Λιγότερα από 1 στα 10 νήπια καταφέρνουν μέσα στη μέρα να έχουν αρκετό ενεργό παιχνίδι, περιορισμένες οθόνες και επαρκή ύπνο.
Και μόνο αυτό το ποσοστό είναι ανησυχητικό. Μια νέα μελέτη, όμως, προσθέτει και μια πιο μακροπρόθεσμη ανησυχία: αυτά τα πρώιμα μοτίβα φαίνεται να συνδέονται με το πόσο δραστήρια είναι τα παιδιά ακόμη και μια δεκαετία αργότερα.
Ερευνητές παρακολούθησαν περισσότερα από 1.600 παιδιά από το Κεμπέκ του Καναδά από την ηλικία των 2,5 ετών έως τα 12 τους χρόνια, εξετάζοντας αν οι συνήθειες κίνησης στη νηπιακή ηλικία μπορούσαν να προβλέψουν τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας στην αρχή της εφηβείας. Τα παιδιά που έπαιζαν συστηματικά με τους γονείς τους, είχαν λιγότερο από μία ώρα screen time την ημέρα και κοιμούνταν αρκετά, είχαν σαφώς περισσότερες πιθανότητες να είναι σωματικά δραστήρια στα 12. Και ένα από τα πιο ξεκάθαρα ευρήματα; Οι γονείς που σηκώνονταν από τον καναπέ και κινούνταν μαζί με τα παιδιά τους.
Την ώρα που οι παγκόσμιες εκτιμήσεις δείχνουν ότι περίπου το 80% των εφήβων δεν φτάνουν τα προτεινόμενα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας, η έρευνα δείχνει ότι υπάρχει ένα κρίσιμο «παράθυρο» που οι περισσότερες οικογένειες χάνουν πριν καν το παιδί κλείσει τα τρία του χρόνια.
Τα περισσότερα νήπια μένουν ήδη πίσω
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics, βασίστηκε στη διαχρονική έρευνα Quebec Longitudinal Study of Child Development. Από μια μεγαλύτερη ομάδα παιδιών, στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 1.668 παιδιά με πλήρη δεδομένα: 849 αγόρια και 819 κορίτσια που είχαν γεννηθεί το 1997 και το 1998.
Οι γονείς ανέφεραν τις καθημερινές συνήθειες των παιδιών τους στα 2,5 έτη: πόσο συχνά έκαναν μαζί αθλήματα, χόμπι ή παιχνίδια, πόσο χρόνο περνούσε το παιδί μπροστά σε οθόνες και πόσες ώρες κοιμόταν. Δέκα χρόνια αργότερα, τα ίδια τα παιδιά ανέφεραν πόσο χρόνο περνούσαν έξω από το σπίτι και πόσο δραστήρια ήταν στον ελεύθερο χρόνο τους.
Μόνο περίπου το ένα τρίτο των νηπίων έπαιζαν ενεργά με έναν γονέα τουλάχιστον μία φορά την ημέρα. Αντίστοιχο ποσοστό κρατούσε τον χρόνο οθόνης κάτω από το όριο της μίας ώρας ημερησίως που προτείνει ο ΠΟΥ. Περίπου τα τρία τέταρτα κοιμούνταν τις προτεινόμενες 11 ή περισσότερες ώρες. Να πετυχαίνουν και τους τρεις αυτούς στόχους μέσα στην ίδια μέρα; Μόλις το 8,7% των αγοριών και το 9,3% των κοριτσιών.
Δέκα χρόνια μετά, η εικόνα ήταν εξίσου αποκαλυπτική. Τα αγόρια περνούσαν κατά μέσο όρο περίπου 80 λεπτά την ημέρα παίζοντας έξω, ενώ τα κορίτσια περίπου 72 λεπτά. Σχεδόν τα μισά παιδιά ανέφεραν ελάχιστη ή καθόλου σωματική δραστηριότητα στον ελεύθερο χρόνο τους. Ένα επιπλέον 29% των αγοριών και 31,5% των κοριτσιών κατατάχθηκαν στη μέτρια δραστήρια κατηγορία, ενώ μόνο το 24,5% των αγοριών και το 14,9% των κοριτσιών πληρούσαν το όριο της μελέτης για να χαρακτηριστούν δραστήρια.
Πώς διαφέρει η ενεργή παιδική ηλικία για αγόρια και κορίτσια
Τα αποτελέσματα διαφοροποιήθηκαν ανάλογα με το φύλο. Στα αγόρια, το ενεργό παιχνίδι με έναν γονέα και ο περιορισμένος χρόνος οθόνης στη νηπιακή ηλικία συνδέθηκαν με περισσότερο παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους στα 12. Ο επαρκής ύπνος ως νήπια συνδέθηκε ειδικά με υψηλότερα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας στα αγόρια.
Στα κορίτσια, τόσο το ενεργό παιχνίδι με έναν γονέα όσο και ο περιορισμένος χρόνος οθόνης προέβλεπαν περισσότερο υπαίθριο παιχνίδι και υψηλότερη σωματική δραστηριότητα στον ελεύθερο χρόνο μία δεκαετία αργότερα.
Οι ερευνητές έλαβαν υπόψη μια ευρεία σειρά παραγόντων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα, όπως η ιδιοσυγκρασία του παιδιού, το σωματικό βάρος, οι γνωστικές ικανότητες και οι οικογενειακές συνθήκες, ανάμεσά τους το εισόδημα, η μονογονεϊκότητα και η μητρική κατάθλιψη. Ακόμη κι έτσι, η σχέση ανάμεσα στις πρώιμες συνήθειες κίνησης και σε έναν πιο δραστήριο τρόπο ζωής αργότερα παρέμεινε ισχυρή.
Η κατάθλιψη της μαμάς αναδείχθηκε ως επαναλαμβανόμενος παράγοντας κινδύνου. Οι γιοι μητέρων με περισσότερα καταθλιπτικά συμπτώματα είχαν λιγότερες πιθανότητες να συμμετέχουν σε καθημερινό ενεργό παιχνίδι ή να πληρούν συνολικά τις κατευθυντήριες γραμμές για την κίνηση. Οι κόρες αυτών των μητέρων είχαν περισσότερες πιθανότητες να ξεπερνούν τα προτεινόμενα όρια screen time. Όταν ένας γονέας δυσκολεύεται ψυχικά, η μελέτη δείχνει ότι αυτές οι οικογενειακές προκλήσεις μπορεί να συνδέονται με λιγότερες ευκαιρίες για δραστήριο παιχνίδι στο σπίτι.
Γιατί οι γονείς είναι το κλειδί
Ανάμεσα σε όλες τις συνήθειες που εξετάστηκαν, το κοινό παιχνίδι γονιών και παιδιών αναδείχθηκε ως ένας από τους ισχυρότερους προγνωστικούς δείκτες για παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους στην ηλικία των 12 ετών, τόσο για τα αγόρια όσο και για τα κορίτσια. Μια μπάλα στην αυλή, ένας περίπατος, λίγα σουτ στο γκαράζ: αυτές οι μικρές κοινές ρουτίνες φαίνεται πως χτίζουν κάτι που μένει.
Τα παιδιά που μεγάλωσαν με τέτοιου είδους τακτική φυσική αλληλεπίδραση έδειξαν να τη μεταφέρουν και αργότερα στη ζωή τους, όχι επειδή κάποιος τους το επέβαλε, αλλά επειδή η κίνηση είχε γίνει φυσικό κομμάτι της καθημερινότητάς τους. Ο περιορισμός του χρόνου οθόνης βοήθησε επίσης, όμως το ενεργό παιχνίδι με έναν γονέα ήταν εκείνο που εμφανίστηκε πιο σταθερά στα δεδομένα.
Ειδικά για τα κορίτσια, που σύμφωνα με τη βιβλιογραφία έχουν μεγαλύτερη τάση να γίνονται λιγότερο δραστήρια στην εφηβεία, αυτές οι πρώιμες συνήθειες με έναν γονέα ίσως λειτουργούν σαν προστατευτικό «μαξιλάρι» απέναντι στις πιέσεις που τα σπρώχνουν προς την ακινησία.
Το καθημερινό ενεργό παιχνίδι και ο έλεγχος των οθονών στα πρώτα χρόνια της ζωής μπορεί τελικά να είναι από τις πιο σημαντικές συνήθειες που μπορούν να χτίσουν οι γονείς νωρίς. Ένα κυνηγητό ή μια βόλτα στη γειτονιά στην ηλικία των δύο ετών μπορεί να μη μοιάζει σπουδαίο εκείνη τη στιγμή. Τα δεδομένα, όμως, δείχνουν ότι αφήνει αποτύπωμα που φαίνεται χρόνια αργότερα, όταν τα παιδιά έχουν πια αφήσει πίσω τους την παιδική χαρά.
Πηγή: studyfinds.com
