Τα μωρά μπορεί να γίνουν πολύ ανήσυχα και αγχωμένα, όταν βρεθούν γύρω από νέα πρόσωπα.
Μπορεί επίσης να κλάψουν, αν ξαφνικά τα πλησιάσει κάποιος άγνωστος. Κι ενώ για τον γονιό μπορεί να είναι κάπως ντροπιαστικό αυτό, για τα μωρά είναι μία πολύ φυσιολογική αναπτυξιακή συμπεριφορά.
Το άγχος με τους αγνώστους συμβαίνει επειδή το μωρό έχει φτάσει σε ένα σημαντικό ορόσημο: Πλέον είναι ικανά να δουν τη διαφορά ενός ανθρώπου που γνωρίζουν με έναν ξένο. Ενδεχομένως να ήταν χαριτωμένο το μωράκι σας να χαμογελά σε ανθρώπους που δεν έχει δει ποτέ ξανά πριν, όμως τώρα μπροεί να σουφρώνει τα χειλάκια του και να αρχίζιε το κλάμα, όταν κάποος το χαιρετήσει. Τα μωρά το κάνουν αυτό ακόμη κι αν κάποιος δεν είναι απολύτως άγνωστος. Μπορεί και να συμβεί και με ανθρώπους του κοντινού σας περιβάλλοντος που δεν τους έχει ξανασυναντήσει.
Υπάρχει εξελικτική εξήγηση για τον φόβο αυτόν του μωρού: στην εποχή των σπηλαίων τα μωρά χρειαζόταν να μείνουν κοντά στους γονείς τους για την επιβίωσή τους, καθώς μη οικεία πρόσωπα εκλαμβάνονταν ως απειλή.
Το άγχος απέναντι στους ξένους συχνά αναπτύσσεται την ίδια χρονική περίοδο με το άγχος αποχωρισμού και συνδέονται στενά. Και τα δύο συμβαίνουν καθώς τα μωρά σχηματίζουν δεσμούς με τους πρωτοβάθμιους φροντιστές τους, να αποκτούν κατανόηση της μονιμότητας του αντικειμένου (ότι οι άνθρωποι συνεχίζουν να υπάρχουν ακόμη κι όταν δεν τους βλέπουν) και να αναγνωρίζουν τη διαφορά ανάμεσα σε γνώριμα και άγνωστα πρόσωπα. Τελικά, το παιδί θα ξεπεράσει τόσο το άγχος αποχωρισμού όσο και το άγχος απέναντι στους ξένους.
Πότε ξεκινά αυτό το άγχος απέναντι στους αγνώστους;
Συνήθως, αρχίζει περίπου στους 8 με 9 μήνες, κοντά στην περίοδο που το μωρό αρχίζει να διακρίνει το οικείο από το μη οικείο. Το πόσο όμως θα διαρκέσει εξαρτάται από το ίδιο το παιδί. Συνήθως, αυτή η συμπεριφορά τελειώνει περίπου στην ηλικία των 2-3 ετών. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το παιδί είναι πιο ανοιχτό και τρυφερό με εσάς, αλλά αγχωμένο με τους ανθρώπους γύρω του που δεν γνωρίζει ή έστω γνωρίζει ελάχιστα.
Μπροεί κάποιοι συγγενείς να σας πουν, ότι κακομαθαίνετε το μωρό σας με το να απαλύνετε τους φόβους του. Όχι, δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Είναι ένα φυσιολογικό αναπτυξιακό στάδιο. Και όταν το μωρό σας αναζητά για να νιώσει ηρεμία, σάς δείχνει, ότι έχει έναν υγιή δεσμό μαζί σας.
Αν και το άγχος με τους αγνώστους είναι φυσιολογικό, αν αυτό δεν του περάσει μέχρι την ηλικία των 2 ετών ή μοιάζει υπερβολικό, πχ δεν τρώει, δεν πίνει ή δεν κοιμάται, καλό θα είναι να μιλήσετε με τον γιατρό σας.
Υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ότι τα χρόνια υψηλά επίπεδα φόβου απέναντι στους ξένους ή η απότομη αύξηση αυτού του φόβου με την πάροδο του χρόνου μπορεί να συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης άγχους σε πολύ μικρή ηλικία.
Αν το παιδί θέλει μόνο τη μαμά;
Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Είναι κάτι το σύνηθες. Τα περισσότερα μωρά αναπτύσσουν έναν ξεχωριστό, ισχυρό δεσμό με τον βασικό φροντιστή τους, που είναι η μαμά. Αυτό μπορεί να αλλάξει, βέβαια, όσο μεγαλώνει. Μην εκπλαγείτε, αν ξαφνικά το μωρό στραφεί σε άλλα πρόσωπα και θελήσει κάποιον άλλον, τον μπαμπά ή τη θεία, για να του αλλάξει την πάνα, να το βάλει στο κρεβάτι του ή να το ταΐσει.
Το φαινόμενο αυτό είναι κομμάτι της συναισθηματικής ανάπτυξης του παιδιού. Μπορεί να είναι εξοντωτικό το να θέλει μόνο εσένα 24/7. Μία καλή ιδέα είναι -όσο γίνεται- να μην υποκύπτεις σε κάθε απαίτηση του μωρού. Προσπάθησε να συμπεριλάβεις στη ρουτίνα όλους τους τακτικούς φροντιστές. Πάντα να αναγνωρίζεις τα συναισθήματά του και να του λες: «Ξέρω πως στεναχωριέσαι που η μαμά δεν σε κάνει μπάνιο. Αλλά είναι σειρά του μπαμπά σήμερα»
Υπάρχου ορισμένα πράγματα που κάνουν ευκολότερο το να αφήσει το μωρό με τον σύντροφό σου ή άλλο πρόσωπο για να το φροντίσει:
- Προσπάθησε να φύγεις, όταν είναι ξεκούραστο και ταΐσμένο
- Οι αποχαιρετισμοί σας να είναι σύντομοι και με γλυκύτητα. Στη συνέχεια το άλλο πρόσωπο να μπορεί να του τραβήξει την προσοχή με ένα παιχνίδι, καθώς θα φεύγεις.
- Δώσε στο μωρό ένα αντικείμενο παρηγοριάς, όπως μια κουβερτούλα ή ένα αγαπημένο λούτρινο, ώστε να έχει κάτι που το ηρεμεί όταν λείπετε.
- Καθώς φεύγει, διαβεβαίωσέ το, ότι θα γυρίσεις. Μπορεί να μην καταλάβει εκείνη τη στιγμή, θα το κάνει όμως στη συνέχεια.
- Μην φύγεις ποτέ χωρίς να το χαιρετήσεις. Θα το κάνεις να φοβηθεί, ότι δεν θα επιστρέψεις.
Πώς να το βοηθήσεις με τον φόβο απέναντι στους ξένους
Μπορεί να είναι άβολο όταν δίνεις το μωρό στη γιαγιά ή σε κάποιον άλλο συγγενή και εκείνο «ορμά» πίσω σε εσένα. Προσπάθησε όμως να μην στενοχωρηθείς ή να νιώσεις αμηχανία όταν το μωρό κλαίει στην αγκαλιά κάποιου άλλου. Σε αυτό το πολύ σημαντικό στάδιο ανάπτυξης, το παιδί χρειάζεται τη δική σου υπομονή και κατανόηση.
Για να ηρεμήσει, πάρε το πίσω και κράτησέ το εσύ. Αν εξηγήσεις ότι περνά μια φυσιολογική φάση, φίλοι και συγγενείς συνήθως θα το καταλάβουν.
Ακολουθούν κι άλλοι τρόποι για να διαχειριστείς το άγχος απέναντι στους ξένους:
- Ζήτησε από τους άλλους να πλησιάζουν το μωρό με αργές, ήπιες κινήσεις.
- Επειδή το μωρό «διαβάζει» τα δικά σου μηνύματα, βοηθά να είσαι ήρεμος και χαλαρός όταν γνωρίζει κάποιον καινούργιο.
- Να έχεις στο νου σου ότι μπορεί να αγχώνεται περισσότερο με άγνωστους όταν είναι κουρασμένο, πεινασμένο ή άρρωστο.
- Αν το παιδί δεν θέλει να το κρατήσει ένας φίλος, συγγενής ή φροντιστής, δοκίμασε μια σταδιακή απευαισθητοποίηση. Ξεκίνα κάνοντας το παιδί να νιώθει άνετα στην αγκαλιά σου ενώ ο άλλος άνθρωπος βρίσκεται κοντά. Μετά, ζήτησέ του να μιλήσει και να παίξει με το παιδί όσο εσύ το κρατάς. Έπειτα, δώσε το παιδί στον άλλον για λίγο, μένοντας πολύ κοντά. Στο τέλος, δοκίμασε να βγεις από το δωμάτιο για λίγα λεπτά και δες πώς πάει. Αν το παιδί ξεσπάσει σε κλάμα, δοκίμασε ξανά. Μπες και βγες από το δωμάτιο και, με τον καιρό, το παιδί θα νιώσει ασφάλεια γνωρίζοντας ότι, ακόμη κι αν δεν είσαι εκεί για λίγο, πάντα επιστρέφεις.
- Δεν χρειάζεται να αποφεύγεις τις νέες γνωριμίες ή να μην συστήνεις νέα πρόσωπα, ακόμη κι όταν το παιδί βρίσκεται στην «κορύφωση» του άγχους απέναντι στους ξένους. Θα ωφεληθεί από το να συνηθίζει σιγά-σιγά την παρουσία ανθρώπων πέρα από τους γονείς του.
Πηγή: babycenter.com
