Πόσες φορές έχουμε χαζέψει εκείνη τη μικρή σβούρα στα μαλλιά ενός μωρού, χωρίς να φανταζόμαστε ότι κουβαλά τόσους συμβολισμούς;
Όπως αναφέρει η μαία Εβίτα Κόλλια, αυτή η σβουρίτσα λέγεται δίνη ή hair whorl και είναι το σημείο όπου τα μαλλιά αλλάζουν φυσικά κατεύθυνση καθώς μεγαλώνουν. Αποτελεί απλώς τη φορά ανάπτυξης των μαλλιών, η οποία καθορίζεται από τη γωνία των τριχοθυλακίων στο δέρμα.Τα περισσότερα μωρά έχουν μία δίνη στο κέντρο του κεφαλιού, ενώ κάποια μπορεί να έχουν δύο ή καθόλου.
Στην ολιστική φιλοσοφία, η περιοχή αυτή συνδέεται συχνά με το crown chakra, δηλαδή το ενεργειακό κέντρο της σύνδεσης, της διαίσθησης και της αίσθησης ασφάλειας.
Μάλιστα, τα τριχοθυλάκια σε αυτό το σημείο μόνο είναι τοποθετημένα κυκλικά με αποτέλεσμα τα μαλλιά να ανοίγουν γύρω γύρω σχηματίζοντας μία σβούρα συμπαντική και κάπως έτσι μοιάζει το σύμπαν όταν το κοιτάς από μακριά: σπείρες από άστρα, γαλαξίες που περιστρέφονται σαν κοσμικές σβούρες, σαν να υπάρχει μια μαιευτική δύναμη που δεν φέρνει μόνο ανθρώπους στον κόσμο, αλλά και ολόκληρες δομές φωτός.
Μια διαδικασία γέννησης που δεν τελειώνει ποτέ
Στη μαιευτική, η αρχή της ζωής εμφανίζεται ως ρυθμός, ως κύκλος, ως μια έξοδος από το σκοτάδι προς το φως. Κάπως έτσι και το σύμπαν…κάθε άστρο που γεννιέται, κάθε έκρηξη που ανοίγει χώρο για νέα ύλη, μοιάζει με μια κοσμική γέννα. Σαν η φύση να γνωρίζει μόνο έναν τρόπο να δημιουργεί, τη σπείρα.…Και ίσως, τελικά, εκείνη η μικρή σβούρα στα μαλλιά να είναι απλώς μια υπενθύμιση, ότι το ίδιο σχέδιο που γράφει τα άστρα στον ουρανό, γράφει και εμάς, στο πιο κοντινό μας σημείο.
Κάποιοι παραδοσιακοί πολιτισμοί πιστεύουν ότι η δίνη στα μαλλιά των μωρών δεν είναι τυχαία. Έτσι, το σημείο αυτό, θεωρείται ευαίσθητο ενεργειακά.
Ότι μέσω αυτού συνδέεται πιο έντονα με το περιβάλλον του. Για αυτό κάποιοι λαοί βάζουν σκουφάκι στα μωρά, ειδικά τους πρώτους μήνες. Η ιδέα ότι το κεφάλι του μωρού είναι πιο ανοιχτό και χρειάζεται προστασία από το κρύο, τον αέρα και γενικά από αρνητικές επιρροές.
Η πιο συνηθισμένη λαϊκή εξήγηση είναι ότι το σημείο αυτό είναι ένα πέρασμα ή ένα ευαίσθητο σημείο από όπου το μωρό δέχεται ενέργεια. Επιστημονικά, η σβούρα εξηγείται απλώς από τον τρόπο που αναπτύσσονται τα τριχοθυλάκια και η φορά των μαλλιών. Όμως πολιτισμικά και ολιστικά, πολλοί τη βλέπουν σαν ένα μικρό κέντρο ευαισθησίας του μωρού.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
O μύθος και η πραγματικότητα
Αν κοιτάξει κανείς τη δίνη των μαλλιών από πάνω και πίσω από το κεφάλι, θα διαπιστώσει ότι σε πολλούς ανθρώπους αυτή ακολουθεί είτε δεξιόστροφη είτε αριστερόστροφη φορά. Το χαρακτηριστικό αυτό χρησιμοποιείται μερικές φορές ως απλό παράδειγμα βασικής γενετικής. Υπάρχει, μάλιστα, η διαδεδομένη αντίληψη ότι η κατεύθυνση της δίνης καθορίζεται από ένα μόνο γονίδιο με δύο αλληλόμορφα, όπου το αλληλόμορφο της δεξιόστροφης φοράς επικρατεί έναντι εκείνου της αριστερόστροφης. Αν και ορισμένες μελέτες φαίνεται να ταιριάζουν αρκετά καλά με αυτή την εξήγηση, υπάρχουν αρκετές εξαιρέσεις ώστε να μην μπορεί να θεωρηθεί απόλυτα σωστή.
Η δίνη των μαλλιών, πάντως, δεν απασχολεί τους ερευνητές μόνο ως παράδειγμα γενετικής. Το ενδιαφέρον γύρω από αυτήν ενισχύθηκε επειδή κάποιες μελέτες υπέδειξαν ότι οι αριστερόστροφες δίνες ίσως εμφανίζονται συχνότερα σε Αριστερόχειρες σε σχέση με Δεξιόχειρες, ενώ άλλες πρότειναν ότι μπορεί να είναι πιο συχνές σε Ομοφυλόφιλους άνδρες σε σύγκριση με Ετεροφυλόφιλους.
Ωστόσο, δεν υπάρχει σαφής επιστημονική συμφωνία. Άλλες έρευνες έχουν δώσει αντικρουόμενα αποτελέσματα και, μέχρι σήμερα, παραμένει αβέβαιο αν υπάρχει πραγματική σχέση ανάμεσα στην κατεύθυνση της δίνης και είτε τη χειροπροτίμηση είτε τον σεξουαλικό προσανατολισμό.
Η κατεύθυνση της δίνης, πάντως, δεν είναι πάντα εύκολο να προσδιοριστεί. Σε κάποιες περιπτώσεις, ακόμη και διαφορετικοί παρατηρητές που εξέτασαν τις ίδιες φωτογραφίες διαφώνησαν για το αν η φορά ήταν δεξιόστροφη ή αριστερόστροφη. Η δίνη γίνεται ακόμη πιο δύσκολο να φανεί σε άτομα με μακριά ή σγουρά μαλλιά, καθώς τα μαλλιά μπορεί να σχηματίζουν μια παραπλανητική εικόνα στην επιφάνεια, ενώ η πραγματική φορά εντοπίζεται πιο κοντά στο δέρμα του κεφαλιού.
Ενδιαφέρον έχει και το γεγονός ότι σε ορισμένες ομάδες ανθρώπων παρατηρείται πιο συχνά ένα πιο διάχυτο μοτίβο ανάπτυξης των μαλλιών αντί για μια καθαρά ορατή δίνη. Αυτό έχει αναφερθεί, για παράδειγμα, σε πολλές γυναίκες, αλλά και σε πληθυσμούς Αφρικανικής καταγωγής. Παρ’ όλα αυτά, άλλες μελέτες σε Αφρικανικούς πληθυσμούς κατέγραψαν σαφή παρουσία δίνης σε όλους τους συμμετέχοντες. Αυτό δείχνει ότι η μορφή, η ορατότητα και η καταγραφή της δίνης μπορεί να επηρεάζονται τόσο από τα φυσικά χαρακτηριστικά των μαλλιών όσο και από τον τρόπο παρατήρησης.
Τι λένε τα επιστημονικά στοιχεία
Η δίνη στα μαλλιά φαίνεται πως επηρεάζεται σε έναν βαθμό από τη γενετική, όμως δεν κληρονομείται με έναν τόσο απλό τρόπο όσο πίστευαν παλαιότερα οι ερευνητές. Αν και η δεξιόστροφη δίνη είναι πιο συχνή, υπάρχουν περιπτώσεις που δεν ταιριάζουν με τα παλιά, «απόλυτα» μοντέλα κληρονόμησης.
Μελέτες σε οικογένειες και διδύμους έδειξαν ότι τα γονίδια παίζουν ρόλο, αλλά δεν εξηγούν από μόνα τους τα πάντα. Αυτό σημαίνει πως η φορά της δίνης δεν καθορίζεται πάντα με προβλέψιμο τρόπο.
Κατά καιρούς έγιναν και έρευνες για το αν η δίνη σχετίζεται με το αν κάποιος είναι Δεξιόχειρας ή Αριστερόχειρας, ακόμη και με άλλες πλευρές της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Ωστόσο, τα αποτελέσματα ήταν συχνά αντικρουόμενα και μέχρι σήμερα δεν υπάρχει σαφής επιστημονική απόδειξη για μια τέτοια σύνδεση.
Με λίγα λόγια, η δίνη των μαλλιών είναι ένα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του σώματος, με κάποια γενετική βάση, αλλά δεν μπορεί να «μαρτυρήσει» με σιγουριά στοιχεία για την προσωπικότητα, τις ικανότητες ή άλλες πλευρές του ανθρώπου.
Με πληροφορίες από Εβίτα Κόλλια – Μαία, University of Delaware
