Οι millennials και η Gen Z φαίνεται πως επαναπροσδιορίζουν πλήρως την έννοια της οικογένειας.
Ενώ οι προηγούμενες γενιές θεωρούσαν συνήθως τους σκύλους ζώα που ζούσαν στην αυλή ή συντρόφους με σαφή όρια και ιεραρχίες, πολλοί millennials τους αντιμετωπίζουν πλέον ως ισότιμα μέλη της οικογένειας. Αυτή η αλλαγή έχει ενσωματώσει τους σκύλους στην καθημερινότητα με τρόπους που πριν από λίγες δεκαετίες θα θεωρούνταν ασυνήθιστοι.
«Οι σκύλοι δεν είναι πλέον κατοικίδια που μένουν στην αυλή, μένουν μόνα τους στο σπίτι ή λειτουργούν απλώς ως περιστασιακοί σύντροφοι», δήλωσε στο Newsweek ο Chris Edge, ιδρυτής της K9Edge Dog Training. «Κοιμούνται στα κρεβάτια μας, πηγαίνουν σε παιδικούς σταθμούς, spa και χώρους παιχνιδιού για σκύλους. Έρχονται μαζί μας για ψώνια, ταξιδεύουν μαζί μας και πλέον δημιουργούνται γειτονιές με τόσα πάρκα για σκύλους όσα και παιδικές χαρές.»
Η αλλαγή αυτή επιταχύνθηκε και από τις νέες συνθήκες ζωής. Η εξ αποστάσεως εργασία, που εξαπλώθηκε κατά τη διάρκεια των περιορισμών της πανδημίας COVID-19, είχε ως αποτέλεσμα οι άνθρωποι να περνούν περισσότερο χρόνο στο σπίτι και, κατά συνέπεια, να υιοθετούν περισσότερους σκύλους. Έτσι δημιουργήθηκε μια γενιά κατοικιδίων με ισχυρότερο συναισθηματικό δεσμό με τους ιδιοκτήτες της από ποτέ.
Για την 27χρονη Abigail Beek από το Όστιν του Τέξας, ο δεσμός αυτός αποτελεί τον πυρήνα της καθημερινότητάς της με τους δύο σκύλους της, Harvey και Azula, διασταύρωσης pit bull.
«Η ζωή μου με τους σκύλους μου βασίζεται στη συνύπαρξη και όχι στην προσπάθεια να τους κυριαρχήσω ή να τους δείξω ποιος είναι το αφεντικό. Εγώ επέλεξα να φέρω έναν σκύλο στο σπίτι μου· εκείνοι δεν επέλεξαν εμένα. Γι’ αυτό προσπαθώ να τους προσφέρω την καλύτερη δυνατή ζωή, μειώνοντας όσο γίνεται το άγχος τους», δήλωσε στο Newsweek.
Εργαζόμενη μόνιμα από το σπίτι, περνά σχεδόν όλη την ημέρα μαζί τους. Η καθημερινότητά της περιλαμβάνει μεγάλες πρωινές βόλτες ή πεζοπορίες, ατομικές συνεδρίες εκπαίδευσης, παιχνίδι και απογευματινούς περιπάτους.
Η φιλοσοφία αυτή περιγράφεται συχνά ως «gentle parenting», ένας όρος δανεισμένος από τις σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις, που δίνουν έμφαση στην ενσυναίσθηση, την επικοινωνία και τη θετική ενίσχυση αντί για την τιμωρία.
Οι ειδικοί θεωρούν ότι η απομάκρυνση από τις σκληρές μεθόδους εκπαίδευσης αποτελεί γενικά μια θετική εξέλιξη. Η Carolyn Menteith, ειδική στη συμπεριφορά σκύλων στην Tails.com, επισημαίνει ότι οι σκύλοι έχουν πλέον ενσωματωθεί στην οικογενειακή ζωή περισσότερο από ποτέ.
«Ζούμε με τους σκύλους ως μέλη της οικογένειάς μας με τρόπο που δεν συνέβαινε ποτέ στο παρελθόν. Και ποιος είπε ότι τα μέλη της οικογένειας πρέπει να είναι μόνο δίποδα;», ανέφερε.
Η ίδια επισημαίνει επίσης την άνοδο των λεγόμενων DINKWADs (Dual Income, No Kids, With A Dog), δηλαδή ζευγαριών με δύο εισοδήματα, χωρίς παιδιά αλλά με σκύλο, τα οποία ανήκουν κυρίως στην ηλικιακή ομάδα 25–34 ετών.
Η μείωση των γεννήσεων και οι μεταβαλλόμενες προτεραιότητες έχουν συμβάλει σε αυτή την τάση. Πολλοί millennials προτιμούν να επενδύουν χρόνο, χρήματα και συναισθηματική ενέργεια στα κατοικίδιά τους αντί στην απόκτηση παιδιών. Μελέτη του 2024 έδειξε ότι περίπου το 43% των Αμερικανών προτιμά τα κατοικίδια από τα παιδιά, με πολλούς εκπροσώπους της Generation Z και των millennials να επικαλούνται το χαμηλότερο οικονομικό κόστος και τις λιγότερες ευθύνες.
Ο συναισθηματικός δεσμός είναι συχνά εξαιρετικά ισχυρός. Έρευνες δείχνουν ότι το 63% των ιδιοκτητών κατοικιδίων θα ήταν πρόθυμο να θυσιάσει μέρος των δικών του χρόνων ζωής προκειμένου να παρατείνει τη ζωή του κατοικιδίου του. Για όσους δεν έχουν παιδιά, οι σκύλοι αποκτούν ακόμη πιο σημαντική θέση στην καθημερινότητά τους.
«Αγαπώ πάρα πολύ τους σκύλους μου και, επειδή δεν έχω παιδιά, αφιερώνω καθημερινά πολλές ώρες στη φροντίδα τους», λέει η Beek.
Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι, παρότι οι στενότερες σχέσεις ανθρώπων και σκύλων είναι θετικές, απαιτείται ισορροπία. Η Menteith προειδοποιεί ότι δεν πρέπει να συγχέονται οι ανθρώπινες με τις ζωικές ανάγκες.
«Οι σκύλοι δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τα παιδιά, όπως και τα παιδιά δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τους σκύλους. Δυστυχώς, πολλές φορές αντιμετωπίζουμε τους σκύλους σαν να είναι παιδιά. Δεν είναι μικροί άνθρωποι με γούνινο τρίχωμα· είναι ένα διαφορετικό είδος, με δικές του ανάγκες και συμπεριφορές.»
Παρόμοια άποψη εκφράζει και ο Chris Edge, ιδιαίτερα όσον αφορά τα όρια και τη δομή στην ανατροφή ενός σκύλου.
«Η εκπαίδευση χωρίς βία δεν σημαίνει εκπαίδευση χωρίς όρια», επισημαίνει. «Πολλοί από τους σκύλους που συναντώ λαμβάνουν υπερβολική συναισθηματική υποστήριξη, αλλά δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένοι σε επίπεδο συμπεριφοράς.»
Κατά τον ίδιο, η συνεχής παρουσία των ανθρώπων στο σπίτι κατά την πανδημία είχε μακροπρόθεσμες συνέπειες. Οι σκύλοι είχαν αδιάκοπη πρόσβαση στους ιδιοκτήτες τους, σε ερεθίσματα και αλληλεπιδράσεις. Όταν η καθημερινότητα επέστρεψε στους φυσιολογικούς της ρυθμούς, πολλοί δεν είχαν μάθει να μένουν μόνοι, να ξεκουράζονται ή να αυτορυθμίζονται.
Ως αποτέλεσμα, ορισμένες συμπεριφορές που σήμερα θεωρούνται προβληματικές ίσως οφείλονται στην υπερδιέγερση και στην έλλειψη πραγματικής ξεκούρασης.
«Πολλοί σκύλοι μεγάλωσαν μέσα σε συνεχή θόρυβο και διαρκή ενασχόληση, χωρίς ουσιαστικές περιόδους χαλάρωσης. Σήμερα πολλοί παρουσιάζουν νευρολογική εξάντληση», σημειώνει ο Edge.
Παράλληλα, έχει αναπτυχθεί μια ευρύτερη «κουλτούρα του σκύλου», με ολοένα και περισσότερες επιχειρήσεις να προσαρμόζονται στις ανάγκες των ιδιοκτητών κατοικιδίων. Καφετέριες, εστιατόρια, ακόμη και κινηματογράφοι επιτρέπουν πλέον την παρουσία σκύλων, ενισχύοντας την αντίληψη ότι πρέπει να συμμετέχουν σε κάθε πτυχή της ανθρώπινης ζωής.
Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η ένταξη αυτή δεν πρέπει να γίνεται εις βάρος των φυσικών αναγκών του ζώου.
«Τα περισσότερα από όσα οι άνθρωποι θεωρούν προβλήματα συμπεριφοράς δεν είναι προβλήματα. Είναι απλώς ένας σκύλος που συμπεριφέρεται σαν σκύλος», επισημαίνει η Menteith.
Παρά τις επιφυλάξεις των ειδικών, πολλοί ιδιοκτήτες πιστεύουν ότι μπορούν να βρουν τη χρυσή τομή.
«Όλο και περισσότεροι συνειδητοποιούν ότι ένας κακομαθημένος σκύλος μπορεί ταυτόχρονα να είναι και καλά εκπαιδευμένος. Δεν χρειάζεται να ισχύει μόνο το ένα ή το άλλο», λέει η Beek.
Καθώς η σχέση ανθρώπων και σκύλων συνεχίζει να εξελίσσεται, οι ειδικοί καταλήγουν ότι η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η επίτευξη μιας ισορροπίας ανάμεσα στη συμπόνια και στα σαφή όρια, ώστε οι σκύλοι όχι μόνο να αγαπιούνται, αλλά και να διαθέτουν τα εφόδια που χρειάζονται για να ευημερούν μέσα στον ανθρώπινο κόσμο.
