Το μητρικό γάλα φαίνεται πως προσφέρει ακόμη ένα σημαντικό όφελος για την υγεία του βρέφους.
Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, ο θηλασμός ενδέχεται να επηρεάζει τη σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος και να συνδέεται με μικρότερη παρουσία γονιδίων που χαρίζουν στα βακτήρια αντοχή στα αντιβιοτικά.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Ισπανικού Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας (CSIC) και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Reports Medicine. Οι ερευνητές μελέτησαν τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται το μικροβίωμα του εντέρου κατά τους πρώτους μήνες της ζωής και εξέτασαν κατά πόσο επηρεάζεται από παράγοντες όπως η διατροφή και ο τρόπος γέννησης.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο αποκλειστικός θηλασμός συνδέεται με μικρότερη ποσότητα και ποικιλία γονιδίων αντοχής στα αντιβιοτικά. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι και ο τρόπος με τον οποίο γεννιέται ένα μωρό μπορεί να επηρεάσει τη μικροβιακή σύνθεση του εντέρου του.
Το μητρικό γάλα και τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου
Στο επίκεντρο της μελέτης βρέθηκαν οι ολιγοσακχαρίτες του ανθρώπινου γάλακτος, γνωστοί ως HMOs. Πρόκειται για φυσικά συστατικά του μητρικού γάλακτος, τα οποία το βρέφος δεν μπορεί να πέψει άμεσα. Αντίθετα, λειτουργούν ως τροφή για συγκεκριμένα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου και συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας πιο ισορροπημένης μικροχλωρίδας.
Οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι ορισμένοι HMOs συνδέονται με χαμηλότερη παρουσία συγκεκριμένων γονιδίων που επιτρέπουν στα βακτήρια να αναπτύσσουν αντοχή στα αντιβιοτικά.
Όπως εξηγεί η M. Carmen Collado, ερευνήτρια του CSIC στο Institute of Agrochemistry and Food Technology (IATA), οι συγκεκριμένοι ολιγοσακχαρίτες λειτουργούν κατά κάποιον τρόπο ως «ρυθμιστές» του μικροβιώματος. Ευνοούν την ανάπτυξη μικροοργανισμών που μπορούν να τους αξιοποιήσουν και, ταυτόχρονα, ενδέχεται να δυσκολεύουν την επικράτηση βακτηρίων που φέρουν ορισμένα γονίδια αντοχής.
Με απλά λόγια, το μητρικό γάλα φαίνεται να συμβάλλει στη δημιουργία ενός εντερικού περιβάλλοντος που ευνοεί τα ωφέλιμα βακτήρια και ενδέχεται να περιορίζει την παρουσία ορισμένων γονιδίων ανθεκτικότητας.
Πώς έγινε η μελέτη
Για τις ανάγκες της έρευνας, οι επιστήμονες ανέλυσαν δείγματα κοπράνων από 57 βρέφη ηλικίας ενός μήνα στη Βαλένθια, καθώς και δείγματα μητρικού γάλακτος από τις μητέρες τους.
Στη συνέχεια, επιβεβαίωσαν τα ευρήματα με δεδομένα από επιπλέον 199 βρέφη που θήλαζαν στην Ολλανδία.
Η μελέτη επικεντρώθηκε στο λεγόμενο «resistome» του εντέρου, δηλαδή στο σύνολο των γονιδίων αντοχής στα αντιμικροβιακά που υπάρχουν στα βακτήρια του εντερικού μικροβιώματος.
Ο ρόλος του τοκετού
Ο θηλασμός, ωστόσο, δεν ήταν ο μοναδικός παράγοντας που φάνηκε να επηρεάζει το μικροβίωμα των βρεφών. Οι ερευνητές εντόπισαν διαφορές στην ποικιλία των γονιδίων αντοχής ανάμεσα στα παιδιά που είχαν γεννηθεί με καισαρική τομή και σε εκείνα που είχαν έρθει στον κόσμο με φυσιολογικό τοκετό.
Ταυτόχρονα, ο αποκλειστικός θηλασμός εξακολούθησε να συνδέεται με μικρότερη παρουσία και μικρότερη ποικιλία τέτοιων γονιδίων.
Η Anna Samarra, ερευνήτρια που έχει εκπαιδευτεί στο IATA-CSIC, επισημαίνει ότι οι πρώτοι μήνες της ζωής αποτελούν καθοριστική περίοδο για την εγκατάσταση και την εξέλιξη του εντερικού μικροβιώματος. Σε αυτό το στάδιο, παράγοντες όπως η διατροφή και ο τρόπος γέννησης μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη σύνθεσή του.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα
Τα αποτελέσματα της μελέτης δεν σημαίνουν ότι ο θηλασμός «προστατεύει» ένα παιδί από την αντοχή στα αντιβιοτικά ούτε, φυσικά, ότι μπορεί να υποκαταστήσει οποιαδήποτε ιατρική αγωγή.
Αυτό που δείχνουν είναι ότι οι συνθήκες κάτω από τις οποίες διαμορφώνεται το μικροβίωμα ήδη από τις πρώτες εβδομάδες της ζωής ενδέχεται να σχετίζονται με την παρουσία γονιδίων αντοχής στα αντιβιοτικά.
Το εντερικό μικροβίωμα δεν είναι στατικό. Αρχίζει να διαμορφώνεται από τις πρώτες ημέρες της ζωής και εξελίσσεται σταδιακά, επηρεαζόμενο από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες.
Ο θηλασμός φαίνεται να είναι ένας από αυτούς και, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη μελέτη, ενδέχεται να συμβάλλει θετικά και σε αυτή την πτυχή της ανάπτυξης του εντερικού μικροβιώματος του βρέφους.
