Όταν προκύπτει το θέμα της μετάβασης στη ζωή μιας νέας μητέρας, συχνά δεν ξέρουν πώς να ονομάσουν αυτό που βιώνουν.
Αντί γι’ αυτό, η συζήτηση ξεκινά με τη μαμά να λέει κάτι όπως: «Νιώθω κάπως περίεργα» ή «Δεν ξέρω γιατί αυτό μου φαίνεται τόσο δύσκολο». Αυτό που προκύπτει δεν αφορά το μωρό. Αφορά εκείνη. Αφορά το πώς νιώθουν διαφορετικές οι μέρες της. Αφορά το πώς έχει αλλάξει η αίσθηση του εαυτού της. Τότε πρόκειται για αυτό που λέγεται matrescence.
Ο όρος matrescence επινοήθηκε αρχικά από τη Dana Raphael τη δεκαετία του 1970 για να περιγράψει τη μετάβαση στη μητρότητα.
Σύμφωνα με την εφαρμογή Peanut, που απευθύνεται σε μητέρες, έχει σημειωθεί αύξηση 5000% στις αναζητήσεις της λέξης στο Google, ενώ έχει ήδη καταγραφεί στο Dictionary.com και έχει συγκεντρώσει πάνω από 10.000 υπογραφές για να προστεθεί στο Merriam-Webster. Αν είσαι νέα μητέρα και νιώθεις ότι το σώμα και το μυαλό σου περνούν μια δύσκολη μετάβαση που δεν μπορείς εύκολα να περιγράψεις, μπορεί να βιώνεις matrescence. Οι ειδικοί εξηγούν τι σημαίνει ο όρος, πώς επηρεάζει τις νέες μητέρες και πώς μπορείς να τον διαχειριστείς.
Από πού προέρχεται ο όρος matrescence
Σύμφωνα με τη Lucy Jones, συγγραφέα του βιβλίου Matrescence: On the Metamorphosis of Pregnancy, Childbirth and Motherhood, ο όρος σημαίνει απλά τη διαδικασία του να γίνεται μια γυναίκα μητέρα. Η Raphael περιέγραψε αυτό το πέρασμα ως τις αλλαγές που συμβαίνουν στη σωματική κατάσταση μιας γυναίκας, στη θέση της μέσα στην κοινωνία, στη συναισθηματική της ζωή, στις καθημερινές της δραστηριότητες, στην ταυτότητά της και στις σχέσεις της.
Το να γίνεται κάποιος μητέρα αποτελεί ένα σημαντικό αναπτυξιακό στάδιο στη ζωή, λέει η Jones. Στις Δυτικές κοινωνίες, η προσοχή στρέφεται κυρίως στο μωρό, όμως πρόκειται για μια τεράστια αλλαγή και για τη μητέρα, σωματικά, ψυχικά, ψυχολογικά, νευροβιολογικά, κοινωνικά, υπαρξιακά και πολιτικά.
Όπως σημειώνει, η επιστημονική έρευνα για τον εγκέφαλο της μητέρας δείχνει πόσο βαθιά είναι αυτή η αλλαγή, συγκρίσιμη με την εφηβεία. Η εγκυμοσύνη επιφέρει έντονες και σταθερές αλλαγές στη δομή του εγκεφάλου. Αυτό το γνωρίζουμε μόλις από το 2016. Αυτή η νέα γνώση μπορεί να έχει τεράστιο αντίκτυπο στην υγεία και την ευημερία. Όλοι γνωρίζουν ότι η εφηβεία είναι μια μεγάλη μετάβαση, όμως το matrescence έχει υποτιμηθεί και παραμεληθεί, με σοβαρές συνέπειες.
Η επιστήμη επιβεβαιώνει κάτι που πολλές κουλτούρες γνωρίζουν εδώ και καιρό: ότι η μητρότητα φέρνει βαθιές αλλαγές στην ταυτότητα, την ψυχολογία και την αίσθηση του εαυτού, πέρα από τις σωματικές αλλαγές. Σε συνδυασμό με την αύξηση των ψυχικών δυσκολιών στις νέες μητέρες, αυτό δείχνει ότι ως κοινωνία δεν αναγνωρίζουμε επαρκώς αυτή τη μετάβαση ούτε στηρίζουμε επαρκώς τις μητέρες.
Γιατί ο όρος έγινε πιο δημοφιλής
Οι γυναίκες σήμερα μιλούν πιο ανοιχτά για τις εσωτερικές τους εμπειρίες ως μητέρες. Ταυτόχρονα, όμως, εκτίθενται σε μια συνεχή ροή περιεχομένου που παρουσιάζει πολύ συγκεκριμένες εικόνες για το πώς «πρέπει» να είναι η μητρότητα.
Το πρόβλημα είναι ότι η μητρότητα συχνά παρουσιάζεται μέσα από συγκεκριμένες ατζέντες -κοινωνικές, οικονομικές ή πολιτικές- με αποτέλεσμα πολλές γυναίκες να σκέφτονται: «Κάτι δεν πάει καλά με εμένα.»
Πριν υπάρξει ο όρος matrescence, αυτή η εμπειρία συχνά αντιμετωπιζόταν ως πρόβλημα που χρειάζεται θεραπεία. Όμως, αυτό δεν λαμβάνει υπόψη ότι πρόκειται για μια βαθιά αλλαγή ταυτότητας που χρειάζεται χρόνο για να γίνει κατανοητή.
Το να υπάρχει μια λέξη γι’ αυτό αλλάζει τον τρόπο που οι γυναίκες μιλούν για τις ανάγκες τους. Αντί να λένε «είμαι πιεσμένη», μπορούν να πουν «προσαρμόζομαι ακόμη» και αυτό κάνει τεράστια διαφορά.
Πώς αλλάζει την αντίληψη για τη μητρότητα
Ο όρος matrescence προσφέρει ένα πλαίσιο κατανόησης αυτής της περιόδου. Μετατοπίζει την αντίληψη της μητρότητας από ένα ιδανικό που πρέπει να επιτευχθεί σε μια διαδικασία που αξίζει υποστήριξη.
Η μητρότητα περιλαμβάνει έντονες εμπειρίες: ένταση, φόβο, αλλαγή, δύναμη, σύγκρουση. Ταυτόχρονα, είναι και μια ευκαιρία για μάθηση, εξέλιξη και προσωπική ανάπτυξη.
Όταν οι γυναίκες μπορούν να αναγνωρίσουν τι βιώνουν, είναι πιο πιθανό να εκφράσουν τις ανάγκες τους και να ζητήσουν υποστήριξη. Έτσι καταλαβαίνουν ότι μπορούν να αγαπούν βαθιά τη μητρότητα και ταυτόχρονα να τη βρίσκουν δύσκολη.
Πώς να αγκαλιάσεις το δικό σου matrescence
Η κατανόηση της εμπειρίας είναι πιο σημαντική από το να «διορθωθεί» κάτι. Βοηθά να αναγνωριστούν οι πιέσεις, οι προσδοκίες και οι ανάγκες. Η περιορισμένη έκθεση σε εξωτερικές επιρροές, όπως τα social media, μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην αυτοεικόνα.
Μερικές βασικές κατευθύνσεις:
- Αναγνώρισε ότι τα αντικρουόμενα συναισθήματα είναι φυσιολογικάΆφησε την ανάγκη να τα έχεις όλα υπό έλεγχ
- Δώσε στον εαυτό σου χώρο να κάνει λάθη
- Δείξε κατανόηση και φροντίδα στον εαυτό σο
- Μίλα ανοιχτά με άλλους
- Μην διστάζεις να ζητήσεις βοήθεια
Το matrescence δεν είναι μια δυσκολία που πρέπει να κρυφτεί, αλλά μια σημαντική μετάβαση που αξίζει να αναγνωριστεί και να υποστηριχθεί.
