Η εγκυμοσύνη είναι γνωστή για τις λιγούρες, αλλά και για την παλιά αντίληψη ότι η μέλλουσα μητέρα πρέπει να «τρώει για δύο».
Αυτό που συζητείται λιγότερο είναι η σχέση ανάμεσα στη διατροφή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και την υγεία του μωρού. Ακόμη, όμως, κι αν οι διατροφικές σας συνήθειες δεν ήταν οι καλύτερες κατά το πρώτο και το δεύτερο τρίμηνο, δεν είναι αργά να κάνετε αλλαγές. Μάλιστα, το τρίτο τρίμηνο αποτελεί την ιδανική περίοδο για να υιοθετήσετε πιο υγιεινές διατροφικές συνήθειες.
Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell, οι τροφές που καταναλώνετε κατά την εγκυμοσύνη, αλλά και κατά τη διάρκεια του θηλασμού, εφόσον θηλάζετε, μπορούν να επηρεάσουν την υγεία του παιδιού σας ακόμη και πολλά χρόνια μετά τη γέννησή του. Συγκεκριμένα, μια διατροφή πλούσια σε λιπαρά προς το τέλος της εγκυμοσύνης ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης παιδικής παχυσαρκίας και άλλων χρόνιων προβλημάτων υγείας.
Δείτε γιατί η διατροφή κατά την εγκυμοσύνη είναι τόσο σημαντική και ποιες αλλαγές αξίζει να εξετάσετε κατά το τρίτο τρίμηνο.
Πώς η διατροφή της μητέρας επηρεάζει το μωρό
Παρότι η συγκεκριμένη μελέτη πραγματοποιήθηκε σε ζώα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα ευρήματά της ενδέχεται να έχουν σημασία και για τον άνθρωπο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι απόγονοι ποντικών που ακολουθούσαν διατροφή πλούσια σε λιπαρά κατά τη διάρκεια της γαλουχίας, μια περίοδο που οι ερευνητές αντιστοιχίζουν αναπτυξιακά στο τρίτο τρίμηνο της ανθρώπινης εγκυμοσύνης, παρουσίαζαν αυξημένο κίνδυνο να είναι υπέρβαροι σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Τα νεογνά των ποντικών που κατανάλωναν διατροφή πλούσια σε λιπαρά εμφάνισαν αλλαγές στον υποθάλαμο, μια περιοχή του εγκεφάλου που ρυθμίζει τον μεταβολισμό.
Οι αλλαγές αυτές παρατηρήθηκαν ανεξάρτητα από το αν οι γονείς είχαν αυξημένο ή φυσιολογικό βάρος. Αυτό υποδηλώνει ότι η διατροφή της μητέρας μπορεί να επηρεάσει τους απογόνους ανεξάρτητα από το σωματικό της βάρος. Επομένως, ιδιαίτερη σημασία έχουν τα θρεπτικά συστατικά που προσλαμβάνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της γαλουχίας.
«Το τρίτο τρίμηνο είναι μια πολύ σημαντική περίοδος για την ανάπτυξη του μεταβολισμού του μωρού», εξηγεί ο Tamas Horvath, καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Yale και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης. «Είναι η περίοδος κατά την οποία ο εγκέφαλος αναπτύσσει συνδέσεις που σχετίζονται με τις μεταβολικές διεργασίες».
Μια μελέτη του 2021, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients και πραγματοποιήθηκε σε εγκύους στη Βραζιλία, διαπίστωσε επίσης ότι η διατροφή κατά την εγκυμοσύνη, ιδιαίτερα στο τρίτο τρίμηνο, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ανάπτυξη του μωρού τόσο πριν από τη γέννηση όσο και κατά την παιδική ηλικία.
Οι ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες, όπως η περιορισμένη κατανάλωση φρούτων, φυτικών ινών και λαχανικών και η αυξημένη πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών και επεξεργασμένων τροφίμων, συσχετίστηκαν με αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών για τα βρέφη.
Στα πιθανά προβλήματα υγείας περιλαμβάνονται το χαμηλό βάρος γέννησης, η παιδική παχυσαρκία, ο διαβήτης και άλλες χρόνιες παθήσεις.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα προβλήματα αυτά ενδέχεται να σχετίζονται με ελλείψεις θρεπτικών συστατικών που προκαλούνται από τη μη ισορροπημένη διατροφή της μητέρας.
Μάλιστα, σύμφωνα με τους συγγραφείς μιας άλλης μελέτης, τα μωρά που εκτίθενται σε διατροφικές ελλείψεις κατά την ενδομήτρια ζωή ενδέχεται να αναπτύσσουν μια προδιάθεση για αυξημένη κατανάλωση τροφής στην παιδική ηλικία, καθώς σχηματίζουν λιγότερους νευρώνες στην περιοχή του εγκεφάλου που ελέγχει την πρόσληψη τροφής.
Τι πρέπει να τρώτε στο τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης
Σύμφωνα με μελέτη του 2022 που δημοσιεύθηκε στο American Journal of Obstetrics and Gynecology, η διατροφή της μητέρας κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό μπορεί να έχει επιπτώσεις στην υγεία του παιδιού σε όλη τη διάρκεια της ζωής του.
Οι ερευνητές συνιστούν μια διατροφή που βασίζεται σε ποικιλία φυσικών τροφίμων υψηλής θρεπτικής αξίας, όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης και πηγές υγιεινών λιπαρών με ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, όπως ξηροί καρποί, σπόροι και ψάρια, αντί για τρόφιμα χαμηλότερης διατροφικής ποιότητας που έχουν υποστεί έντονη επεξεργασία.
Επιπλέον, οι συγγραφείς της μελέτης τονίζουν ότι οι έγκυες θα πρέπει να επικεντρώνονται περισσότερο στην ποιότητα της διατροφής τους και όχι απλώς στην αύξηση της ποσότητας του φαγητού που καταναλώνουν.
Όπως επισημαίνουν, οι περισσότερες γυναίκες στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν ακολουθούν τις συστάσεις για υγιεινή διατροφή και σωματικό βάρος πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Το Αμερικανικό Κολέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (ACOG) συμμερίζεται αυτές τις ανησυχίες και συστάσεις, υπογραμμίζοντας ότι «η σωστή διατροφή είναι ένα από τα καλύτερα πράγματα που μπορείτε να κάνετε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης».
Ωστόσο, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Ποτέ δεν είναι αργά για να αρχίσετε να τρέφεστε πιο υγιεινά, ενώ τα συμπληρώματα βιταμινών που χορηγούνται κατά την εγκυμοσύνη μπορούν να βοηθήσουν στην κάλυψη πιθανών διατροφικών ελλείψεων.
Επιπλέον, η υγιεινή διατροφή δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποκλείσετε όλα τα αγαπημένα σας φαγητά ή εκείνα που λαχταράτε περισσότερο.
Αντίθετα, στόχος είναι να επιτύχετε μια καλύτερη ισορροπία, προσθέτοντας περισσότερα φρούτα, λαχανικά και άλλα φυσικά τρόφιμα στο καθημερινό σας διαιτολόγιο και περιορίζοντας τα επεξεργασμένα προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά.
Παράλληλα, δεν χρειάζεται να αφαιρέσετε εντελώς τα λιπαρά από τη διατροφή σας.
Στην πραγματικότητα, η επαρκής πρόσληψη λιπαρών είναι απαραίτητη για μια ισορροπημένη διατροφή.
«Τα υγιεινά λιπαρά είναι σημαντικά κατά το τρίτο τρίμηνο, καθώς υποστηρίζουν την εγκυμοσύνη και προετοιμάζουν τον οργανισμό για τον θηλασμό», εξηγεί η Rebecca Scritchfield, διαιτολόγος και ιδρύτρια του Capitol Nutrition Group, που ειδικεύεται στη διατροφική φροντίδα κατά την εγκυμοσύνη.
Το σημαντικό είναι να επιλέγετε λιπαρά που προέρχονται από φυσικές τροφές, όπως ξηρούς καρπούς, σπόρους, αβοκάντο, ελαιόλαδο, αυγά, σολομό, άπαχο κρέας, γιαούρτι και τυρί, αντί για τα κορεσμένα και τρανς λιπαρά που περιέχονται σε πολλά συσκευασμένα και επεξεργασμένα τρόφιμα.
«Οι φυσικές, μη επεξεργασμένες τροφές παρέχουν βιταμίνες και μέταλλα, μαζί με υγιεινά λιπαρά», προσθέτει η Scritchfield.
Πρέπει να αλλάξετε τις διατροφικές σας συνήθειες κατά την εγκυμοσύνη;
Η αντικατάσταση των επεξεργασμένων τροφίμων και των τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά από πιο υγιεινές επιλογές είναι πάντα μια καλή ιδέα.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι ο σημαντικός περιορισμός των θερμίδων γενικά δεν συνιστάται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Το ζητούμενο είναι να αντικαταστήσετε τρόφιμα χαμηλής θρεπτικής αξίας με άλλα που προσφέρουν περισσότερα οφέλη τόσο σε εσάς όσο και στο μωρό σας.
Η ανεπαρκής πρόσληψη τροφής κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να είναι εξίσου επικίνδυνη με την υπερβολική κατανάλωσή της.
Για οποιαδήποτε απορία σχετικά με τη διατροφή σας, συμβουλευτείτε τον γιατρό που παρακολουθεί την εγκυμοσύνη σας. Κάθε σημαντική διατροφική αλλαγή θα πρέπει να πραγματοποιείται με ιατρική καθοδήγηση.
Επιπλέον, ένας διαιτολόγος με εξειδίκευση στη διατροφή κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να σας βοηθήσει να διαμορφώσετε ένα υγιεινό και αποτελεσματικό διατροφικό πρόγραμμα, προσαρμοσμένο στις ανάγκες σας.
Τι πρέπει να θυμάστε
Η σωστή διατροφή κατά την εγκυμοσύνη βασίζεται σε ένα ισορροπημένο διαιτολόγιο, πλούσιο σε φυσικά τρόφιμα και με περιορισμένη κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών και έντονα επεξεργασμένων προϊόντων.
Ωστόσο, κάθε οργανισμός είναι διαφορετικός και οι διατροφικές ανάγκες μπορεί να διαφέρουν από γυναίκα σε γυναίκα.
Γι’ αυτό είναι σημαντικό να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας, ώστε να διασφαλίζετε ότι ακολουθείτε το κατάλληλο διατροφικό πρόγραμμα για εσάς και το μωρό σας.







