Μερικές φορές, τα πιο όμορφα παιχνίδια δεν βρίσκονται σε κουτιά.
Βρίσκονται ήδη γύρω μας: σε ένα κομμάτι χαρτόνι, σε ένα κουμπί, σε ένα φύλλο που μάζεψε ένα παιδί στη βόλτα του ή σε κάτι που εμείς οι μεγάλοι θα θεωρούσαμε απλώς «άχρηστο».
Γιατί το πραγματικό παιχνίδι δεν γεννιέται πάντα από αυτό που είναι φτιαγμένο για να παίξει ένα παιδί. Γεννιέται από τη φαντασία του παιδιού που βλέπει δυνατότητες εκεί που οι μεγάλοι βλέπουν απλά αντικείμενα.
Και ίσως αυτό είναι το μεγαλύτερο δώρο που μπορούμε να τους δώσουμε: όχι περισσότερα πράγματα, αλλά περισσότερο χώρο για να δημιουργήσουν. Μία μαμά περιγράφει την ιστορία της.
«Τις προάλλες, μπήκα στο σαλόνι μου και βρήκα να έχει στηθεί μια ολόκληρη «αρτοποιία» πάνω στο χαλί. Το μενού; Μάφιν από πέτρες, πασπάλισμα από φύλλα και ένα άμορφο, γεμάτο χνούδια «κέικ» φτιαγμένο από σπάγκο, ταινία και ένα βαμβάκι. Ήταν ακατάστατο; Απόλυτα. Ήταν όμορφο; Επίσης ναι. Ήταν αληθινό παιχνίδι; Το καλύτερο είδος.
Κάποτε πίστευα ότι το παιχνίδι έπρεπε να είναι οργανωμένο. Εκπαιδευτικό. Καθαρό. Πίστευα ότι η μάθηση ερχόταν από κάρτες εκμάθησης και όχι από κομμάτια υφάσματος. Πίστευα ότι η δημιουργικότητα βρισκόταν στο κουτί με τα υλικά χειροτεχνίας, όχι σε έναν σωρό από καπάκια μπουκαλιών στο πάτωμα.
Όμως η μητρότητα, ειδικά η μητρότητα με τέσσερα παιδιά γεμάτα περιέργεια, μου έμαθε κάτι διαφορετικό: Όσο λιγότερα «κάνει» το υλικό, τόσο περισσότερη δουλειά κάνουν τα μυαλά των παιδιών μου.
Όταν σταμάτησα να το σκέφτομαι υπερβολικά και άρχισα απλώς να προσφέρω απλά, ανοιχτού τύπου υλικά, όπως φελλούς, κομμάτια κορδέλας, κοχύλια, κουμπιά, χάρτινα ρολά, άρχισα να βλέπω μια αλλαγή. Όχι μόνο στο τι έπαιζαν, αλλά και στον τρόπο που σκεφτόντουσαν. Ξαφνικά, ένα ρολό από χαρτί κουζίνας δεν ήταν σκουπίδι. Ήταν τηλεσκόπιο. Μετά γέφυρα. Μετά μεγάφωνο. Μετά φωτόσπαθο. Ένα μπολ με χάντρες έγινε αρτοποιείο το ένα λεπτό και σεντούκι θησαυρού το επόμενο. Τα ίδια 10 αντικείμενα χρησιμοποιήθηκαν με 50 διαφορετικούς τρόπους μέσα σε μία εβδομάδα. Παρακολουθούσα τη φαντασία τους να ανοίγει. Την ικανότητά τους να λύνουν προβλήματα να μεγαλώνει. Τους έβλεπα να δημιουργούν κάτι από το τίποτα και να νιώθουν τόσο περήφανα για αυτό που έφτιαξαν.
Μάθαιναν. Όχι μόνο ακαδημαϊκά, αλλά ουσιαστικά. Μάθαιναν πώς να σχεδιάζουν. Πώς να προσαρμόζονται. Πώς να περιμένουν τη σειρά τους, να αφήνουν χώρο στους άλλους και να ξαναπροσπαθούν όταν η «κατασκευή» τους δεν λειτουργούσε με την πρώτη. Μάθαιναν να ηγούνται. Να ακολουθούν. Να αφηγούνται ιστορίες, να δοκιμάζουν ιδέες και να προσπαθούν ξανά. Χωρίς φύλλα εργασίας. Χωρίς οδηγίες. Χωρίς μπαταρίες. Μόνο με ελεύθερα υλικά και πολλή εμπιστοσύνη.
Το θέμα με αυτό το είδος παιχνιδιού είναι το εξής: δεν φαίνεται πάντα παραγωγικό. Σίγουρα δεν φαίνεται πάντα τακτοποιημένο. Και, για να είμαι ειλικρινής, μερικές φορές χρειάζεται όλος ο αυτοέλεγχός μου για να μην το μαζέψω ή να μην το «διορθώσω». Αλλά όταν σταματώ για αρκετή ώρα ώστε να παρατηρήσω αντί να διακόψω, το βλέπω καθαρά: Έτσι πρέπει να μοιάζει η παιδική ηλικία.
Δεν είναι ήσυχη. Δεν είναι προσεκτικά σκηνοθετημένη. Δεν είναι πάντα εύκολο να εξηγηθεί σε ανθρώπους που περιμένουν τα πάντα να είναι πλαστικοποιημένα ή ταξινομημένα με χρώματα. Αλλά είναι αληθινή. Και καλή. Και αρκετή. Να τρεις απλοί τρόποι με τους οποίους δημιουργώ χώρο για αυτό το είδος παιχνιδιού στο σπίτι, χωρίς προετοιμασία, χωρίς πίεση.
Το κουτί των θησαυρών
Κρατάμε ένα κουτί με ασφαλή, τυχαία μικροαντικείμενα, καπάκια μπουκαλιών, κομμάτια κορδέλας, παλιά κλειδιά, καρούλια κλωστής, κομμάτια χαρτονιού. Όταν τα παιδιά έχουν διάθεση να δημιουργήσουν (ή να κάνουν χαμό), το βγάζω έξω. Πάντα το μετατρέπουν σε κάτι απρόσμενο.
Το καλάθι της φύσης
Στις βόλτες μας συλλέγουμε πέτρες, φύλλα, κουκουνάρια, κοχύλια, οτιδήποτε τραβάει την προσοχή τους. Τα βάζουμε όλα σε ένα ψάθινο καλάθι σε χαμηλό ράφι και γίνονται τροφή για ζώα, μαγικά συστατικά, υλικά κατασκευών ή οτιδήποτε άλλο ταιριάζει στην ιστορία που φτιάχνουν εκείνη τη μέρα.
Ο δίσκος κατασκευών & πειραματισμού
Αυτός είναι πάντα επιτυχία. Βάζω σε έναν δίσκο ή ρηχό κουτί ταινία, σπάγκο, ψαλίδι, πλαστελίνη και μερικά επαναχρησιμοποιήσιμα υλικά, όπως κομμάτια χαρτονιού, ρολά χαρτιού κουζίνας, ξυλάκια χειροτεχνίας ή καπάκια μπουκαλιών. Ο στόχος; Να φτιάξουν κάτι. Οτιδήποτε. Έναν πύργο. Ένα σπίτι για έντομα. Μια μηχανή που δεν κάνει τίποτα άλλο από το να περιστρέφεται. Είναι μισή τέχνη, μισή μηχανική και όλη φαντασία. Μαθαίνουν να δοκιμάζουν ιδέες, να λύνουν προβλήματα και να συνεχίζουν όταν κάτι δεν βγαίνει σωστά από την πρώτη φορά.
Γιατί αυτό το χάος που δημιουργούν; Δεν είναι απλώς θόρυβος και ακαταστασία.
Είναι φαντασία. Είναι πειραματισμός. Είναι δημιουργικότητα στην πιο καθαρή της μορφή.
Και, ειλικρινά, είναι το είδος της μάθησης που κανένα φύλλο εργασίας δεν θα μπορέσει ποτέ να αντικαταστήσει».
Πηγή: herviewfromhome.com
