Η εγκυμοσύνη δεν αλλάζει μόνο το σώμα μιας γυναίκας.
Οι μεγάλες ορμονικές μεταβολές που συμβαίνουν κατά τη διάρκειά της φαίνεται ότι επηρεάζουν και τον εγκέφαλο, προκαλώντας αλλαγές σε περιοχές που συνδέονται με τη μνήμη, τη μάθηση και τη συμπεριφορά.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου Richmond στις Ηνωμένες Πολιτείες μελέτησαν τον τρόπο με τον οποίο η μητρότητα επηρεάζει τις νοητικές ικανότητες θηλυκών θηλαστικών και διαπίστωσαν ότι η εγκυμοσύνη και η γέννα ενδέχεται να αφήνουν μακροχρόνιο «αποτύπωμα» στον εγκέφαλο.
Στο πλαίσιο της μελέτης, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν δοκιμασίες για δύο συνεχόμενα χρόνια. Παρατήρησαν ότι τα ζώα που είχαν γεννήσει δύο ή περισσότερες φορές παρουσίαζαν καλύτερες επιδόσεις σε απαιτητικές διαδικασίες μάθησης και μνήμης. Για παράδειγμα, μπορούσαν να μάθουν ευκολότερα και να θυμηθούν τον τρόπο με τον οποίο θα έβρισκαν τροφή μέσα σε έναν σύνθετο λαβύρινθο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν και οι αλλαγές στον ιππόκαμπο, μία περιοχή του εγκεφάλου που παίζει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία και την ανάκληση αναμνήσεων αλλά και στη διαδικασία της μάθησης. Στα ζώα που είχαν αποκτήσει απογόνους, οι ερευνητές εντόπισαν διαφορές που υποδήλωναν καλύτερη διατήρηση της συγκεκριμένης εγκεφαλικής περιοχής.
Παράλληλα, διαπιστώθηκαν χαμηλότερα επίπεδα μιας πρωτεΐνης που συνδέεται με την παραγωγή β-αμυλοειδούς. Η συσσώρευση β-αμυλοειδούς στον εγκέφαλο αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά που παρατηρούνται στη νόσο Αλτσχάιμερ, γεγονός που έκανε τα συγκεκριμένα ευρήματα ακόμη πιο ενδιαφέροντα για τους επιστήμονες.
Η μητρότητα αλλάζει και τη συμπεριφορά
Οι αλλαγές, ωστόσο, δεν περιορίστηκαν στις επιδόσεις μνήμης και μάθησης. Σημαντικές διαφορές παρατηρήθηκαν και στη συμπεριφορά των πειραματόζωων.
Τα θηλυκά ζώα που δεν είχαν γεννήσει έδειχναν μικρό ενδιαφέρον για τα νεογέννητα. Αντίθετα, εκείνα που είχαν βιώσει εγκυμοσύνη και μητρότητα παρουσίαζαν έντονο προστατευτικό ένστικτο απέναντι στα μικρά και ήταν πολύ περισσότερο διατεθειμένα να αντιμετωπίσουν έναν κίνδυνο προκειμένου να τα προστατεύσουν.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι ορμονικές και νευροβιολογικές αλλαγές που συνοδεύουν την εγκυμοσύνη μπορεί να προετοιμάζουν τον εγκέφαλο για τις αυξημένες απαιτήσεις της μητρότητας: την επαγρύπνηση, τη γρήγορη λήψη αποφάσεων, την αναζήτηση τροφής και, φυσικά, την προστασία του νεογέννητου.
Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Καναδικής Ένωσης για τις Νευροεπιστήμες. Αν και τα συγκεκριμένα ευρήματα προέρχονται από μελέτες σε ζώα και δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτομάτως στον άνθρωπο, οι επιστήμονες θεωρούν ότι μπορούν να αποτελέσουν σημαντική βάση για την περαιτέρω διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η εγκυμοσύνη και η μητρότητα επηρεάζουν μακροπρόθεσμα τον γυναικείο εγκέφαλο.
Με άλλα λόγια, η περίφημη «αφηρημάδα της εγκυμοσύνης» ίσως δεν λέει ολόκληρη την ιστορία. Η μητρότητα φαίνεται πως συνοδεύεται από μια βαθύτερη προσαρμογή του εγκεφάλου, σχεδιασμένη ώστε να βοηθήσει τη μητέρα να ανταποκριθεί σε έναν εντελώς νέο και απαιτητικό ρόλο.
