Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός για να διαπιστώσει, ότι η γονεϊκότητα μπορεί να γίνει εξαντλητική.
Έλλειψη ύπνου, καθήκον να κρατήσεις τουλάχιστον ένα ανθρωπάκι ζωντανό και χαρούμενο και αδυναμία του να κάνεις ένα διάλειμμα, όταν το χρειάζεσαι. Όλα αυτά σε συνδυασμό προκαλούν τη μεγαλύτερη εξάντληση που θυμάσαι στη ζωή σου προτού αποκτήσεις παιδιά,
Αλλά τι συμβαίνει, όταν αυτή η κούραση εξελίσσεται σε κάτι πιο σοβαρό – μία ακατανίκητη αίσθηση εξάντλησης και αποδέσμευσης από την δράση;
Ποια είναι αυτά τα μικρά πράγματα που μπορεί να σε κάνουν να νιώσειςε καλύτερα και πότε πρέπει να αναζητήσεις βοήθεα από ειδικό;
Ας ξεκινήσουμε όμως από τα βασικά.
Τι είναι το γονεϊκό burnout
Όπως και οι άλλες μορφές burnout -για παράδειγμα το εργασιακό- έτσι και το γονεϊκό διακατέχεται από στρες, το οποίο μας αφήνει σωματικά και ψυχικά εξαντλημένους. Ξεπερνά τα όρια της κούρασης και δεν δεν φτάνει ένας καλός βραδυνός ύπνος για να ανακάμψεις. Μπορεί να προκληθεί από την αλλαγή μίας κατάστασης ή ρουτίνας που προσθέτει επιπλέον πίεση, όμως μπορεί να είναι και αποτέλεσμα μίας συσσώρευσης μικρο-στρεσογόνων παραγόντων, πολλών μικρών καθημερινών προκλήσεων που πολλαπλασιάζονται και η διαχείρισή τους καθίσταται δύσκολη.
Η ζωή του γονιούείναι γεμάτη με τέτοια μικρο-στρες, από το να ζητήσεις από το παιδί να βάλει τα παπούτσια του περίπου 12 φορές τη μέρα μέχρι να αντιμετωπίσεις εφηβικά ξεσπάσματα. Σε μία καλή ημέρα μπορει να επιβιώνεις από αυτές τις προκλήσεις, όμως όταν αρχίζουν να συσσωρεύονται ενδεχομένως να δίνεις μάχη για να διατηρήσεις την ψυχραιμία σου.
Η γονεϊκή εξουθένωση μπορεί να είναι δύσκολο να οριστεί, επειδή μπορεί να συμπίπτει με άλλα ζητήματα, όπως η επαγγελματική εξουθένωση, το άγχος για τα οικονομικά, η επιλόχειος κατάθλιψη και άλλες ψυχικές διαταραχές.
Γιατί η γονεϊκότητα μπορεί να είναι τόσο δύσκολα διαχειρίσιμη;
Οι συνθήκες σε κάθε οικογένεια μπορεί να διαφέρουν, όμως κάτι που όλοι τείνουν να έχουν κοινό είναι η πίεση της τελειότητας. Βλέπουμε γύρω μας άλλους γονείς κατά τη μεταφορά των παιδιών στο σχολείο ή στα social media και μοιάζουν να έχουν την ιδανική οικογενειακή ζωή. Όμως, τι ακριβώς είναι αυτό το «ιδανικό;». Ουδείς γνωρίζει την ιδιωτική ζωή και τις προκλήσεις που βιώνει η κάθε οικογένεια ξεχωριστά.
Μπορούμε όλοι να σταθούμε έξω από το σχολείο και να βρούμε έναν άλλο γονιό που θεωρούμε ότι τα καταφέρνει καλύτερα από εμάς. Είτε αυτό ισχύει είτε όχι, μπορεί να αρχίσει να δημιουργεί μέσα μας ένα αίσθημα ενοχής, ντροπής και στιγματισμού. Και όταν αυτό συνδέεται τόσο πολύ με το πώς νιώθουμε ότι τα πηγαίνουμε ως άνθρωποι, τότε μπορεί να αρχίσει να διαβρώνει την αυτοπεποίθησή μας και την αίσθηση του εαυτού μας.
Πολλές σύγχρονες οικογένειες δεν έχουν το δίκτυο υποστήριξης που είχαν παλαιότερες γενιές γονιών. Δεν μεγαλώνουμε πια παιδιά μέσα σε χωριά. Συνήθως έχουμε απομακρυνθεί από τους παππούδες και τις γιαγιάδες και ζούμε μέσα στη “φούσκα” της μικρής οικογενειακής μας μονάδας, κάτι που μπορεί να έχει τα καλά του, αλλά μπορεί να είναι και πραγματικά δύσκολο. Αν οι γονείς δυσκολεύονται, μπορεί να νιώθουν αρκετά απομονωμένοι.
Τι αίσθηση αφήνει;
Το burnout μπορεί να προκαλέσει μία αίσθηση μουδιάσματος ή αποστασιοποίησης, όπου αντεπεξέρχεσαι στις απαιτήσεις της γονεϊκότητας, αλλά δεν είσαι πλήρως παρών/ούσα. Εκτός από εξάντληση, μπορεί να επιφέρει και άλλα σωματικά συμπτώματα, όπως πονοκεφάλους, πόνους στους μύες, στομαχικές διαταραχές και ταχυπαλμίες. Συχνά εμφανίζεται, όταν οι γονείς εξακολουθούν να είναι κουρασμένοι ακόμη κι αν έχουν κοιμηθεί καλά, κάτι που είναι αρκετά δύσκολο, όταν υπάρχουν μικρά παιδιά. Μπορεί να νιώθουν, επίσης, εκνευρισμό ή αποσύνδεση από το παιδί, έλλειψη ενδιαφέροντας για πράγματα, να νιώθουν μουδιασμένοι, με δυσκολία συγκέντρωσης και λήψης αποφάσεων.
Και επειδή σώμα και μυαλό είναι συνδεδεμένα, έρχονται και τα σωματικά συμπτώματα μαζί με τα ψυχικά.
Πώς το αναγνωρίζουμε στους εαυτούς μας;
Ο ειδικοί συστήνουν το τέστ του τάπερ. Αν όλα σου τα τάπερ πέσουν έξω από το ντουλάπι, η αντίδρασή σου δείχνει σε ποιο σημείο βρίσκεσαι. Θα κατέρρεες ή θα τα μάζευες ήρεμα και θα τα τακτοποιούσες;» Αν ένα μικρό απρόοπτο σαν κι αυτό σε έκανε να βάλεις τα κλάματα, τότε είναι πολύ πιθανό να είσαι ήδη καταβεβλημένος.
Άλλα σημάδια που αξίζει να προσέξεις είναι η «θολούρα στο μυαλό» δυσκολία στη συγκέντρωση ή στη λήψη απλών αποφάσεων, το να πιάνεις τον εαυτό σου να ξεσπά στα παιδιά ή στον σύντροφό σου πιο συχνά από το συνηθισμένο ή η έλλειψη ενδιαφέροντος για πράγματα που κάποτε απολάμβανες.
Τι να κάνουμε για αυτό;
- Μην προσπαθείς να τα κάνεις όλα μόνη σου: Μπορείς να επισκεφθείς τον γιατρό σου, ώστε να ξεκαθαρίσεις αν τα συμπτώματά σου οφείλονται σε εξουθένωση ή σε κάτι άλλο που χρειάζεται διαφορετική μορφή βοήθειας.
- Ζήτα βοήθεια από άλλους γονείς: Για παράδειγμα να παίρνετε εναλλάξ τα παιδιά από το σχολείο, ώστε να κάνει ο καθένας ένα διάλειμμα, ή να ζητήσεις από κάποιο μέλος της οικογένειας να τα πάει στο πάρκο για μία ώρα.
- Μην δίνεις σημασία στα social media: Χρειάζεται πραγματικά το παιδί σου να πηγαίνει σε τόσες δραστηριότητες; Πρέπει να συγκρίνεις τον εαυτό σου με μια εξιδανικευμένη ιδέα της οικογενειακής ζωής;
Επίστρεψε στα βασικά: σταμάτα να κοιτάς το κινητό αρκετή ώρα πριν από τον ύπνο και προσπάθησε να περνάς χρόνο στη φύση, ακόμα κι αν πρόκειται απλώς για έναν περίπατο γύρω από το τετράγωνο. - Κάνε μικρά διαλείμματα: Λίγα λεπτά βαθιάς αναπνοής, ένας σύντομος περίπατος ή το να αφήσεις τα παιδιά να δουν λίγη τηλεόραση, ώστε να μπορέσεις να ρυθμίσεις τα συναισθήματά σου.
Πηγή: BBC
