Πολλές φορές οι γονείς, στην προσπάθειά τους να προστατεύσουν το παιδί από εντάσεις, δυσκολεύονται να θέσουν όρια.
Όπως επισημαίνει η ψυχοπαιδαγωγός, Ευτυχία Βαρσαμή, μήπως λέμε συχνά «ναι» για να αποφύγουμε τη σύγκρουση; Μήπως αποφεύγουμε τη ματαίωση επειδή δεν αντέχουμε το κλάμα; Και μήπως, τελικά, έχουμε μπερδέψει την αποδοχή με την απουσία καθοδήγησης; Τα ερωτήματα αυτά ανοίγουν έναν ουσιαστικό διάλογο γύρω από τον ρόλο των ορίων στη σχέση γονέα και παιδιού.
Η μεγάλη παρεξήγηση για τη θετική διαπαιδαγώγηση
Θετική διαπαιδαγώγηση δεν σημαίνει:
- «Άστο, είναι παιδί»
- «Μη βάζεις όρια για να μη χαλάσει η σχέση»
- «Μην του πεις όχι για να μην πληγωθεί»
Οι δάσκαλοι μιλούν για αγένεια των παιδιών σήμερα, για έλλειψη σεβασμού, για αδιαφορία. Τότε κάτι έχουμε μπερδέψει. Η σχέση χωρίς όρια δεν είναι δημοκρατία, είναι ασάφεια.
Τι είναι πραγματικά η θετική διαπαιδαγώγηση;
Η θετική διαπαιδαγώγηση βασίζεται στην ασφάλεια, τη σύνδεση, την αυτορρύθμιση, στην εσωτερική παρακίνηση. Όχι, στην ασυδοσία.
Το όριο δεν είναι απειλή, είναι πλαίσιο. Τα παιδιά που δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν συχνά στερούνται σταθερής δομής.
Δημοκρατικός δεν σημαίνει «κάνε ό,τι θέλις». Να το πούμε απλά.
- Επιτρεπτικός γονιός; «Εντάξει, κάνει ό,τι θες, αρκεί να μην στεναχωρηθείς»
- Αυταρχικός γονιός: «Θα κάνεις αυτό που λέω, τέλος.»
- Δημοκρατικός γονιός: «Σε ακούω, σε σέβομαι, αλλά υπάρχουν κανόνες και θα τηρηθούν.»
Η διαφορά είναι τεράστια. Ο δημοκρατικός γονιός δεν φωνάζει, δεν απειλεί. Αλλά ούτε διαπραγματεύεται τα πάντα και πάντα. Δεν είναι χαλαρός, είναι σταθερός.
Και το παιδί ξέρει: η αγάπη δεν αλλάζει, αλλά και τα όρια δεν αλλάζουν κάθε μέρα.
Είναι το όχι που δεν αλλάζει κάθε μέρα.
Δεν φωνάζω, δεν απειλώ, δεν τιμωρώ, αλλά δεν υποχωρώ σε ό,τι δεν είναι όριο. Η σταθερότητα του ενήλικα ρυθμίζει το παιδί.
Το δύσκολο συμπέρασμα
Αν οι δάσκαλοι φοβούνται να θέσουν όρια, αν οι γονείς φοβούνται να πουν όχι, αν το παιδί δεν αντέχει τη ματαίωση, τότε δεν μιλάμε για θετική διαπαιδαγώγηση. Μιλάμε για σύγχυση ενηλίκων.
Η θετική διαπαιδαγώγηση είναι: ζεστασιά και όρια, αγάπη και σταθερότητα, σεβασμός και ευθύνη.
