Αν έχεις υπάρξει πρωτότοκο παιδί, ενδεχομένως να το έχεις βιώσει.
Από τη στιγμή που έρχεται στον κόσμο ένα δεύτερο παιδί, οι ισορροπίες μέσα στην οικογένεια αλλάζουν και μαζί τους αλλάζει συχνά και ο ρόλος του πρωτότοκου παιδιού. Το παιδί που μέχρι τότε βρισκόταν στο επίκεντρο της προσοχής καλείται να μοιραστεί την αγάπη, τον χρόνο και τη φροντίδα των γονιών του, βιώνοντας μια μετάβαση που μπορεί να αφήσει βαθύτερο αποτύπωμα απ’ όσο συνήθως αντιλαμβανόμαστε.
Πολλοί άνθρωποι που μεγάλωσαν ως πρωτότοκα παιδιά περιγράφουν ότι ένιωθαν από νωρίς πως έπρεπε να είναι «υπεύθυνοι», ώριμοι και σωστοί. Συχνά αναλαμβάνουν ρόλους που τα οδηγούν στην τελειοθηρία, στην ανάγκη για αναγνώριση και στη δυσκολία να χαλαρώσουν πραγματικά.
Όπως εξηγεί η Κλινική Νευροψυχολόγος- Ψυχοθεραπεύτρια, Βάλια Καρατοσίδη, το πρωτότοκο παιδί συχνά βιώνει μία μοναδική μετάβαση: από το να είναι το μοναδικό επίκεντρο της γονεϊκής προσοχής, καλείται να προσαρμοστεί στην έλευση ενός αδελφού/μίας αδελφής.
Αυτή η εμπειρία μπορεί να συνδέεται με αυξημένο αίσθημα ευθύνης, ανάγκη για επίδοση, αλλά και με πρώιμες εμπειρίες απώλειας ή εκθρόνισης.
Τα πρωτότοκα παιδιά συχνά αναπτύσσουν δεξιότητες ηγεσίας, οργάνωσης και επίλυσης προβλημάτων, χωρίς αυτό να σημαίνει, ότι οι εμπειρίες τους είναι ομοιογενείς ή καθοριστικές με απόλυτο τρόπο.
Τα πρωτότοκα παιδιά συχνά μεγαλώνουν με μια αίσθηση ευθύνης από νωρίς. Για ένα διάστημα είναι οι «μεγάλοι» της οικογένειας, εκείνοι που καλούνται να τα καταφέρνουν, να δίνουν το παράδειγμα και να μην απογοητεύουν.
Κάποια συχνά μοτίβα που εμφανίζονται είναι οι υψηλές απαιτήσεις από τον εαυτό, η τελειοθηρία, η δυσκολία στο να χαλαρώσουν ή να αφεθούν, η ανάγκη για επιβεβαίωση μέσα από την επίδοση.
Η σειρά της γέννησης επηρεάζει, αλλά δεν καθορίζει. Κάθε άνθρωπος είναι κάτι πολύ περισσότερο από τη θέση του στην οικογένεια.
Ίσως τελικά το πιο σημαντικό ερώτημα δεν είναι «τι σημαίνει να είμαι το πρώτο παιδί», αλλά «πώς αυτό με έχει επηρεάσει και τι κρατάω σήμερα;»
