Πιθανότατα έχετε ακούσει για τους εσωστρεφείς και τους εξωστρεφείς ανθρώπους.
Τι γίνεται, όμως, με τους «otroverts»; Πρόκειται για ανθρώπους που δεν είναι εύκολο να ενταχθούν σε μια συγκεκριμένη κατηγορία. Τη μία στιγμή μπορεί να είναι η ψυχή της παρέας και την επόμενη να αναζητούν λίγη ησυχία και χρόνο για τον εαυτό τους. Αν αυτή η συμπεριφορά σάς θυμίζει το παιδί σας, ίσως αναγνωρίζετε σε αυτό ορισμένα χαρακτηριστικά του όρου «otrovert».
Η αναγνώριση και η υποστήριξη των παιδιών που δεν ταιριάζουν απόλυτα στις παραδοσιακές κατηγορίες της εσωστρέφειας και της εξωστρέφειας απαιτούν ευελιξία και διάθεση να κοιτάξουμε πέρα από τις ταμπέλες που συχνά χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε την προσωπικότητα των παιδιών.
Τα παιδιά αυτά μπορεί να στέλνουν αντιφατικά μηνύματα, με αποτέλεσμα οι ενήλικες να παρερμηνεύουν τις ανάγκες τους ή να θεωρούν ότι θα έπρεπε να συμπεριφέρονται με έναν πιο σταθερό τρόπο. Όταν, όμως, οι γονείς κατανοήσουν καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν και τις κοινωνικές τους προτιμήσεις, μπορούν να τα υποστηρίξουν πιο αποτελεσματικά και να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον στο οποίο θα αισθάνονται άνετα να εκφράσουν την προσωπικότητά τους.
Τι σημαίνει otrovert;
Ο ψυχίατρος Rami Kaminski εισήγαγε τον όρο «otrovert» στο βιβλίο του «The Gift of Not Belonging», που κυκλοφόρησε το 2025. Ωστόσο, δεν πρόκειται για επιστημονικά αναγνωρισμένο τύπο προσωπικότητας.
Επίσης, ο όρος δεν πρέπει να συγχέεται με τον «ambivert», δηλαδή τον άνθρωπο που συνδυάζει χαρακτηριστικά εσωστρέφειας και εξωστρέφειας, όπως εξηγεί η ψυχοθεραπεύτρια Lorain Moorehead.
«Ένας ambivert αντλεί ενέργεια από τις ατομικές δραστηριότητες και συχνά χρειάζεται χρόνο μόνος του για να γεμίσει τις μπαταρίες του. Παράλληλα, όμως, μπορεί να αντλεί ενέργεια και από μια ουσιαστική συζήτηση με μια μικρή παρέα. Ακόμη και μια μεγαλύτερη ομάδα φίλων ή μια κοινωνική εκδήλωση μπορεί να λειτουργήσει αναζωογονητικά για εκείνον», εξηγεί.
Αντίθετα, ο όρος «otrovert» περιγράφει έναν άνθρωπο που δεν αισθάνεται απαραίτητα ότι ανήκει σε κάποια κοινωνική ομάδα και συχνά νιώθει πως βρίσκεται στο περιθώριό της. Η ίδια η λέξη προέρχεται από το ισπανικό «otro», που σημαίνει «άλλος».
«Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι άνθρωποι αυτοί στερούνται κοινωνικών δεξιοτήτων ή ότι δεν μπορούν να ενταχθούν σε μια ομάδα. Αντίθετα, συχνά διαθέτουν υψηλό επίπεδο ενσυναίσθησης», διευκρινίζει η Moorehead.
Όπως εξηγεί, αυτό που τους χαρακτηρίζει είναι η ανάγκη για αυθεντικότητα και η επιθυμία να μην περιορίζονται σε προκαθορισμένους ρόλους, κοινωνικούς κανόνες ή στερεότυπα. Αυτή ακριβώς η ανάγκη μπορεί να τους κάνει να αισθάνονται διαφορετικοί από τους υπόλοιπους.
Ποια είναι τα χαρακτηριστικά ενός «otrovert» παιδιού;
Η Cameron Caswell, PhD, ψυχολόγος εφήβων και παρουσιάστρια του podcast «Parenting Teens with Dr. Cam», εξηγεί ότι, σύμφωνα με τον ορισμό του Kaminski, οι άνθρωποι αυτοί προτιμούν τις βαθύτερες, προσωπικές σχέσεις από τις μεγάλες παρέες, οι οποίες συχνά τους εξαντλούν.
Αυτό δεν συμβαίνει επειδή είναι ντροπαλοί ή ανασφαλείς, αλλά επειδή δεν έχουν ανάγκη να ανήκουν σε μια ομάδα για να αισθάνονται ολοκληρωμένοι.
Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι παρόλο που ορισμένα χαρακτηριστικά των «otroverts» μπορεί να εμφανίζονται και σε νευροδιαφορετικά παιδιά ή παιδιά στο φάσμα του αυτισμού, δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο συγκεκριμένος τύπος προσωπικότητας συνδέεται με τη νευροδιαφορετικότητα.
«Δεδομένου ότι πρόκειται για έναν σχετικά νέο όρο, δεν είμαι βέβαιη ότι υπάρχει έρευνα που να υποστηρίζει τη σύνδεσή του με κάποια διαγνωστική κατηγορία», επισημαίνει η ψυχολόγος Anne Josephson.
Πώς κοινωνικοποιούνται τα otrovert παιδιά;
Τα παιδιά αυτά είναι πιθανότερο να έχουν έναν ή δύο πολύ στενούς φίλους, τους οποίους εμπιστεύονται απόλυτα, παρά μια μεγάλη παρέα ή ένα γεμάτο πρόγραμμα κοινωνικών δραστηριοτήτων.
«Μπορεί να αρνηθούν να πάνε σε ένα πάρτι με διανυκτέρευση μαζί με πολλά παιδιά, αλλά να χαρούν ιδιαίτερα αν προσκαλέσουν έναν φίλο στο σπίτι για να δουν μια ταινία ή να κάνουν μια ουσιαστική συζήτηση», εξηγεί η Caswell.
Το ομαδικό πνεύμα δεν είναι απαραίτητα το δυνατό τους σημείο. Συχνά προτιμούν να συμμετέχουν σε δραστηριότητες με πιο ανεξάρτητο τρόπο, χωρίς να χρειάζεται να συνεννοούνται ταυτόχρονα με πολλά άτομα.
Στο σχολείο, ένα τέτοιο παιδί μπορεί να αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια κοντά στον δάσκαλό του ή σε έναν μικρό κύκλο φίλων, παρά μέσα σε μια μεγάλη ομάδα συμμαθητών.
Οι ομαδικές εργασίες και οι θορυβώδεις αίθουσες μπορεί να το κουράζουν γρήγορα. Έτσι, ενδέχεται να προτιμά να περάσει το διάλειμμά του ήρεμα με έναν καλό φίλο, αντί να καθίσει σε ένα τραπέζι γεμάτο παιδιά.
Στο σπίτι, μετά από μια απαιτητική ημέρα, μπορεί να αναζητά λίγη ησυχία. Ίσως αποσυρθεί στο δωμάτιό του για να διαβάσει, να ζωγραφίσει ή να ασχοληθεί με το αγαπημένο του χόμπι.
Αυτό δεν σημαίνει ότι απορρίπτει τους άλλους. Είναι απλώς ένας τρόπος να ξεκουραστεί και να ανακτήσει την ενέργειά του.
Παρόμοια συμπεριφορά μπορεί να παρουσιάζει και στη γειτονιά. Όπως σημειώνει η Caswell, τα παιδιά αυτά είναι συνήθως ευγενικά αλλά συγκρατημένα. Μπορεί να χαιρετούν τα υπόλοιπα παιδιά, χωρίς όμως να συμμετέχουν αμέσως σε ένα μεγάλο ομαδικό παιχνίδι.
«Είναι πιθανότερο να περάσουν χρόνο με έναν φίλο από τη γειτονιά ή να αφιερώσουν ώρες εξερευνώντας μόνα τους κάτι που πραγματικά αγαπούν», προσθέτει.
Πώς να υποστηρίξετε ένα otrovert παιδί
Αν αναγνωρίζετε στο παιδί σας κάποια από τα παραπάνω χαρακτηριστικά, υπάρχουν τρόποι να το βοηθήσετε να αισθάνεται μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και ασφάλεια.
Γνωρίστε πραγματικά το παιδί σας
Κάθε παιδί αναπτύσσει τις κοινωνικές του δεξιότητες με τον δικό του ρυθμό. Δεν υπάρχει ένας και μοναδικός «σωστός» τρόπος να δημιουργεί σχέσεις με τους άλλους.
Το παιδί σας είναι μια ξεχωριστή προσωπικότητα και όχι μια κατηγορία στην οποία πρέπει υποχρεωτικά να ενταχθεί. Εξακολουθεί να ανακαλύπτει πώς θέλει να επικοινωνεί και να συνδέεται με τους ανθρώπους γύρω του.
«Δεν χρειάζεται όλα τα παιδιά να ενσωματώνονται σε μια ομάδα για να δημιουργούν ζεστές και ουσιαστικές σχέσεις», εξηγεί η Josephson.
Η ίδια συμβουλεύει τους γονείς να αποδέχονται τη διαφορετικότητα του παιδιού τους, να δείχνουν ενδιαφέρον για τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τον κόσμο και να του δίνουν χώρο να διαχειρίζεται τις κοινωνικές καταστάσεις με τον δικό του τρόπο.
Αναγνωρίστε και αποδεχτείτε τα συναισθήματά του
Ορισμένα παιδιά έχουν μεγαλύτερη ανάγκη για ανεξαρτησία, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για τη μάθηση ή την ολοκλήρωση μιας δραστηριότητας.
Άλλα μπορεί να χρειάζονται περισσότερη υποστήριξη από τους γονείς τους σε κοινωνικές περιστάσεις, ώστε να αισθάνονται ασφαλή ή να γνωρίσουν καινούργιους ανθρώπους.
«Το παιδί σας μπορεί να προτιμά να εργάζεται μόνο του, ακόμη και όταν αυτό δεν είναι εφικτό», σημειώνει η Josephson.
Οι γονείς μπορούν να αναγνωρίσουν αυτή την επιθυμία, λέγοντας για παράδειγμα «Καταλαβαίνω ότι θα προτιμούσες να δουλέψεις μόνος σου», χωρίς όμως να ενθαρρύνουν συμπεριφορές που δεν το βοηθούν, όπως η πλήρης άρνηση συμμετοχής σε μια ομαδική δραστηριότητα.
Αναδείξτε όσα το κάνουν ξεχωριστό
Η Josephson ενθαρρύνει τους γονείς να αντιμετωπίζουν τα χαρακτηριστικά που περιγράφονται με τον όρο «otrovert» ως μια διαφορετική έκφραση της προσωπικότητας, όπως ακριβώς συμβαίνει με την εσωστρέφεια και την εξωστρέφεια ή την προτίμηση για ήσυχες βραδιές στο σπίτι αντί για πολυσύχναστα πάρτι.
«Αναδείξτε τα πλεονεκτήματα που προκύπτουν από το να βλέπει κανείς τον κόσμο διαφορετικά και βοηθήστε το παιδί σας να καταλάβει ότι η δική του οπτική έχει αξία», επισημαίνει.
Μη συγχέετε τη μοναχικότητα με τη μοναξιά
Ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που πρέπει να θυμούνται οι γονείς είναι ότι η ανάγκη ενός παιδιού να περνά χρόνο μόνο του δεν σημαίνει απαραίτητα ότι νιώθει μοναξιά.
Το γεγονός ότι αφιερώνει ώρες στα χόμπι του μπορεί απλώς να δείχνει ότι αγαπά μια συγκεκριμένη δραστηριότητα ή ότι χρειάζεται ένα διάλειμμα από την κοινωνική συναναστροφή.
«Όταν το παιδί σας περνά ώρες διαβάζοντας, ζωγραφίζοντας, παίζοντας μουσική ή ακόμη και βιντεοπαιχνίδια, μην υποθέτετε αυτόματα ότι απομονώνεται», εξηγεί η Caswell. Το σημαντικό είναι να παρατηρείτε πώς αισθάνεται στη συνέχεια.
Αν επιστρέφει χαλαρό, έχει διάθεση για συζήτηση ή θέλει να σας δείξει κάτι που δημιούργησε ή ανακάλυψε, τότε ο χρόνος που πέρασε μόνο του πιθανότατα το βοήθησε να ξεκουραστεί. Αντίθετα, αν επιστρέφει εκνευρισμένο, δείχνει συναισθηματικά αποστασιοποιημένο, αντιδρά έντονα όταν το διακόπτουν, εγκαταλείπει δραστηριότητες που παλαιότερα απολάμβανε ή αποφεύγει φίλους που συνήθως αγαπά, μπορεί να συμβαίνει κάτι διαφορετικό. Το ίδιο ισχύει όταν συνεχίζει να χρησιμοποιεί το κινητό ή να παίζει βιντεοπαιχνίδια, παρόλο που παραδέχεται ότι δεν το διασκεδάζει.
«Αυτό δεν είναι αναζωογόνηση, αλλά απόσυρση», τονίζει η ειδικός.
Σεβαστείτε την ανάγκη του για ξεκούραση
Μετά από μια σχολική ημέρα γεμάτη θόρυβο, υποχρεώσεις και κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, ορισμένα παιδιά χρειάζονται χρόνο για να αποφορτιστούν.
Η Caswell προτρέπει τους γονείς να σέβονται αυτή την ανάγκη και να μην απαιτούν αμέσως από το παιδί να ξεκινήσει τις δουλειές του σπιτιού, να κάνει τα μαθήματά του ή ακόμη και να απαντήσει σε πολλές ερωτήσεις για το πώς πέρασε την ημέρα του. Μερικές φορές, το μόνο που χρειάζεται είναι να μείνει λίγο στο δωμάτιό του, να ζωγραφίσει, να διαβάσει ένα βιβλίο ή να παίξει ήρεμα έξω.
Μόλις γεμίσουν ξανά οι κοινωνικές του «μπαταρίες», είναι πολύ πιθανότερο να συνεργαστεί και να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.
Αφιερώστε χρόνο αποκλειστικά στο παιδί σας
Ο προσωπικός χρόνος ανάμεσα στον γονέα και το παιδί είναι πολύτιμος, ανεξάρτητα από τον τύπο προσωπικότητας. Όταν αφιερώνετε χρόνο αποκλειστικά στο παιδί σας, δημιουργείτε ένα ασφαλές και σταθερό περιβάλλον μέσα στο οποίο αισθάνεται σημαντικό και αποδεκτό. Σε αυτές τις στιγμές είναι πιθανότερο να ανοιχτεί, να μοιραστεί τα συναισθήματά του ή ακόμη και να ζητήσει συμβουλές και παρηγοριά.
Προτιμήστε χαλαρές περιστάσεις, χωρίς πίεση, όπως μια διαδρομή με το αυτοκίνητο, την προετοιμασία του φαγητού ή μια βόλτα με τον σκύλο. Μια ακόμη χρήσιμη συμβουλή είναι να αποφεύγετε τις συνηθισμένες ερωτήσεις, όπως «Πώς πέρασες σήμερα;». Αντί γι’ αυτό, δοκιμάστε κάτι πιο παιχνιδιάρικο: «Αν η σημερινή σου μέρα είχε ένα τραγούδι για soundtrack, ποιο θα ήταν και γιατί;».
Μια τέτοια ερώτηση μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για μια πιο αυθόρμητη και ουσιαστική συζήτηση.
Στις φιλίες, μετράει η ποιότητα και όχι η ποσότητα
Τέλος, η Caswell συμβουλεύει τους γονείς να αναγνωρίζουν την ικανότητα των παιδιών τους να συγκεντρώνονται, να σκέφτονται σε βάθος και να δημιουργούν ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς.
Αυτές οι ικανότητες δεν εκδηλώνονται μόνο στις σχέσεις με συνομηλίκους, αλλά και όταν τα παιδιά διαβάζουν, συζητούν με μέλη της οικογένειάς τους, μελετούν για το σχολείο ή ασχολούνται με δραστηριότητες που καλλιεργούν τη σκέψη τους χωρίς απαραίτητα να απαιτούν την παρουσία άλλων. «Ο κόσμος τείνει να επιβραβεύει την εξωστρέφεια», εξηγεί η ειδικός. «Όταν, όμως, αναγνωρίζετε την αξία της στοχαστικής φύσης του παιδιού σας, το βοηθάτε να τη δει ως μια ιδιαίτερη δύναμη και όχι ως ελάττωμα».
Πηγή: parents.com
