Πολλοί γονείς αγχώνονται για τη μετάβαση του παιδιού στην Α’ Δημοτικού.

Και δεν είναι λίγες οι φορές που θεωρούν, ότι το παιδί θα πρέπει να είναι πανέτοιμο ήδη από το Νηπιαγωγείο. Ο δάσκαλος Μάριος Μαζαρης με ένα πολύ κατατοπιστικό εγχειρίδιο συμβουλεύει τους γονείς για το ποια ακριβώς είναι αυτά που θα πρέπει να γνωρίζει το παιδί στην Α’ δημοτικού.

Ειδικότερα, σε ανάρτησή του αναφέρει:

«Στην Α’ Δημοτικού στεκόμαστε λίγο περισσότερο στη Γλώσσα και τα Μαθηματικά. Εδώ χτίζονται τα δύο από τα πιο βασικά θεμέλια της σχολικής ζωής. Το παιδί αρχίζει να διαβάζει, να γράφει, να κατανοεί καλύτερα όσα ακούει και όσα διαβάζει, να οργανώνει τη σκέψη του, αλλά και να γνωρίζει πιο ουσιαστικά τους αριθμούς, τις ποσότητες, τις πράξεις και την επίλυση μικρών προβλημάτων. Δεν μας ενδιαφέρει τόσο να βγει η ύλη, όσο να μπουν σωστά τα πρώτα κομμάτια στη θέση τους.

Τι χρειάζεται να φέρει απο το νηπιαγωγείο

Στη Γλώσσα

• Να ακούει μία σύντομη οδηγία και να την ακολουθεί
• Να αφηγείται ένα περιστατικό με κάποια σειρά
• Να καταλαβαίνει, ότι οι λέξεις αποτελούνται από μικρότερα κομμάτια
• Να αναγνωρίζει κάποια γράμματα και να συνδέει ορισμένα γράμματα με ήχους
• Να αναγνωρίζει το όνομά του και οικείες γραπτές λέξεις
• Να πειραματίζεται με το γράψιμο χωρίς να απαιτείται σωστή ορθογραφία ή εκμάθηση γραφής

Στα Μαθηματικά

• Να μετρά αντικείμενα και να συνδέει αριθμό με ποσότητα
• Να αναγνωρίζει βασικά σχήματα
• Να χρησιμοποιεί έννοιες όπως πάνω/κάτω, μέσα/έξω
• Να αναγνωρίζει και να συνεχίζει απλά μοτίβα
• Να έχει εμπειρίες με αριθμούς έως το 20
• Να αντιμετωπίζει απλές καταστάσεις «βάζω κι άλλα/βγάζω/μοιράζω»

Γλώσσα 

Δίνουμε πολλή βάση

• Γράμμα – Ήχος (Να σταθεροποιήσει τη σχέση ανάμεσα στον ήχο που ακούει και στο γράμμα που βλέπει/γράφει)
• Ανάλυση και σύνθεση λέξης. Να μπορεί σταδιακά να «ενώνει» όσα διαβάζει.
• Ανάγνωση συλλαβιστή τους πρώτους μήνες σε ολοένα πιο ομαλή ανάγνωση λέξεων, προτάσεων και μικρών κειμένων μέσα στη χρονιά.
•  Κατανόηση: Δεν μας αρκεί να «βγάζει» τις λέξεις. Να ξέρει τι διάβασε, ποιος έκανε τι, τι συνέβη πρώτα/μετά, ποια είναι η πληρφορία.
• Γραφή: Να γράφει γράμαμτα, λέξεις και σταδιακά προτάσεις με τελετουργικό και κατανοητό τρόπο.
• Μικρός γραπτός λόγος: Από λέξεις τον πρώο μήνα σε μικρές φράσεις τους επόμενους και μία μικρή παράγραφο από Φλεβάρη. Μία λεζάντα, ένα μήνυμα, μία λίστα, μία πρόσκληση, λίγες προτάσεις για κάτι που είδε ή έζησε.
• Αυτό είναι η φιλοσοφία του βιβλίου: συστηματική κατάκτηση του αλφαβητικού συστήματος, ανάγνωση και γραφή, κατανόηση και παραγωγή πραγματικών κειμένων.

Θα τα ξανασυναντήσει

Αυτό σημαίνει όχι πανικός, πίεση και νεύρα για να τα μάθει φέτος. Στην Α’ Δημοτικού θα έρθει σε επαφή και ορθογραφία, τόνο, κεφαλαίο, τελεία, ερωτηματικό, απόστροφο, αλφαβητική σειρά, ενικό/πληθυντκό, άρθρα, ουσιαστικά, ρήματα, επίθετα, οικογένειες λέξεων, βασικές καταλήξεις, δίψηφα και συνδυασμούς γραμμάτων, διαφορετικά είδη κειμένων.

Τι θέλουμε; Να αρχίσει να τα αναγνωρίζει και να τα χρησιμοποιεί.

Τι ΔΕΝ θέλουμε; Να απαιτούμε πλήρη γραμματική ανάλυση και αλάνθαστη ορθογραφία από ένα παιδί 6-7 ετών.

Το ίδιο το Βιβλίο Δασκάλου απλώνει αυτά τα φαινόμενα σταδιακά σε όλη τη χρονιά σαν πρώτη οργανωμένη γνωριμία, όχι «τελικές εξετάσεις Ελληνικής Γραμματικής».

Μαθηματικά

Δίνουμε πολλή βάση

• Αριθμοί μέχρι το 100: Να τους διαβάζει, να τους γράφει, να τους βάζει σε σειρά και να καταλαβαίνει ποιος είναι μεγαλύτερος ή μικρότερος.
• Μονάδες – δεκάδες: Να καταλαβαίνει ότι π.χ. 37 = 3 δεκάδες + 7 μονάδες.
• Πρόσθεση και αφαίρεση: Πρώτα με μικρούς αριθμούς και σταδιακά με μεγαλύτερους.
• Ανάλυση αριθμών. Το 8 μπορεί να γίνει: 5+3, 6+2, 4+4 κτλ.

Αυτό είναι τεράστιο θεμέλιο για ό,τι ακολουθεί.

• Σύμβολα όπως − = > <: Να καταλαβαίνει τι σημαίνουν, όχι απλώς να τα αντιγράφει.
• Προβλήματα: Να μπορεί να ακούσει/διαβάσει ένα απλό πρόβλημα και να αποφασίσει: Τι ξέρω; Τι ψάχνω; Προσθέτω ή αφαιρώ;

Το σχολικό βιβλίο οργανώνει τη χρονιά από τους αριθμούς μέχρι το 20 και τα αθροίσματα μέχρι το 10, περνά στους αριθμούς μέχρι το 50 και στις μονάδες-δεκάδες και καταλήγει στους αριθμούς μέχρι το 100 και σε προσθέσεις/αφαιρέσεις.

Θα τα ξανασυναντήσει

Το οποίο σημαίνει ότι έχουμε ευελιξία να τα διδάξουμε χωρίς πίεση και άγχος να τα μάθουν εξαιρετικά στην τάξη αυτή:

• σχήματα
• γραμμές
• προσανατολισμό στον χώρο
• μοτίβα
• τετραγωνισμένο χαρτί
• συμμετρία
• χρόνο
• χρήματα
• μέτρηση
• βάρος

Και κάνει πρώτη εισαγωγή στον πολλαπλασιασμό και στη διαίρεση.

ΟΧΙ, δε χρειάζεται να τελειώσει την Α΄ ξέροντας την προπαίδεια αλλά να καταλάβει την ιδέα: «3 σακουλάκια με 2 μήλα» ή «μοιράζω 8 μπισκότα σε 4 παιδιά».

Το βιβλίο της Α΄ όντως εισάγει πολλαπλασιασμό και διαίρεση μόνο προς το τέλος, μαζί με μέτρηση, συμμετρία, βάρος, χρήμα και γεωμετρικές δραστηριότητες σαν ΠΡΩΤΗ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ ΕΠΑΦΗ, όχι για τέλεια εκμάθηση»

Δεν χρειάζεται

Ένα παιδί στο τέλος της Α΄ ΔΕΝ χρειάζεται…

• να διαβάζει σαν ενήλικας
• να μην κάνει κανένα ορθογραφικό λάθος
• να έχει τέλειο γραφικό χαρακτήρα
• να γράφει μεγάλες εκθέσεις
• να ξέρει όλη τη γραμματική «απ’ έξω»
• να κάνει πράξεις αστραπιαία
• να ξέρει προπαίδεια
• να έχει κατακτήσει κάθε σελίδα κάθε βιβλίου