Τα τελευταία χρόνια γίνεται μεγάλη συζήτηση γύρω από τον λεγόμενο «θόρυβο του φαγητού».
Ωστόσο, τις περισσότερες φορές το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στους ενήλικες που ενδέχεται να ωφεληθούν από κάποιο φάρμακο. Οι ειδικοί της σωματικής και ψυχικής υγείας επισημαίνουν, όμως, ότι ο «θόρυβος του φαγητού» μπορεί να εμφανιστεί και στα παιδιά, γι’ αυτό είναι σημαντικό οι γονείς να κατανοήσουν τι ακριβώς σημαίνει.
«Ο θόρυβος του φαγητού είναι η συνεχής, παρεμβατική φλυαρία που κατακλύζει το μυαλό ενός ανθρώπου σχετικά με το φαγητό, την κατανάλωσή του και τις λιγούρες», εξηγεί ο Daniel Ganjian, MD, FAAP, πιστοποιημένος παιδίατρος στο Providence Saint John’s Health Center. «Παρότι συζητάμε συχνά αυτό το φαινόμενο σε σχέση με ενήλικες που λαμβάνουν φάρμακα GLP-1, αυτός ο εσωτερικός θόρυβος μπορεί να ξεκινήσει από αρκετά μικρή ηλικία, κατά την παιδική ή την εφηβική περίοδο, καθώς διαμορφώνεται η σχέση του παιδιού με το φαγητό. Συναντώ αυτό το πρόβλημα πολύ συχνά στο ιατρείο μου».
Παρότι υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε προβληματισμούς γύρω από τη διατροφή και την εικόνα του σώματος, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φαίνεται ότι εντείνουν αυτά τα ζητήματα στις μικρότερες ηλικίες. Καθώς όλο και περισσότεροι νέοι χρησιμοποιούν τα κοινωνικά δίκτυα, είναι σημαντικό οι γονείς να παραμένουν σε εγρήγορση.
Ο Dr. Ganjian και οι υπόλοιποι ειδικοί εξηγούν ότι ο «θόρυβος του φαγητού» μπορεί να επηρεάσει τα παιδιά σε σωματικό, συναισθηματικό και κοινωνικό επίπεδο. Οι γονείς, όμως, μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά, βοηθώντας τα παιδιά και τους εφήβους τους να διαχειριστούν και να περιορίσουν αυτές τις επίμονες σκέψεις.
Γιατί ο «θόρυβος του φαγητού» μπορεί να ξεκινήσει νωρίς και πώς βιώνεται
Ο «θόρυβος του φαγητού» μπορεί να προκύψει για πολλούς διαφορετικούς λόγους και δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα, επισημαίνει ο Dr. Ganjian.
Μερικοί από τους συνηθέστερους παράγοντες που μπορεί να συμβάλουν στην εμφάνισή του σε παιδιά και εφήβους είναι:
- Η γενετική προδιάθεση
- Οι ορμονικές διαταραχές
- Περιβαλλοντικά ερεθίσματα, όπως οι διαφημίσεις ιδιαίτερα δελεαστικών τροφίμων
«Είναι απαραίτητο να κατανοήσουμε ότι ο εγκέφαλός τους εξακολουθεί να αναπτύσσεται, γεγονός που καθιστά πολύ πιο δύσκολο να περιορίσουν αυτές τις επίμονες σκέψεις», εξηγεί ο Dr. Ganjian.
Αν κάποιος δεν έχει βιώσει ποτέ τον «θόρυβο του φαγητού», ίσως δυσκολεύεται να καταλάβει πόσο έντονος μπορεί να είναι. Φανταστείτε ότι βρίσκεστε σε ένα εμπορικό κέντρο ή σε ένα μεγάλο κατάστημα τον Δεκέμβριο. Το πιθανότερο είναι ότι θα ακούσετε τουλάχιστον μία φορά το «All I Want for Christmas Is You» της Mariah Carey και θα συνεχίσετε να το σιγοτραγουδάτε για όλη την υπόλοιπη ημέρα.
Κάπως έτσι μπορεί να μοιάζει και ο «θόρυβος του φαγητού»: σαν ένα τραγούδι που έχει κολλήσει στο μυαλό σας και επαναλαμβάνεται ασταμάτητα, εξηγεί η Alli Spotts-De Lazzer, LMFT, LPCC, CEDS-C, αδειοδοτημένη ψυχοθεραπεύτρια, ειδικός στις διατροφικές διαταραχές και βασική συγγραφέας του βιβλίου «My Child Has an Eating Disorder: An Essential Guide for Parents of Kids, Teens, and Adults».
«Σχεδόν πάντα υπάρχει φαγητό κοντά μας, διαθέσιμο ή εύκολο να αγοραστεί, και το άτομο μπορεί να νιώθει μια επείγουσα ανάγκη να ανταποκριθεί σε αυτόν τον θόρυβο, προκειμένου να τον σταματήσει», εξηγεί η Spotts-De Lazzer.
«Ο θόρυβος του φαγητού μπορεί να αποσπά την προσοχή και να δυσκολεύει τη συγκέντρωση στο μάθημα ή στα αθλήματα, την ικανότητα του παιδιού να ζει πραγματικά τη στιγμή, τη συμμετοχή του σε κοινωνικές εκδηλώσεις, ιδιαίτερα σε όσες περιλαμβάνουν φαγητό, αλλά και τη διάθεσή του. Η ευερεθιστότητα που προκαλεί η πείνα είναι πραγματική για πολλούς ανθρώπους, ακόμη και για τα παιδιά και τους εφήβους».
Παρότι μεγάλο μέρος της συζήτησης γύρω από τον «θόρυβο του φαγητού» επικεντρώνεται στην παχυσαρκία, κυρίως στους ενήλικες, οι επιπτώσεις του δεν περιορίζονται μόνο στη σωματική υγεία.
«Ο θόρυβος του φαγητού μπορεί να προκαλέσει έντονη ψυχική δυσφορία σε ένα παιδί», εξηγεί η Gabriella Clarke, RD, LD, CEDS-C, ανώτερη κλινική διαιτολόγος στο Children’s Health. «Ορισμένα παιδιά μπορεί να αισθάνονται ότι οι σκέψεις τους γύρω από το φαγητό βρίσκονται εκτός ελέγχου, γεγονός που μπορεί να ενισχύσει τα αισθήματα ενοχής ή ντροπής όταν τρώνε».
Πώς μπορούν οι γονείς να βοηθήσουν τα παιδιά
Η Clarke επισημαίνει ότι ο «θόρυβος του φαγητού» μπορεί να οδηγήσει ένα παιδί στο να τρώει συχνά, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν πραγματικά σημάδια σωματικής πείνας, καθώς η συνεχής εσωτερική φλυαρία μπορεί να το κάνει να παρερμηνεύει τα μηνύματα που του στέλνει το σώμα του.
Οι γονείς δεν μπορούν να γνωρίζουν κάθε σκέψη που περνά από το μυαλό του παιδιού τους. Μπορούν, όμως, να το βοηθήσουν να χαμηλώσει την ένταση αυτού του θορύβου.
Καθιερώστε ένα σταθερό πρόγραμμα γευμάτων
Η κατανάλωση γευμάτων και σνακ σε τακτά χρονικά διαστήματα μπορεί να μειώσει το άγχος γύρω από το πότε και το αν θα υπάρχει διαθέσιμο φαγητό, εξηγεί η Michelle Maresca, MD, παιδοενδοκρινολόγος και ιατρική διευθύντρια του προγράμματος παιδικής παχυσαρκίας και βαριατρικής χειρουργικής εφήβων στο Joseph M. Sanzari Children’s Hospital του Hackensack University Medical Center.
«Όταν ένα παιδί γνωρίζει πότε πρόκειται να φάει ξανά, είναι λιγότερο πιθανό να σκέφτεται το φαγητό με εμμονικό τρόπο», εξηγεί η Dr. Maresca. «Η συνέπεια μπορεί επίσης να αποτρέψει την υπερβολική πείνα. Όταν τα παιδιά πεινούν πολύ, μπορεί να φάνε υπερβολικά, επειδή τρώνε συνήθως πιο γρήγορα και δεν προλαβαίνουν να αναγνωρίσουν εγκαίρως τα σημάδια του κορεσμού».
Η Clarke τονίζει ότι είναι σημαντικό να μην επιβάλλονται αυστηροί περιορισμοί στα παιδιά. Προτείνει τρία γεύματα και δύο έως τρία σνακ την ημέρα, τα οποία θα περιλαμβάνουν τροφές από τις βασικές διατροφικές ομάδες. Η κατανάλωση τροφής κάθε λίγες ώρες μπορεί επίσης να βοηθήσει στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα.
Απομακρύνετε τους περισπασμούς την ώρα του φαγητού
Η Dr. Maresca επισημαίνει ότι οι περισπασμοί, όπως η τηλεόραση, τα κινητά και τα τάμπλετ, δυσκολεύουν τα παιδιά να αντιληφθούν τα πραγματικά σημάδια πείνας και κορεσμού.
«Φροντίστε τα γεύματα να καταναλώνονται σε έναν κοινόχρηστο χώρο, όπως το τραπέζι της κουζίνας ή της τραπεζαρίας, χωρίς περισπασμούς από τάμπλετ και κινητά», προτείνει. «Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται ένα περιβάλλον στο οποίο το παιδί μπορεί να συγκεντρωθεί στο φαγητό και κατανοεί ότι το τραπέζι είναι ο χώρος των γευμάτων, χωρίς οθόνες».
Συμπεριλάβετε στο τραπέζι τροφές που απολαμβάνουν τα παιδιά
Το ανθρώπινο σώμα δεν είναι απλώς μια μηχανή και το φαγητό δεν αποτελεί μόνο καύσιμο. Συνδέεται με τον πολιτισμό, τις αναμνήσεις, τις κοινωνικές επαφές και φυσικά με την απόλαυση.
Η Clarke προτείνει να συμπεριλαμβάνονται σε ισορροπημένες και λογικές ποσότητες και οι τροφές που αγαπούν τα παιδιά, ώστε να μη νιώθουν ότι στερούνται διαρκώς όσα τους αρέσουν.
«Η διατροφή που βασίζεται σε πολύ αυστηρούς κανόνες μπορεί να δημιουργήσει αίσθημα πανικού», εξηγεί η Clarke. «Η ενσωμάτωση αυτών των τροφών σε μικρές ποσότητες μπορεί να βελτιώσει τη σχέση του παιδιού με το φαγητό και να μειώσει την πιθανότητα να καταναλώσει υπερβολικές ποσότητες όταν τελικά του δοθεί η ευκαιρία».
Αποφύγετε τις απόλυτες ταμπέλες για τις τροφές
Οι ταμπέλες γύρω από το φαγητό δεν απασχολούν μόνο τους ειδικούς του μάρκετινγκ και τους διαιτολόγους.
«Αποφύγετε να οργανώνετε τη διατροφή της οικογένειας γύρω από την ιδέα ότι υπάρχουν “καλές” και “κακές” τροφές, “σκουπιδοτροφές” ή “λιχουδιές”», επισημαίνει η Spotts-De Lazzer.
«Όταν συνδέουμε το φαγητό με ηθικές αξίες, μπορεί να αποκτήσει έντονο συναισθηματικό βάρος και να καταλαμβάνει πολύ περισσότερο χώρο στη σκέψη του παιδιού από όσο είχαμε σκοπό. Αντί να πείτε “Πάμε να φάμε μια λιχουδιά”, απλώς ονομάστε το φαγητό: “Πάμε να φάμε κέικ”».
Προσέξτε πώς μιλάτε για το σώμα
Τα παιδιά και οι έφηβοι λειτουργούν σαν σφουγγάρια, απορροφώντας όσα λέμε και όσα κάνουμε. Η Spotts-De Lazzer τονίζει ότι είναι σημαντικό οι γονείς να προσέχουν τον τρόπο με τον οποίο μιλούν για το σώμα τους αλλά και για το σώμα των άλλων μπροστά στα παιδιά.
«Η δυσαρέσκεια για το σώμα και οι συμπεριφορές δίαιτας μπορούν να ξεκινήσουν σε εκπληκτικά μικρή ηλικία», εξηγεί. «Όσο είναι δυνατόν, αποφύγετε να μιλάτε για τα σώματα σαν να έχουν μεγαλύτερη ή μικρότερη αξία εξαιτίας του μεγέθους, του σχήματος ή της εμφάνισής τους», καταλήγει.
Πηγή: parents.com
