Το φθινόπωρο φέρνει βροχές και αυτές με τη σειρά τους διαλείμματα μέσα στον χώρο του σχολείου.
Τα βροχερά διαλείμματα είναι δύσκολα, ομολογουμένως, τόσο για τα παιδιά, όσο και για τους εκπαιδευτικούς.
Ο δάσκαλος Μάριος Μάζαρης απαντά στην ατάκα «Βρέχει και τα παιδιά λυσσάνε» και προτρέπει στην αναζήτηση πιο πρακτικών λύσεων.
Στην ανάρτησή του αναφέρει: «Αν είσαι εκπαιδευτικός, ξέρεις, ότι υπάρχουν κάποιες μέρες που κοιτάζεις τον ουρανό και εύχεσαι να μη βρέξει. Όχι, γιατί δεν σου αρέσει η βροχή, αλλά γιατί ξέρεις τι θα ακολουθήσει στο σχολείο. Στο σχολείο βροχή σημαίνει εκατοντάδες παιδιά μέσα στ κτίριο, τσιρίδες, τρεχαλητά, κυνηγητά στους διαδρόμους, παιδιά που σκουντουφλάνε, σπρώχνονται, γελάνε δυνατά, τσακώνονται. Επομένως, καταλαβαίνεις,ότι δεν είναι κάτι που απολαμβάνεις ως ενήλικας, κυρίως για τα λίγα τετραγωνικά που συμβαίνει. Κι εμείς, ανάμεσα στις ώρες των μαθημάτων έχουμε την ανησυχία μην χτυπήσει κανένα παιδί κι αρχίζουμε: «Μην τρέχετε!», «Σταματήστε να φωνάζετε!», «Ηρεμήστε επιτέλους!» Και καταλήγουμε να ουρλιάζουμε στα παιδιά για να σταματήσουν να ουρλιάζουν.
Τι ακριβώς όμως περιμένουμε να κάνουν;
Έχουμε κλείσει δεκάδες παιδιά σε έναν διάδρομο, τους έχουμε στερήσει την αυλή, το τρέξιμο, το παιχνίδι, την κίνηση και θυμώνουμε που δεν στέκονται ακίνητα. Τους λέμε «βγείτε διάλειμμα», αλλά τους απαγορεύουμε σχεδόν οτιδήποτε θυμίζει διάλειμμα. Και μερικές φορές βαφτίζουμε «κακή συμπεριφορά» μία απολύτως φυσιολογική ανάγκη των παιδιών.
Φυσικά και πρέπει να υπάρχουν όρια και δεν μπορούμε να αφήνουμε τα παιδιά να τρέχουν ανεξέλεγκτα. Η εφημερία σε τέτοιες συνθήκες είναι εξαντλητική. Χρειάζεται όμως η δυσκολία μας να οργανώσουμε ένα ασφαλές διάλειμμα, να μη μετατρέπεται σε θυμό απέναντι στα παιδιά. Στην Ελλάδα του 2026, βέβαια, η βροχή δεν σημαίνει απλώς ότι τα παιδιά δεν μπορούν να βγουν στην αυλή.
Θυμάμαι μία χρονιά που κάθε μέρα βροχής σήμαινε, ότι θα σφουγγαρίσω τα νερά που έσταζαν από το ταβάνι στην τάξη μου ή θα έμπαιναν από την πόρτα. Θυμάμαι είχα μόνιμα έναν κουβά δίπλα στην πόρτα και μπαίνοντας τα παιδιά σκαρφάλωναν στα θρανία, γελούσαμε και περίμεναν να σφουγγαρίσω τα νερά πριν ξεκινήσουμε το μάθημα. Σε πολλά σχολεία έχουμε κουβάδες κάτω από ταβάνια, τοίχου, υγρασία, σοβάδες που πέφτουν.
Τον Ιανουάριο 2025 σε Δημοτικό του Κορυδαλλού καταγγέλθηκε, ότι τα νερά έφταναν μέχρι και στον ηλεκτρολογικό πίνακα. Τον Οκτώβριο του 2026 ακούμε δεκάδες ακατάλληλες σχολικές αίθουσες. Σε αρκετά σχολεία λοιπόν δεν συζητάμε απλώς για την ποιότητα του διαλείμματος, αλλά για την ασφάλεια των παιδιών.
Έχουμε φτιάξει ένα σχολείο που μοιάζει να λειτουργεί κάπως αξιοπρεπώς, μόνο όταν ο καιρός μας κάνει τη χάρη. Δεν θέλωόμως, να μείνω στη διαπίστωση, ούτε να κουνήσω το δάχτυλο σε συναδέλφους που κάνουν καθημερινά ό,τι μπορούν. Θέλω να μοιραστώ μερικές μικρές, πρακτικές ιδέες που χρησιμοποιώ μέσα στα χρόνια για τις μέρες με βροχή, όταν μπορώνα παραμείνω στην αίθουσα με τους μαθητές και τις μαθήτριές μου.
Το κουτί της «βροχής»
Ένα παλιό χαρτόκουτο, σε κάποιο ντουλάπι, που ντύνουμε αν θέλουμε ή στολίζουμε και μέσα βάζουμε επιτραπέζια, παζλ, χαρτιά, μολύβια, γρίφους, σουντόκου, που φέρνουμε είτε από το σπίτι μας είτε ζητάμε από τα παιδιά να φέρουν. Όταν βρέχει λοιπόν, αν προβλέπεται η παραμονή στην αίθουσα με επιτήρηση, τα παιδιά ξέρουν ότι μπορούν να ανοίξουν το κουτί, να διαλέξουν παιχνίδι και να περάσουν το διάλειμμά τους διαφορετικά.
Μια «άλλη» τάξη
Για όσο κρατάει το διάλειμμα μπορούμε να συμφωνούμε να τη μεταμορφώνουμε σε κάτι άλλο τη φορά. Χωρίς να χρειάζεται να μετακινήσουμε όλα τα θρανία. Μια φορά γίνεται αίθουσα ζωγραφικής, μια άλλη αίθουσα επιτραπέζιων, άλλη διαβάσματος βιβλίων ή κόμικς, άλλη απλώς συζήτησης. Αλλά δεν χρειάζεται όλα τα παιδιά να κάνουν κάτι οργανωμένο. Μερικές φορές θέλουν απλώς να καθίσουν δίπλα στον φίλο τους και να μιλήσουν.
Πάμε στη διαθέσιμη αίθουσα!
Μια βιβλιοθήκη μπορεί να φιλοξενεί μικρές παρέες για ανάγνωση, κόμικς και παζλ. Μια αίθουσα πολλαπλών χρήσεων μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παιχνίδια κίνησης χωρίς τρέξιμο: παντομίμα, αγαλματάκια, καθρεφτάκια, παιχνίδια ισορροπίας. Δεν χρειάζεται να συγκεντρωθούν όλα τα παιδιά εκεί. Μπορεί, αν το επιτρέπουν οι χώροι και η επιτήρηση, να υπάρχει μια απλή εναλλαγή τμημάτων.
Όχι σε πηγμένους διαδρόμους
Αν ένα σχολείο έχει π.χ. έξι τμήματα, δεν είναι υποχρεωτικό να βρεθούν και τα έξι ταυτόχρονα στον ίδιο στενό διάδρομο. Μπορούμε να συμφωνήσουμε, σε επίπεδο Συλλόγου Διδασκόντων, ποια τμήματα παραμένουν στις τάξεις, ποια μπορούν να αξιοποιούν συγκεκριμένους ασφαλείς χώρους και ποιος έχει την ευθύνη επιτήρησης σε κάθε σημείο.Με ξεκάθαρη πρόσβαση στις τουαλέτες, χωρίς να κλείνουμε εξόδους ή σκάλες, χωρίς παιδιά που περιφέρονται.
Στο σώμα λίγη ελευθερία!
Δεν μπορούν όλα τα παιδιά να περάσουν το διάλειμμά τους καθισμένα. Αν το επιτρέπει ο χώρος, μπορούμε να κάνουμε μικρά κινητικά παιχνίδια μέσα στην τάξη, χωρίς τρεχαλητό: τεντώματα, μιμήσεις ζώων, χορό επιτόπου, «ο αρχηγός λέει», παιχνίδια με κινήσεις των χεριών και του σώματος. Ακόμη και δύο λεπτά κίνησης μέσα σε ένα μεγάλο βροχερό διάλειμμα μπορεί να είναι μια μικρή ανάσα.
Να μην κάνουμε απολύτως τίποτα!
Πέρυσι, που είχα Γ΄ Δημοτικού, θυμάμαι βροχερά διαλείμματα που μαζευόμασταν στα παράθυρα και χαζεύαμε τον ουρανό.
Έπεφταν αστραπές και μιλάγαμε για τον Δία που έριχνε κεραυνούς στη Γη. Είχαμε μάθει τη μυθολογία στην Ιστορία και ξαφνικά όσα διαβάζαμε στα βιβλία βρίσκονταν εκεί, μπροστά μας.
Δεν κάναμε μάθημα, ούτε στόχους και φύλλα εργασίας. Ήμασταν απλώς μαζί. Άλλες επιτραπέζια, παιχνίδια στον πίνακα, φαγητό και κουβέντα.
Όταν μπορώ λοιπόν, όταν δεν έχω εφημερία, προτιμώ να μένω στην τάξη μαζί τους. Όχι για να «θυσιάσω» το προσωπικό μου διάλειμμα, αλλά επειδή έχω δει πόσο όμορφα λειτουργεί αυτό για τα παιδιά και δεν εξαργυρώνεται στον μικρό χώρο ενός διαδρόμου.
Όλα τα παραπάνω είναι απλώς μικρές ιδέες. Γιατί δεν είναι παράλογο να θέλει ένα παιδί να τρέξει, να γελάσει, να παίξει, να φωνάξει, να εκτονωθεί. Παράλογο είναι το ανάποδο. Παράλογο είναι να προσφέρουμε έναν διάδρομο δύο μέτρων στα παιδιά και να απαιτούμε να συμπεριφερθούν σαν να βρίσκονται σε βιβλιοθήκη.
Και όταν βρέχει, ας αναρωτηθούμε μήπως δεν «λυσσάνε» τα παιδιά. Μήπως απλώς ασφυκτιούν μέσα στα όρια που τους έχουμε φτιάξει. Γιατί ένα σχολείο πρέπει να μπορεί να χωράει τα παιδιά του όλες τις εποχές, ούτε γίνεται η παιδική ηλικία να μπαίνει σε αναμονή μέχρι να σταματήσει η βροχή. Υπομονή με χαμόγελα όσο μπορούμε».
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
