Ήρθε η ώρα να κάνεις μια απλή σκέψη: μήπως έχεις ναρκισσιστικές τάσεις ή μήπως μεγάλωσες με έναν νάρκισσο γονέα;
Ο ναρκισσισμός δεν είναι πάντα κάτι «κακό». Υπάρχει ο υγιής ναρκισσισμός, που μας βοηθά να έχουμε αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση, αλλά υπάρχει και ο παθολογικός, που μπορεί να φέρνει δυσκολίες στην καθημερινότητα και να κάνει τις σχέσεις πιο περίπλοκες.
Η ψυχολόγος Δρ. Λίζα Βάρβογλη εξηγεί πώς συμπεριφέρεται ένας ναρκισσιστής γονέας και πώς βλέπει το παιδί του σε κάθε ηλικία, από το μωρό μέχρι τον ενήλικα, ώστε να καταλάβουμε καλύτερα τι συμβαίνει μέσα στην οικογένεια και πώς μπορεί αυτό να επηρεάζει ένα παιδί.
Ηλικίες 0–2 ετών
Δεν το βλέπει ως παιδί. Το βλέπει ως προέκταση του εαυτού του. Το κλάμα θεωρείται «ενόχληση», ενώ οι ανάγκες του δεν αναγνωρίζονται. Η ύπαρξη του παιδιού λειτουργεί ως επιβεβαίωση του ρόλου του γονέα: Το μήνυμα που περνά στο παιδί: «Υπάρχεις για να με εξυπηρετείς.»
Ηλικίες 3–5 ετών
Δεν βλέπει ανεξαρτησία, αλλά απειλή. Ερμηνεύει τα ξεσπάσματα ως ανυπακοή και θεωρεί την περιέργεια («γιατί;») πρόκληση. Προσφέρει την αγάπη υπό όρους: Όταν το παιδί ειναι ήσυχο και υπάκουο. ο μήνυμα που περνά στο παιδί: «Η αγάπη κερδίζεται.»
Ηλικίες 6–12 ετών
Το παιδί αξιολογείται και κατατάσσεται. Είναι είτε τρόπαιο είτε απογοήτευση. Η επιτυχία του παιδιού πιστώνεται στον γονέα, ενώ η αποτυχία του θεωρείται ντροπή. Οι επιλογές, τα ενδιαφέροντα και η ιδιωτικότητα του παιδιού ελέγχονται.
Το μήνυμα που περνά στο παιδί: «Η αξία σου εξαρτάται από την εικόνα μου.»
Ηλικίες 13–19 ετών
Δεν βλέπει ένα έφηβο παιδί, αλλά έναν εχθρό. Τα όρια παραβιάζονται, τα συναισθήματα ακυρώνονται, ενώ το gaslighting γίνεται βασικό εργαλείο. Δημιουργεί χάος για να διατηρήσει τον έλεγχο.
Το μήνυμα που περνά στο παιδί: «Χωρίς εμένα δεν είσαι τίποτα.»
Ενήλικη ζωή
Δεν βλέπει το παιδί ως ίσω, αλλά ως κάποιον που του χρωστά. Ενοχοποιεί την ανεξαρτησία και μετατρέπει την κάθε συζήτηση σε δική του ανάγκη. Χρησιμοποιεί «συμβουλές» για έλεγχο και υπονόμευση.
Το μήνυμα που περνά στο παιδί: «Μου ανήκεις.»
Όταν ένα παιδί μεγαλώνει έτσι, δεν μαθαίνει ποιο είναι. Μαθαίνει πώς να επιβιώνει. Αυτό δεν είναι αγάπη. Είναι έλεγχος. Και η θεραπεία ξεκινά με την αναγνώριση.
