Η προεφηβική ηλικία είναι μια περίοδος έντονων αλλαγών και ανάπτυξης του σώματος, κατά την οποία μπορεί να εμφανιστεί σκολίωση.
Η έγκαιρη αναγνώριση της πάθησης είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η εξέλιξή της μπορεί να επηρεάσει τη σωστή στάση και ανάπτυξη της σπονδυλικής στήλης.
Η σκολίωση αποτελεί μια αναπτυξιακή διαταραχή της σπονδυλικής στήλης, η οποία προκαλεί παραμόρφωση, στροφή και πλάγια κλίση των σπονδύλων. Όταν η καμπύλη είναι έντονη, οι ασυμμετρίες που δημιουργούνται στο σώμα γίνονται πιο εμφανείς. Στα αρχικά στάδια, ωστόσο, μπορεί να περάσει απαρατήρητη από τους γονείς, καθώς συνήθως δεν προκαλεί πόνο και το παιδί κατά τα άλλα παραμένει υγιές.
Ανάλογα με την ηλικία εμφάνισης, η σκολίωση διακρίνεται σε σκολίωση πρώιμης έναρξης (πριν από την ηλικία των 5 ετών) και σε σκολίωση καθυστερημένης έναρξης (μετά την ηλικία των 5 ετών).
Πού οφείλεται η σκολίωση;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ακριβής αιτία εμφάνισης της σκολίωσης δεν είναι γνωστή και για τον λόγο αυτό χαρακτηρίζεται ως ιδιοπαθής. Η ιδιοπαθής σκολίωση φαίνεται πως σχετίζεται με γενετικούς παράγοντες και εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα που έχουν κληρονομική προδιάθεση. Ωστόσο, το γεγονός ότι ένας γονέας έχει σκολίωση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα εμφανίσει και το παιδί του.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η σκολίωση μπορεί να συνδέεται με συγγενείς ανωμαλίες, χρωμοσωμικά σύνδρομα, καθώς και παθήσεις του νευρικού συστήματος ή των μυών.
Πώς ανιχνεύεται η σκολίωση;
Οι γονείς μπορούν να παρατηρούν τη στάση του σώματος του παιδιού σε όρθια θέση, τόσο από μπροστά όσο και από πίσω. Ενδείξεις που μπορεί να υποδηλώνουν σκολίωση είναι η ασυμμετρία στις δύο πλευρές της πλάτης, η κλίση του κορμού προς τη μία πλευρά, η διαφορά στο ύψος των ώμων, αλλά και διαφοροποιήσεις στο ύψος των μαστών ή των κλειδών.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημάδια είναι η προεξοχή στη μία πλευρά της ράχης όταν το παιδί σκύβει προς τα εμπρός.
Η αξιολόγηση από ορθοπαιδικό περιλαμβάνει κλινική εξέταση, ώστε να εκτιμηθεί η παραμόρφωση του κορμού και να αποκλειστούν άλλες παθολογικές αιτίες. Η διάγνωση επιβεβαιώνεται με ακτινολογικό έλεγχο, ενώ το μέγεθος της σκολίωσης υπολογίζεται με τη μέτρηση της γωνίας Cobb.
Οι ήπιες καμπύλες, έως 25 μοίρες, συνήθως χρειάζονται απλή παρακολούθηση. Αντίθετα, μεγαλύτερες καμπύλες μπορεί να απαιτούν θεραπευτική παρέμβαση, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος επιδείνωσης της παραμόρφωσης και πιθανών επιπλοκών.
Πώς αντιμετωπίζεται η σκολίωση;
Η αντιμετώπιση της σκολίωσης εξαρτάται από το μέγεθος της καμπύλης, την ηλικία του παιδιού και τον ρυθμό εξέλιξής της. Οι βασικές θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν τη χρήση ειδικού κηδεμόνα και, σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, τη χειρουργική επέμβαση.
Στόχος της θεραπείας είναι να σταματήσει η εξέλιξη της σκολίωσης και να διατηρηθεί η ισορροπία του σώματος. Η πλήρης αποκατάσταση της σπονδυλικής στήλης σε απόλυτα ευθεία θέση χωρίς καμία επίδραση στην κινητικότητα δεν είναι πάντα εφικτή. Για τον λόγο αυτό, η χειρουργική επέμβαση εφαρμόζεται μόνο όταν κρίνεται απολύτως απαραίτητη.
Ο κηδεμόνας αποτελεί έναν ειδικό νάρθηκα που εφαρμόζεται στον κορμό και βοηθά στην αποτροπή της επιδείνωσης της σκολίωσης κατά την ανάπτυξη του παιδιού. Για να είναι αποτελεσματικός, σε πολλές περιπτώσεις χρειάζεται να φοριέται για μεγάλο μέρος της ημέρας, ακόμη και έως 23 ώρες το 24ωρο.
Παρότι ο κηδεμόνας δεν εξαλείφει τη σκολίωση, θεωρείται επιτυχημένη η χρήση του όταν καταφέρει να διατηρήσει την καμπύλη σταθερή και να αποτρέψει την περαιτέρω εξέλιξή της. Παράλληλα, ειδικές ασκήσεις, φυσικοθεραπεία, κολύμβηση και άλλες συμπληρωματικές παρεμβάσεις μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της στάσης του σώματος και της μυϊκής λειτουργίας.
