Δεν είναι μυστικό ότι κάθε παιδί είναι μοναδικό.
Είτε πρόκειται για τον τρόπο που εκφράζεται, βιώνει τα συναισθήματά του, είτε στον τρόπο που αντιδρά στο περιβάλλον του. Αυτές οι διαφορές είναι τόσο σημαντικές, που ο Thomas Boyce, MD, ομότιμος καθηγητής Παιδιατρικής και Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο, ανέπτυξε ένα πλαίσιο για να τις περιγράψει. Κατηγοριοποίησε τα παιδιά που παρακολουθούσε σε δύο ομάδες: τις πικραλίδες και τις ορχιδέες.¹
Ο Dr. Boyce παρατήρησε ότι τα περισσότερα παιδιά μοιάζουν με πικραλίδες, καθώς δείχνουν ανθεκτικότητα στις αλλαγές του περιβάλλοντος και ικανότητα να διαχειρίζονται καλά το στρες. Αντίθετα, μια μικρότερη ομάδα παιδιών έμοιαζε περισσότερο με ορχιδέες ήταν πιο ευαίσθητα και αντιδρούσαν πιο έντονα στις συνθήκες γύρω τους.
Τι είναι, λοιπόν, ακριβώς ένα παιδί-πικραλίδα; Ποια είναι τα σημάδια που δείχνουν ότι το παιδί σας μπορεί να ανήκει σε αυτή την κατηγορία; Και πώς μπορείτε να κατανοήσετε καλύτερα και να στηρίξετε τις ευαισθησίες του παιδιού σας; Ένας παιδοψυχολόγος εξηγεί.
Τι είναι ένα παιδί-πικραλίδα;
Πιθανότατα έχετε δει ένα λιβάδι με πικραλίδες να λικνίζεται στον άνεμο, με τα μικρά πέταλά τους συχνά να παραμένουν ανέπαφα παρά τις καιρικές συνθήκες. Αυτό συμβαίνει επειδή οι πικραλίδες μπορούν να ευδοκιμήσουν σε κάθε είδος εδάφους και να φυτρώσουν σχεδόν παντού, ακόμη και στις ρωγμές των πεζοδρομίων.
Όπως ακριβώς και το λουλούδι, έτσι και τα παιδιά-πικραλίδες είναι λιγότερο ευαίσθητα στο περιβάλλον τους και μπορούν να προσαρμοστούν σε διάφορες συνθήκες. Είναι ανθεκτικά και δυνατά. Η έρευνα του Dr. Boyce έδειξε ότι η γενετική τους σύσταση τα προστατεύει από περιβαλλοντικούς στρεσογόνους παράγοντες. Αυτά τα παιδιά συχνά καταφέρνουν να ευημερούν ακόμη και κάτω από δύσκολες συνθήκες, είτε πρόκειται για κοινωνικοοικονομικές δυσκολίες είτε για απαιτητικές οικογενειακές δυναμικές. Τα παιδιά-πικραλίδες τείνουν να πετυχαίνουν στη ζωή, ακόμη κι όταν αντιμετωπίζουν πιο δύσκολες προκλήσεις.
Σε τι διαφέρουν τα παιδιά-ορχιδέες από τα παιδιά-πικραλίδες;
Όπως οι ορχιδέες, που είναι ευαίσθητες και δυσκολεύονται να προσαρμοστούν σε μεταβαλλόμενα περιβάλλοντα, έτσι και τα παιδιά-ορχιδέες έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά. Αυτά τα παιδιά τείνουν να είναι πιο ευαίσθητα από τους συνομηλίκους τους και χρειάζονται περισσότερο χρόνο και προσοχή από τους γονείς τους. Συχνά αντιδρούν έντονα στα ερεθίσματα του περιβάλλοντός τους και μπορεί να προτιμούν ένα πιο δομημένο περιβάλλον, με σταθερή ρουτίνα.
Η έρευνα του Dr. Boyce έδειξε ότι τα παιδιά-ορχιδέες ευημερούν όταν δέχονται ευαίσθητη, στοργική φροντίδα και μεγαλώνουν σε σταθερά, υποστηρικτικά περιβάλλοντα. Μάλιστα, σύμφωνα με τον Dr. Boyce, οι «ορχιδέες» μπορούν να μάθουν να είναι ανθεκτικές και να ανθίσουν όταν:
- ενθαρρύνονται να αγκαλιάσουν τη μοναδικότητά τους
- ωθούνται με ήπιο τρόπο να δοκιμάσουν νέα πράγματα
- λαμβάνουν σταθερή και συνεχή αγάπη
- έχουν περισσότερες ευκαιρίες για παιχνίδι σε σύγκριση με τα παιδιά-πικραλίδες
Τα παιδιά-πικραλίδες είναι από τη φύση τους ανθεκτικά και μπορούν να προσαρμοστούν στις περισσότερες καταστάσεις. Ωστόσο, μπορεί να δυσκολεύονται να εκφράσουν την ευαλωτότητά τους ή να δημιουργήσουν βαθιές συναισθηματικές σχέσεις. Είναι σημαντικό να αναγνωρίζετε τις δυνάμεις ενός παιδιού-πικραλίδα, αλλά και να μην παραβλέπετε τις δικές του ευαισθησίες.
Σημάδια ότι το παιδί σας είναι παιδί – πικραλίδα
Αν και κάθε παιδί είναι μοναδικό, τα παιδιά-πικραλίδες έχουν κοινό χαρακτηριστικό την ικανότητά τους να προσαρμόζονται σε μεταβαλλόμενα περιβάλλοντα και να διαχειρίζονται τις δυσκολίες. Ως αποτέλεσμα, τείνουν να είναι λιγότερο ευαίσθητα και είναι πιο πιθανό να επιτύχουν τους στόχους που θέτουν.
«Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που συμβάλλουν στην ανθεκτικότητα ενός ατόμου και στην ικανότητά του να αντέχει και να διαχειρίζεται δύσκολες καταστάσεις που μπορεί να προκύψουν κατά τα χρόνια της ανάπτυξής του», λέει ο Joseph Laino, PsyD, ψυχολόγος και βοηθός διευθυντή Κλινικών Λειτουργιών Συμπεριφορικής Υγείας στο NYU Langone Health.
Σύμφωνα με τον Dr. Laino, ορισμένα βασικά σημάδια μπορεί να δείχνουν ότι ένα παιδί είναι παιδί-πικραλίδα:
- Ανθεκτικότητα: Τα παιδιά-πικραλίδες είναι συχνά πιο «σκληραγωγημένα» και μπορούν να διαχειριστούν με σχετική ευκολία συγκρούσεις στην προσωπική τους ζωή ή δύσκολες οικογενειακές καταστάσεις.
- Εξωστρέφεια: Αν και δεν είναι όλα τα παιδιά-πικραλίδες εξωστρεφή, συνήθως αισθάνονται άνετα στα περισσότερα περιβάλλοντα και δεν δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν με άλλους ανθρώπους.
- Κίνητρο: Η ικανότητά τους να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες κατά μέτωπο τα κάνει πιο αποφασισμένα να πετύχουν και να ξεπεράσουν τα εμπόδια.
- Εστίαση στον εαυτό: Σε αντίθεση με τα παιδιά-ορχιδέες, που τείνουν να είναι πιο ευαίσθητα και συντονισμένα με τα συναισθήματα των άλλων, τα παιδιά-πικραλίδες είναι πιο πιθανό να επικεντρώνονται στους δικούς τους στόχους και στη δική τους ευημερία.
Τι να προσέξετε όταν μεγαλώνετε ένα παιδί – πικραλίδα
Καθώς τα περισσότερα παιδιά ανήκουν στην κατηγορία των παιδιών-πικραλίδων, ίσως αναρωτιέστε αν υπάρχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που αξίζει να προσέξετε. Αν και κανένα μεμονωμένο γνώρισμα δεν μπορεί να ορίσει απόλυτα το παιδί σας, υπάρχουν ορισμένες τάσεις που μπορεί να ξεχωρίζουν:
- Δυσκολία στην ευαλωτότητα: Τα παιδιά-πικραλίδες μπορεί να θεωρούν ότι το να μιλήσουν ανοιχτά για τις δυσκολίες τους είναι ένδειξη αδυναμίας. Ως αποτέλεσμα, μπορεί να δυσκολεύονται να εμπιστευτούν αγαπημένα τους πρόσωπα και να μιλήσουν για όσα περνούν, ακόμη κι όταν χρειάζονται στήριξη.
- Υποβάθμιση προσωπικών δυσκολιών: Η φυσική τους ανθεκτικότητα συχνά τα οδηγεί στο να υποτιμούν τα συναισθήματα ή τις δυσκολίες τους. Μπορεί να αποφεύγουν να ζητήσουν βοήθεια ή υποστήριξη, ακόμη κι όταν πραγματικά τη χρειάζονται.
- Υπερβολική ανεξαρτησία: Για να διατηρήσουν την αίσθηση προσαρμοστικότητας και αυτοπεποίθησης, τα παιδιά-πικραλίδες συχνά προτιμούν να λειτουργούν με μεγάλη ανεξαρτησία. Αν και αυτό μπορεί να τα βοηθά να προσαρμόζονται σε αλλαγές, κάποιες φορές μπορεί να τα κάνει πιο διστακτικά στο να ζητήσουν βοήθεια.
- Δυσκολία στη σύνδεση με τους άλλους: Παρόμοια με τη δυσκολία τους να δείχνουν ευάλωτα, μπορεί να δυσκολεύονται να δημιουργήσουν βαθιές συναισθηματικές σχέσεις με άλλους. Σε ορισμένες καταστάσεις, μπορεί επίσης να τους είναι δύσκολο να κατανοήσουν ή να νιώσουν ενσυναίσθηση για την οπτική των άλλων.
Με πληροφορίες από parents.com
