Οι ειδκοί εξηγούν γιατί τα νήπια μπορεί να απορρίπτουν ξαφνικά τροφές που μέχρι πρόσφατα κατανάλωναν χωρίς δυσκολία.
Η αλλαγή αυτή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι γονείς έχουν κάνει κάτι λάθος, αλλά συχνά συνδέεται με τη φυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού.
Ακόμη και όταν ένα παιδί έχει γνωρίσει πολλές διαφορετικές τροφές από την ηλικία των έξι μηνών ή στο παρελθόν έτρωγε σχεδόν ό,τι του προσφερόταν, είναι συνηθισμένο να παρουσιάζει μεγαλύτερη επιλεκτικότητα κατά τη νηπιακή ηλικία. Τα παιδιά σε αυτή τη φάση αρχίζουν να δοκιμάζουν τα όρια, να εκφράζουν πιο έντονα τις προτιμήσεις τους και να διεκδικούν μεγαλύτερη αυτονομία.
Διατροφολόγοι επισημαίνουν, ότι το οικογενειακό τραπέζι αποτελεί ένα από τα πεδία στα οποία τα νήπια μπορούν να εκφράσουν αυτή την ανάγκη για ανεξαρτησία. Η άρνηση ενός γεύματος, η απαίτηση για διαφορετικό φαγητό ή η έντονη αντίδραση όταν δεν ικανοποιείται μια επιθυμία ενδέχεται να αποτελούν μέρος της αναπτυξιακής διαδικασίας.
Οι διατροφικές συμπεριφορές των νηπίων μεταβάλλονται σημαντικά και συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με την ανάπτυξη και τις ενεργειακές τους ανάγκες. Μετά τον πρώτο χρόνο ζωής, η ποσότητα ενέργειας που χρειάζεται ένα παιδί ανά κιλό σωματικού βάρους μειώνεται. Παράλληλα, ο ρυθμός ανάπτυξης γίνεται πιο αργός σε σχέση με τη βρεφική ηλικία.
Τα παιδιά δεν αναπτύσσονται πάντοτε με σταθερό ρυθμό. Μπορεί να παρουσιάζουν περιόδους ταχύτερης ανάπτυξης, οι οποίες ακολουθούνται από διαστήματα σχετικής σταθερότητας. Αυτό συχνά αντανακλάται και στην όρεξή τους. Έτσι, είναι πιθανό σε ορισμένες φάσεις να τρώνε λιγότερο, ακόμη και μικρότερες ποσότητες από εκείνες που κατανάλωναν ως βρέφη.
Η όρεξη ενός νηπίου μπορεί να παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις. Υπάρχουν ημέρες κατά τις οποίες το παιδί τρώει ελάχιστα και άλλες κατά τις οποίες ζητά συνεχώς φαγητό. Αυτή η έλλειψη προβλεψιμότητας μπορεί να προκαλεί ανησυχία στους γονείς, ωστόσο, σύμφωνα με την ειδικό, τα παιδιά αυτής της ηλικίας διαθέτουν συχνά καλή ικανότητα να αναγνωρίζουν τα σήματα πείνας και κορεσμού του σώματός τους.
Οι ειδικοί επισημαίνουν, ότι η επιλεκτικότητα δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως σκόπιμα δύσκολη ή προκλητική συμπεριφορά. Αντίθετα, σχετίζεται με την αυξανόμενη ανάγκη του παιδιού να κάνει πράγματα μόνο του και να έχει μεγαλύτερο έλεγχο στις επιλογές του.
Ο φόβος απέναντι στις νέες τροφές
Ένας ακόμη παράγοντας που επηρεάζει τη διατροφή των νηπίων είναι η λεγόμενη διατροφική νεοφοβία, δηλαδή η επιφυλακτικότητα ή ο φόβος απέναντι σε άγνωστες τροφές.
Σε αρκετές περιπτώσεις, τα παιδιά δεν απορρίπτουν μόνο καινούργιες γεύσεις, αλλά και τρόφιμα που προηγουμένως κατανάλωναν. Παρότι αυτό μπορεί να φαίνεται παράλογο στους ενήλικες, συνδέεται με τον τρόπο με τον οποίο το παιδί αντιλαμβάνεται και επεξεργάζεται το περιβάλλον του.
Ο εγκέφαλος του νηπίου δεν έχει ακόμη αναπτύξει πλήρως την ικανότητα λογικής αξιολόγησης. Το παιδί λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό με βάση την άμεση εμπειρία και τα αισθητηριακά χαρακτηριστικά της τροφής, εξετάζοντας ενστικτωδώς αν κάτι είναι ασφαλές.
Η συγκεκριμένη επιφυλακτικότητα θεωρείται ότι έχει εξελικτική βάση. Καθώς τα μικρά παιδιά αρχίζουν να κινούνται πιο ανεξάρτητα, η προσοχή απέναντι σε άγνωστες τροφές θα μπορούσε να τα προστατεύει από την κατανάλωση επικίνδυνων ή αλλοιωμένων ουσιών.
Γιατί προτιμώνται συχνά οι «μπεζ» τροφές
Αυτό μπορεί να εξηγεί γιατί πολλά παιδιά προτιμούν τροφές όπως το ψωμί, τα ζυμαρικά ή οι κοτομπουκιές. Οι επιλογές αυτές έχουν συνήθως προβλέψιμη εμφάνιση, υφή και γεύση, γεγονός που τις κάνει να φαίνονται πιο ασφαλείς.
Αντίθετα, τα φρούτα και τα λαχανικά μπορεί να διαφέρουν κάθε φορά ως προς το χρώμα, τη σκληρότητα, τη γεύση ή το σχήμα τους. Για ένα μικρό παιδί, αυτές οι μεταβολές ενδέχεται να τα καθιστούν λιγότερο προβλέψιμα και επομένως λιγότερο ελκυστικά.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν, ότι οι γονείς δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζουν την άρνηση του φαγητού ως προσωπική αποτυχία. Ακόμη και όταν έχουν ακολουθηθεί όλες οι συνήθεις οδηγίες για την εισαγωγή στερεών τροφών, η βιολογία και η ανάπτυξη εξακολουθούν να επηρεάζουν σημαντικά τις επιλογές του παιδιού.
Παρότι υπάρχουν τρόποι με τους οποίους οι γονείς μπορούν να υποστηρίξουν τη σταδιακή αποδοχή περισσότερων τροφών, η επιλεκτικότητα στη νηπιακή ηλικία αποτελεί συχνό φαινόμενο.
