους ψυχικής υγείας και ότι η αξία τους βρίσκεται σε αυτό που είναι ως άνθρωποι και όχι μόνο σε όσα μπορούν να κάνουν για τους άλλους.
Δεν είναι, όμως, αποκλειστικά δική τους ευθύνη να μάθουν να λειτουργούν έτσι. Οι οικογένειές τους, αλλά και ολόκληρη η κοινωνία, χρειάζεται να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν και εκτιμούν τις μητέρες, αν πράγματι εκείνες νιώθουν ότι πρέπει να ζητήσουν άδεια για να ξεκουραστούν.
Ήρθε η ώρα να αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε τις μητέρες με τον σεβασμό και την αξιοπρέπεια που τους αξίζει, ώστε να μη χρειαστεί ποτέ ξανά να αισθανθούν ενοχές επειδή απλώς πήγαν για ύπνο.
Πηγή: parents.com
