«Εργαλειοποιημένη ανικανότητα», «νοητικό φορτίο» και «αόρατο φορτίο».
Αυτές οι φράσεις έχουν εισβάλει στην συζήτηση γύρω από τη γονεϊκότητα τα τελευταία λίγα χρόνια, ιδιαιτέρως στα social media. Αν και μπορεί να ακούγονται καινούργιοι, της μόδας και, τουλάχιστον στην περίπτωση της «εργαλειοποιημένης ανικανότητας», προκλητικοί όροι, όλοι εξυπηρετούν τον ίδιο σκοπό: να επισημάνουν ότι ο ένας γονέας, συνήθως η γυναίκα σε μια ετεροφυλόφιλη σχέση, καταλήγει συχνά να επωμίζεται περισσότερες ευθύνες, ορατές ή αόρατες.
Κι εδώ έρχεται ένας νέος όρος για σένα: «Παντρεμένη single μαμά» ή απλά με τον αγγλικό όρο “married single mom”. Πες το όπως θέλεις.
Τη συζήτηση γύρω από αυτή τη φράση πυροδότησε ένα viral βίντεο με μία μαμά να βγαίνει από το αυτοκίνητο φορτωμένα ένα σωρό πράγματα και τα δύο παιδιά της. Ουσιαστικά πέφτει πάνω στο νήπιό της, ενώ προσπαθεί να βγάλει το μικρότερο παιδί της από το αυτοκίνητο. Στο μεταξύ, ένας άντρας στέκεται εκεί με ένα τηλέφωνο στο χέρι, χωρίς να κάνει τίποτα για να βοηθήσει.
Δεν χρειάζεται να μοιραστεί κανείς αυτό το βίντεο. Είναι λυπηρό και ενοχλητικό. μως η ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν παρέχει κανένα πλαίσιο. Είναι άραγε παντρεμένη; Μήπως βρισκόταν στη μέση μιας πραγματικής κρίσης και προσπαθούσε μέσω μηνυμάτων να καθοδηγήσει κάποιον; Απλώς δεν το γνωρίζουμε. Αυτό που είναι ξεκάθαρο είναι, ότι αυτή η γυναίκα έχει τα χέρια της γεμάτα χωρίς καμία βοήθεια, τουλάχιστον τη δεδομένη στιγμή. Τα σχόλια κάτω από το βίντεο ήταν σκληρά και αποτύπωσαν αυτήν τη σημασία μίας “married single mom.”
Τι είναι μία married single mom?
Αν δεν θέλεις να γκουγκλάρεις το βίντεο, αποτελεί μία προέκταση του default parenting, δηλαδή της κατάστασης όπου ο ένας γονέας αναλαμβάνει από προεπιλογή το μεγαλύτερο μέρος της φροντίδας και των ευθυνών. Όμως εδώ το πράγμα πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα.
Βλέπεις, ο προεπιλεγμένος γονέας είναι το πρόσωπο που έχει αναλάβει τις περισσότερες υποχρεώσεις επειδή είναι… εκεί παρών. Και αυτός είναι ο γονιός που θα συνοδεύσει τα παιδιά, ακόμη κι αν έχει άλλες δουλειές, παρά το γεγονός, ότι ο άλλος γονιός είναι διαθέσιμες.
Δεν σημαίνει ότι ο άλλος γονιός δεν σηκώνει ποτέ το χεράκι του. Αλλά στον default είναι που πέφτει το μεγαλύτερο φορτίο.
Οι «παντρεμένες μόνες μητέρες» τα κάνουν όλα, ενώ οι σύντροφοί τους παίζουν βιντεοπαιχνίδια, χαζεύουν στο Candy Crush και επιμένουν ότι δεν χρειάζεται να βοηθούν με τα νυχτερινά ξυπνήματα κατά την περίοδο που το μωρό είναι νεογέννητο, επειδή «εκείνοι πρέπει να δουλέψουν κι εσύ έχεις οκτώ εβδομάδες άδεια άνευ αποδοχών». (Το «άδεια» σε εισαγωγικά, γιατί δεν πρόκειται πραγματικά για άδεια.) Οι σύντροφοι σε τέτοιες καταστάσεις μπορεί επίσης να καταφεύγουν στην «εργαλειοποιημένη ανικανότητα». («Α, δεν άλλαξα την πάνα του μωρού γιατί δεν ξέρω πώς!»).
Οι «παντρεμένες μόνες μητέρες» δεν είναι μητέρες των οποίων οι σύντροφοι υπηρετούν στον στρατό. Ούτε οι σύντροφοι που εργάζονται πολλές ώρες ή αφήνουν επανειλημμένα άπλυτα πιάτα στον νεροχύτη σημαίνει απαραίτητα ότι αναγκάζουν κάποιον να βιώνει την κατάσταση της «παντρεμένης μόνης μητέρας». Το να θηλάζεις ένα μωρό δεν σε κάνει «παντρεμένη μόνη μητέρα». Οι «παντρεμένες μόνες μητέρες» κάνουν τα πάντα για τα παιδιά τους, ακόμη κι όταν ο ξεκούραστος σύντροφός τους απλώς παρακολουθεί ή κοιτάζει το κινητό του.
Οι αντιδράσεις
Ο όρος δεν είναι απαλλαγμένος από αντιδράσεις. Υπάρχουν πραγματικά ανύπαντρες μητέρες -ή γενικότερα μονογονείς- που δεν έχουν τη δυνατότητα να κάνουν σημαντικές, ειλικρινείς συζητήσεις με έναν σύντροφο για να μοιράσουν τις υποχρεώσεις.
Δεν θα έπρεπε να προσθέτουμε ακόμη ένα βάρος στο ήδη τεράστιο φορτίο των υποχρεώσεων που καλούνται να φέρουν εις πέρας, συχνά μάλιστα έχοντας ακόμη λιγότερους πόρους στη διάθεσή τους, κυρίως οικονομικούς.
Όμως μερικές φορές ακόμη και οι καλύτερες προσπάθειες να πείσεις κάποιον να βοηθήσει αποτυγχάνουν, ακόμη κι αν μιλάς ξεκάθαρα. Ακόμη κι αν επιμένεις υπομονετικά ή ανυπόμονα. Ούτε αυτές οι καταστάσεις είναι δίκαιες, και αυτοί οι γονείς αξίζουν βοήθεια.
Είναι άραγε ο όρος «παντρεμένη μόνη μητέρα» κατάλληλος για να περιγράψει αυτή την κατάσταση; Άγνωστο. Υπάρχει η αντίληψη ότι στις μέρες μας βάζουμε ετικέτες και διαγνώσεις σε υπερβολικά πολλά πράγματα. Αντί να πούμε ότι κάποιος είναι απλώς «κάθαρμα», τον χαρακτηρίζουμε «αθεράπευτο ναρκισσιστή που κάνει gaslighting». Και συχνά χρησιμοποιούμε αυτούς τους όρους λανθασμένα, παρότι ορισμένοι από αυτούς αντιστοιχούν σε πραγματικές διαγνώσεις ψυχικής υγείας, τις οποίες είναι καλύτερο να κάνει ένας αρμόδιος επαγγελματίας. Οι μητέρες δεν χρειάζονται πιασάρικες εκφράσεις και ετικέτες. Χρειαζόμαστε υποστήριξη.
Γι’ αυτό, την επόμενη φορά που θα δείτε μια μητέρα να δυσκολεύεται να κουβαλήσει μια σακούλα με ψώνια και ένα μωρό, δώστε της ένα χέρι βοήθειας, είτε τη γνωρίζετε είτε όχι. Εκτός, βέβαια, αν εκείνη τη στιγμή είστε στη μέση μιας ανταλλαγής μηνυμάτων που μπορεί να αλλάξει τη ζωή κάποιου.
Και αν έχετε ωθήσει κάποιον να βιώνει τη μητρότητα σαν «παντρεμένη μόνη μητέρα», επειδή το μεγαλύτερο μέλημά σας είναι η επόμενη κίνησή σας στην εφαρμογή σκακιού, σταματήστε το.
Πηγή: parents.com
