Μιλάτε στο τηλέφωνο, συζητάτε με τον σύντροφό σας ή προσπαθείτε να ολοκληρώσετε μια κουβέντα με έναν φίλο.
Και τότε ακούγεται το γνώριμο «Μαμά!», «Μπαμπά!» ή «Έλα να σου δείξω κάτι!». Ζητάτε από το παιδί να περιμένει ένα λεπτό, αλλά εκείνο επιμένει, επαναλαμβάνει αυτό που θέλει να πει και προσπαθεί με κάθε τρόπο να τραβήξει την προσοχή σας.
Είναι μια κατάσταση που οι περισσότεροι γονείς γνωρίζουν καλά και που, ιδιαίτερα όταν επαναλαμβάνεται πολλές φορές μέσα στην ημέρα, μπορεί να δοκιμάσει την υπομονή τους. Πριν όμως αντιδράσετε με εκνευρισμό ή του πείτε για ακόμη μία φορά να μη σας διακόπτει, αξίζει να κατανοήσετε τι κρύβεται πίσω από αυτή τη συμπεριφορά.
Τα μικρά παιδιά δεν αντιλαμβάνονται τον χρόνο και τους κοινωνικούς κανόνες με τον ίδιο τρόπο που τους αντιλαμβάνονται οι ενήλικες. Η ικανότητα να περιμένουν, να ελέγχουν τις παρορμήσεις τους και να αναγνωρίζουν πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για να μιλήσουν κατακτάται σταδιακά.
Με υπομονή, συνέπεια και μερικές απλές καθημερινές πρακτικές, μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να μάθει να περιμένει τη σειρά του, χωρίς να αισθάνεται ότι οι ανάγκες του περνούν σε δεύτερη μοίρα.
Γιατί το παιδί σας διακόπτει κάθε φορά που μιλάτε;
Η συνεχής διακοπή μιας συζήτησης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το παιδί είναι αγενές ή ότι προσπαθεί να επιβάλει τη θέλησή του. Υπάρχουν αρκετοί λόγοι που μπορούν να εξηγήσουν αυτή τη συμπεριφορά.
Δυσκολεύεται να ελέγξει την παρόρμησή του. Στις μικρές ηλικίες, ο αυτοέλεγχος βρίσκεται ακόμη υπό ανάπτυξη. Όταν ένα παιδί θέλει να πει ή να ζητήσει κάτι, συχνά δυσκολεύεται να συγκρατήσει την επιθυμία του μέχρι να ολοκληρωθεί η συζήτηση.
Θέλει να μοιραστεί κάτι που το ενθουσιάζει. Μια ζωγραφιά, μια καινούργια κατασκευή ή μια μικρή ανακάλυψη μπορεί να είναι τόσο σημαντική για εκείνο, ώστε να θέλει να σας τη δείξει αμέσως. Δεν καταλαβαίνει πάντα γιατί πρέπει να περιμένει για κάτι που το κάνει τόσο χαρούμενο.
Αναζητά την επαφή μαζί σας. Ορισμένες φορές, πίσω από τις επαναλαμβανόμενες διακοπές βρίσκεται απλώς η ανάγκη για προσοχή και επικοινωνία. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν του αφιερώνετε αρκετό χρόνο, αλλά ότι εκείνη τη στιγμή επιθυμεί να νιώσει πως το ακούτε.
Δεν έχει εξοικειωθεί με τους κανόνες της συζήτησης. Το να κατανοήσει ότι όταν κάποιος μιλάει περιμένουμε να ολοκληρώσει, προτού πάρουμε τον λόγο, είναι μια κοινωνική δεξιότητα που χρειάζεται εξάσκηση και καθοδήγηση.
Γιατί το παιδί σας διακόπτει κάθε φορά που μιλάτε;
Η συνεχής διακοπή μιας συζήτησης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το παιδί είναι αγενές ή ότι προσπαθεί να επιβάλει τη θέλησή του. Υπάρχουν αρκετοί λόγοι που μπορούν να εξηγήσουν αυτή τη συμπεριφορά.
Δυσκολεύεται να ελέγξει την παρόρμησή του. Στις μικρές ηλικίες, ο αυτοέλεγχος βρίσκεται ακόμη υπό ανάπτυξη. Όταν ένα παιδί θέλει να πει ή να ζητήσει κάτι, συχνά δυσκολεύεται να συγκρατήσει την επιθυμία του μέχρι να ολοκληρωθεί η συζήτηση.
Θέλει να μοιραστεί κάτι που το ενθουσιάζει. Μια ζωγραφιά, μια καινούργια κατασκευή ή μια μικρή ανακάλυψη μπορεί να είναι τόσο σημαντική για εκείνο, ώστε να θέλει να σας τη δείξει αμέσως. Δεν καταλαβαίνει πάντα γιατί πρέπει να περιμένει για κάτι που το κάνει τόσο χαρούμενο.
Αναζητά την επαφή μαζί σας. Ορισμένες φορές, πίσω από τις επαναλαμβανόμενες διακοπές βρίσκεται απλώς η ανάγκη για προσοχή και επικοινωνία. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν του αφιερώνετε αρκετό χρόνο, αλλά ότι εκείνη τη στιγμή επιθυμεί να νιώσει πως το ακούτε.
Δεν έχει εξοικειωθεί με τους κανόνες της συζήτησης. Το να κατανοήσει ότι όταν κάποιος μιλάει περιμένουμε να ολοκληρώσει, προτού πάρουμε τον λόγο, είναι μια κοινωνική δεξιότητα που χρειάζεται εξάσκηση και καθοδήγηση.
Ακολουθούν πέντε απλοί τρόποι για να μάθει να μη σας διακόπτει
Συμφωνήστε σε ένα μυστικό σήμα
Αντί να επαναλαμβάνετε συνεχώς τη λέξη «περίμενε», δοκιμάστε να καθιερώσετε ένα μικρό σήμα επικοινωνίας.
Εξηγήστε στο παιδί ότι όταν θέλει να σας μιλήσει ενώ συζητάτε με κάποιον άλλον, μπορεί να ακουμπήσει απαλά το χέρι σας. Εσείς, με τη σειρά σας, μπορείτε να αγγίξετε το δικό του, δείχνοντάς του ότι αντιληφθήκατε την παρουσία του και θα του δώσετε προσοχή μόλις μπορέσετε.
Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί αποκτά έναν συγκεκριμένο τρόπο να εκφράζει την ανάγκη του χωρίς να διακόπτει και ταυτόχρονα αισθάνεται ότι δεν το αγνοείτε.
Ξεκινήστε με λίγα δευτερόλεπτα αναμονής
Μην περιμένετε από ένα μικρό παιδί να παραμείνει υπομονετικό για πολλή ώρα. Η αναμονή είναι μια δεξιότητα που χτίζεται βήμα βήμα.
Μπορείτε αρχικά να του ζητάτε να περιμένει μέχρι να ολοκληρώσετε μια πρόταση ή μια σύντομη συνομιλία. Για παράδειγμα, πείτε του «Θα τελειώσω αυτό που λέω και αμέσως μετά θα σε ακούσω».
Φροντίστε, όμως, να τηρείτε αυτό που του υπόσχεστε. Έτσι, θα αρχίσει να καταλαβαίνει ότι το να περιμένει δεν σημαίνει πως θα ξεχάσετε αυτό που θέλει να σας πει.
Επιβραβεύστε το όταν καταφέρνει να περιμένει
Οι γονείς συχνά αντιδρούν όταν το παιδί διακόπτει, αλλά δεν δίνουν την ίδια σημασία στις φορές που καταφέρνει να περιμένει υπομονετικά.
Την επόμενη φορά που θα αφήσει να ολοκληρώσετε μια συζήτηση, αναγνωρίστε την προσπάθειά του. Μια απλή φράση όπως «Μου άρεσε πολύ που περίμενες να τελειώσω για να μου μιλήσεις» μπορεί να λειτουργήσει ενθαρρυντικά.
Η θετική ενίσχυση βοηθά το παιδί να αντιληφθεί ποια συμπεριφορά είναι επιθυμητή και το παρακινεί να την επαναλάβει.
Αφιερώστε του χρόνο χωρίς περισπασμούς
Μέσα στους γρήγορους ρυθμούς της καθημερινότητας, δεν είναι πάντα εύκολο να προσφέρετε στο παιδί την αμέριστη προσοχή σας. Ωστόσο, ακόμη και λίγα λεπτά ουσιαστικής επικοινωνίας μπορούν να έχουν αξία.
Καθίστε μαζί του, παίξτε το αγαπημένο του παιχνίδι, διαβάστε ένα παραμύθι ή ακούστε όσα θέλει να σας διηγηθεί από την ημέρα του.
Το σημαντικό είναι εκείνη την ώρα να είστε πραγματικά παρόντες, χωρίς να κοιτάζετε το κινητό σας ή να ασχολείστε παράλληλα με άλλες δουλειές.
Όταν το παιδί γνωρίζει ότι έχει ευκαιρίες να απολαμβάνει την αποκλειστική προσοχή σας, μπορεί να του είναι ευκολότερο να αποδεχτεί τις στιγμές που χρειάζεται να περιμένει.
Δείξτε του με το παράδειγμά σας πώς γίνεται
Τα παιδιά παρατηρούν πολύ περισσότερο τη συμπεριφορά μας απ’ όσο ενδεχομένως πιστεύουμε.
Αν συνηθίζετε να διακόπτετε τους άλλους, να απαντάτε προτού ολοκληρώσουν τη σκέψη τους ή να μιλάτε ταυτόχρονα με κάποιον, είναι πιθανό το παιδί να υιοθετήσει την ίδια συνήθεια.
Προσπαθήστε, λοιπόν, να δείχνετε στην πράξη τι σημαίνει ενεργητική ακρόαση. Αφήστε τον συνομιλητή σας να ολοκληρώσει, περιμένετε τη σειρά σας και δώστε στο παιδί την ευκαιρία να παρατηρήσει πώς εξελίσσεται μια συζήτηση με σεβασμό.
Πότε η συνεχής διακοπή χρειάζεται περισσότερη προσοχή;
Το να διακόπτει ένα παιδί τις συζητήσεις των ενηλίκων είναι συνηθισμένο, ιδιαίτερα κατά την προσχολική ηλικία, και δεν αποτελεί από μόνο του λόγο ανησυχίας.
Ωστόσο, αν η δυσκολία στην αναμονή συνοδεύεται από έντονη παρορμητικότητα, εμφανίζεται συστηματικά τόσο στο σπίτι όσο και στο σχολείο ή σε άλλα περιβάλλοντα και επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα και τις σχέσεις του παιδιού, είναι χρήσιμο να το συζητήσετε με τον παιδίατρό σας.
Σε κάθε περίπτωση, χρειάζεται να θυμάστε ότι η υπομονή δεν είναι κάτι που τα παιδιά κατακτούν από τη μια μέρα στην άλλη. Είναι μια δεξιότητα που καλλιεργείται με τον χρόνο, μέσα από την επανάληψη, τα σαφή όρια και, κυρίως, τη στάση των ίδιων των γονιών.
