Οι τροφικές αλλεργίες είναι συνηθσμένες στα παιδιά.
Ακόμη κι αν το δικό σας παιδί δεν έχει κάποια από αυτές, σίγουρα στον περίγυρό του υπάρχουν παιδιά με αλλεργίες. Και ο κοινωνικός και συναισθηματικός τους αντίκτυπος συχνά παραβλέπεται.
Παιδιατρικοί ψυχολόγοι εξειδικευμένοι στη θεραπεία των τροφικών αλλεργιών επισημαίνουν ότι διάφορα σχόλια προς αυτούς τους ανθρώπους, μπορεί να είναι καλοπροαίρετα, ωστόσο έχουν προκαλέσει δυσφορία, απόρριψη ή είναι δύσκολα διαχειρίσιμα από τα παιδιά.
Ακολουθούν οκτώ όχι και τόσο βοηθητικά πράγματα που καλό θα είναι να μην πείτε σε ένα παιδί με αλλεργίες και τι να του πείτε αντ’ αυτών.
«Είναι αλλεργικό στα πάντα»
Γιατί δεν βοηθά: Συστήνοντας το παιδί ως «παιδί με τροφικές αλλεργίες» είναι μία συνηθισμένη ενόχληση για παιδιά και εφήβους που προσπαθούν να το διαχειριστούν. Ενώ οι ενήλικες χρησιμοποιούν αυτή τη φράση έτσι ώστε να προειδοποιήσουν τους άλλους για τις αλλεργίες του παιδιού τους και με πρόθεση να το κρατήσουν ασφαλές, ένα παιδί το εκλαμβάνει σαν ένα μειωτικό χαρακτηριστικό. Όταν μια ιατρική πάθηση που δεν μπορεί να ελεγχθεί επηρεάζει σε τόσο μεγάλο βαθμό την εικόνα που έχει ένα παιδί για τον εαυτό του, οι τροφικές αλλεργίες μπορεί να το κάνουν να νιώθει απογοήτευση και ψυχική εξάντληση.
Τι μπορείτε να πείτε: «Το παιδί μου είναι χαρούυμενο που βρίσκεται εδώ. Έχει κάποιες τροφικές αλλεργίες, αλλά το μόνο που θέλω είναι να σας ενημερώσω για αυτές»
Όπως συχνά επισημαίνουν οι ψυχολόγοι, δύο πράγματα μπορει να είναι αλήθεια: Η ενημέρωση σχετικά με τη σοβαρότητα των τροφικών αλλεργιών και συνάμα η επισήμανση των χαρισμάτων του παιδιού είναι περισσότερο ενδιαφέρονται από τα αντισώματά του. Ενισχύστε την ταυτότητα του παιδιού πέρα από την ασθένεια και καλλιεργήστε την ψυχική του ανθεκτικότητα, αναδεικνύοντας πρώτα τον ενθουσιασμό, τα ενδιαφέροντα ή τα δυνατά του σημεία και στη συνέχεια εστιάζοντας στην ιατρική αναγκαιότητα.
«Νιώθεις καλά;»
Γιατί δεν βοηθά: Όταν δοκιμάζει ένα νέο φαγητό, καλοπροαίρεται οι ενήλικες μπορεί να αναζητήσουν συμπτώματα και να ρωτούν συνεχώς το παιδί: «Πονά το στομάχι σου;», «Έχεις δυσκολία στην αναπνοή;», «Νιώθεις κάτι παράξενο στο στόμα σου;». Ενώ οι τροφικές αλλεργίες θα πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη, η συνεχής παρακολούθηση του παιδιού μπορεί να δημιουργήσει μία μη απαραίτητη υπεδιέργεση στα παιδιά. Έχετε νιώσει να σας πιάνει φαγούρα και μόνο με την ιδέα ότι στο σχολείο του παιδιού σας υπάρχει κρούσμα με ψείρες; Η σύνδεση μυαλού – σώματος είναι πραγματική. Συνεπώς, τα συμπτώματα αλλεργικών αντιδράσεων και του άγχους μπορεί να μοιάζουν. Υπάρχουν παιδιά που έχουν δυσκολία να διακρίνουν την αλλεργία και τ άγχος, το οποίο προκαλείται στο σώμα τους από την υπερβολική προσοχή. Αυτό μπορεί να τα οδηγήσει να αποφεύφουν τροφές που δεν είναι αλλεργιογόνες ή γενικότερα νέες τροφές.
Τι μπορείτε να πείτε: «Πάντα να μου επιτρέπεις να γνωρίζω, αν θεωρείς ότι έχεις αλλεργική αντίδραση». Βεβαιωθείτε, ότι το παιδί γνωρίζει τα συμπτώματα της αναφυλαξίας και με την καθοδήγηση ενός γιατρού, ανά διαστήματα να ξαναθυμάται τι μπορεί να συμβαίνει και τι χρειάζεται να κάνει, αν χρειαστεί. Παρατηρήστε το παιδί ενώ δοκιμάζει κάτι καινούργιο, αλλά αποφύγετε εκτεταμένες ερωτήσεις για τυχόν συμπτώματα.
«Δεν χάνεις και τίποτα» ή «Μακάρι να ήμουν κι εγώ αλλεργικός σε αυτό»
Γιατί δεν βοηθά: Μπορεί πράγματι να πιστεύετε ότι τα ζυμαρικά ήταν παραβρασμένα, το brownie μέτριο ή η κατσαρόλα κάθε άλλο παρά δελεαστική, όμως όταν λέτε σε παιδιά με τροφικές αλλεργίες ότι «δεν χάνουν και τίποτα», μπορεί να νιώσουν ότι υποτιμάτε ή ακυρώνετε αυτό που βιώνουν. Τα παιδιά με τροφικές αλλεργίες πράγματι στερούνται την ευκαιρία να συμμετέχουν πλήρως σε δραστηριότητες που περιλαμβάνουν φαγητό, να τρώνε χωρίς περιορισμούς και να κρίνουν τα ίδια πώς είναι η γεύση κάποιου φαγητού.
Τι μπορείτε να πείτε: «Ξέρω, ότι είναι δύσκολο να βλέπεις τους άλλους να τρώνε αυτό και να μην μπορείς να δοκιμάσεις. Μπορώ να σου δώσω μία λιχουδιά που μπορείς να φας».
Με αυτή τη φράση αρχικά επιβεβαιώνετε το δύσκοκλο συναίσθημα του παιδιού, όταν δεν μπορεί να έχει τις ίδιες εμπειρίες ή να συμμετέχει εξ ολοκλήρου σε αυτές, όπως οι συνομίληκοί του. Στη συνέχεια, προσφέρετε μία ασφαλή εναλλακτική που μπορεί να του δώσει χαρά και να την απολαύσει.
«Δεν μπορώ να ζήσω χωρίς φυστικοβούτυρο ή χωρίς τυρί»
Γιατί δεν βοηθά: Αν και οι ενήλικες θα πρέπει να μην μειώνουν τις δυσκολίες που βιώνει ένα παιδί με αλλεργία σε τρόφοιμα, θα πρέπει επίσης να μην τις εκμηδενίζουν. Σχόλια σαν κι αυτά μπορεί να λέγονται με πρόθεση να εκφράσουν συμπάθεια ή θαυμασμό ή ακόμη και να κάνουν τα παιδιά να γελάσουν με κάτι που διαφορετικά θα μπορούσε να τους προκαλεί άγχος. Ωστόσο, από την εμπειρία μου, τα παιδιά με τροφικές αλλεργίες συχνά αναφέρουν αυτού του είδους τις αντιδράσεις ως τις πιο εκνευριστικές. Τέτοιες δηλώσεις είναι ιδιαίτερα προβληματικές, δεδομένου ότι οι τροφικές αλλεργίες μπορεί να είναι δυνητικά απειλητικές για τη ζωή. Όπως μου είπε χαρακτηριστικά ένας έφηβος: «Εγώ θα πέθαινα αν έτρωγα τυρί!»
Τι μπορείτε να πείτε: «Το κατάλαβα, σ’ ευχαριστώ που μου μίλησες για τις αλλεργίες σου. Ποια είναι τα αγαπημένα σου φαγητά;»
Επαινέστε το παιδί για την αναφορά τους στις αλλεργίες τους, καθώς η επικοινωνία με τους ενήλικες μπορεί να είναι πρόκληση. Αντί να ρωτάτε συνεχώς ποιες τροφές πρέπει να αποφεύγει, βρείτε ένα κοινό έδαφος για αυτές που σας αρέσουν σε όλους.
«Ελπίζω να μη χρειαστεί να χρησιμοποιήσω την επινεφρίνη σου»
Γιατί δεν βοηθά: Εκτός από την αναφυλαξία, τα παιδιά με τροφικές αλλεργίες συχνά φοβούνται και την επινεφρίνη. Για ορισμένους από τους ασθενείς μου, ο φόβος για τις βελόνες είναι ακόμη μεγαλύτερος από τον φόβο μιας αλλεργικής αντίδρασης. Αν και είναι απολύτως κατανοητό οι ενήλικες να αισθάνονται άγχος όταν έχουν την ευθύνη ενός παιδιού με τροφικές αλλεργίες, το να εκφράζουν έντονα αυτό το άγχος μπορεί να κάνει το παιδί να νιώσει ανασφάλεια. Άλλωστε, εσείς υποτίθεται ότι είστε το πρόσωπο που του προσφέρει ασφάλεια.
Τι μπορείτε να πείτε: «Είμαι ευγνώμων που έχουμε πλάνο σε περίπτωση ανάγκης». Ο κάθε ενήλικας που φροντίζει ένα παιδί με τροφική αλλεργία οφείλει να γνωρίζει πώς να διαχειριστεί ένα αλλεργικό επεισόδιο ή μία αναφυλαξία, συμπεριλαμβανομένης και της γνώσης του πότε και πώς να χορηγήσει επινεφρίνη. Όπως η ανησυχία, έτσι και η αυτοπεποίθηση είναι «κολλητική». Αυτή η φράση κάνει τα παιδιά να νιώθουν ασφαλή, ,αντί να ντρέπονται για μία κατάσταση που δεν μπορούν να διαχειριστούν.
«Αφού δεν μπορείς να φας κάποια φαγητά, καλύτερα να μείνεις στο σπίτι»
Γιατί δεν βοηθά: Μπορείτε να φανταστείτε ένα πάρτι γενεθλίων ή μία σχολική εκδρομή που δεν θα περιλαμβάνει τουλάχιστον ένα σνακ; Η σύγχρονη κοινωνική ζωή κινείται γύρω από το φαγητό, πράγμα που σημαίνει, ότι μπορεί να δυσκολέψει ένα παιδί με τροφική αλλεργία. Ενώ το ιδανικό θα ήταν να υπάρχουν ασφαλή σνακ για όλους, το να ζητάμε σε κάθε οικογενειακή ή σχολική εκδήλωση να υπάρχουν διαθέσιμα τρόφιμα ασφαλή για παιδιά με αλλεργίες δεν είναι πάντα πρακτικό. Όταν ένα παιδί με αλλεργία στο γάλα μένει στο σπίτι και δεν πηγαίνει σε πάρτι γενεθλίων όπου σερβίρονται πίτσα και τούρτα, μπορεί να χάνει αμέτρητες ευκαιρίες κοινωνικοποίησης, με αποτέλεσμα να απομονώνεται ακόμη περισσότερο από τους συνομηλίκους του απ’ όσο ήδη το απομονώνουν οι ίδιες οι αλλεργίες του.
Επιπλέον, μαθαίνουν ότι δεν μπορούν να κοινωνικοποιούνται παρά μόνο εάν το περιβάλλον είναι απαλλαγμένο από αλλεργιογόνα, γεγονός που ενισχύει τη συμπεριφορά αποφυγής και τα αφήνει ανεπαρκώς προετοιμασμένα για την ανώτατη εκπαίδευση, την εργασία και άλλες συνθήκες της πραγματικής ζωής. Η κοινωνική απομόνωση είναι συχνή μεταξύ των νέων με τροφικές αλλεργίες και είναι κρίσιμης σημασίας οι ενήλικες να συμβάλλουν στην πρόληψή της. Παρομοίως, οι ενήλικες δεν θα πρέπει να αποκλείουν παιδιά με τροφικές αλλεργίες, για παράδειγμα μη προσκαλώντας τα σε ένα πάρτι ή θεωρώντας ότι δεν θα θέλουν να παρευρεθούν επειδή θα υπάρχουν εκεί τα αλλεργιογόνα τους. Αντίθετα, θα πρέπει να αφήνουν την οικογένεια να αποφασίσει αν και με ποιον τρόπο θα ήθελε να συμμετάσχει.
Τι μπορείτε να πείτε: «Το πάρτι του/της φίλου/ης σου θα είναι πολύ διασκεδαστικό. Τι κέρασμα σου αρέσει να φέρεις μαζί σου;»
Ενθαρρύνετε τα παιδιά να συμμετέχουν, να κοινωνικοποιούνται και να κάνουν φίλους. Εστιάστε στις πτυχές των κοινωνικών δραστηριοτήτων που δεν σχετίζονται με το φαγητό και φροντίζετε πάντα ώστε το παιδί με τροφικές αλλεργίες να έχει το δικό του ασφαλές κέρασμα. Εάν φιλοξενείτε ένα παιδί με τροφικές αλλεργίες, ρωτήστε την οικογένειά του: «Τι μπορώ να κάνω ώστε το παιδί σας να νιώσει ότι το στηρίζουμε και το συμπεριλαμβάνουμε όσο το δυνατόν περισσότερο;»
«Κι εγώ δεν τρώω γλουτένη/είμαι vegan/έχω δυσανεξία στη λακτόζη»
Γιατί δεν βοηθά: Στα διαδικτυακά προγράμματα αλληλοϋποστήριξης που συντονίζω για εφήβους με τροφικές αλλεργίες, αυτό ίσως είναι το παράπονο που συζητείται συχνότερα. Όταν οι ενήλικες κάνουν τέτοιες δηλώσεις, πιθανότατα προσπαθούν να συνδεθούν με τα παιδιά που έχουν τροφικές αλλεργίες και να δείξουν ότι κατανοούν τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν. Δυστυχώς, εξισώνοντας τη διατροφή τους, μια προσωπική προτίμηση ή μια πεπτική ενόχληση με μια ιατρική κατάσταση που μπορεί να απειλήσει τη ζωή, άθελά τους αποκαλύπτουν πόσο λίγο κατανοούν πραγματικά την κατάσταση. Τέτοια σχόλια εξισώνουν μια επιλογή τρόπου ζωής με μια ιατρική πάθηση.
Τι μπορείτε να πείτε: «Ακούγεται δύσκολο. Ας βρούμε ένα φαγητό που να μπορούμε να απολαύσουμε όλοι»
Αναγνωρίστε σύντομα τις δυσκολίες που συνεπάγεται μια τροφική αλλεργία, χωρίς να τις συγκρίνετε με μια επιλογή τρόπου ζωής που δεν είναι απειλητική για τη ζωή. Αντίθετα, στρέψτε τη συζήτηση προς την υποστήριξη, την αποδοχή και τη συμπερίληψη.
«Απλώς δοκίμασέ το»
Γιατί δεν βοηθά: Τα παιδιά με τροφικές αλλεργίες μπορεί, από ανάγκη, να γνωρίζουν περισσότερα για την επισήμανση των τροφίμων και τις πρακτικές μαγειρέματος από ό,τι οι περισσότεροι ενήλικες. Πολύ συχνά ακούω για παιδιά στα οποία λένε: «Δεν περιέχει αυγά, απλώς δοκίμασε το κεκάκι!» και τα κάνουν να νιώθουν υπερβολικά επιφυλακτικά ή δύσκολα επειδή αρνούνται ένα φαγητό που τους προσφέρεται. Παρόλο που το κεκάκι μπορεί να μην περιέχει αυγά ως βασικό συστατικό, ο ενήλικας μπορεί να μην έχει αντιληφθεί ότι στο μπολ ανάμειξης υπήρχαν αυγά από την προηγούμενη παρτίδα που παρασκευάστηκε ή ότι στην ετικέτα της επικάλυψης αναγράφεται «ενδέχεται να περιέχει αυγά». Εκτός από το ότι κάνουν τα παιδιά να νιώθουν άβολα, τέτοιες δηλώσεις μπορεί να τα αποθαρρύνουν από το να υπερασπίζονται τις ανάγκες και την ασφάλειά τους στο μέλλον.
Τι μπορείτε να πείτε: «Κάνε ό,τι σε κάνει να νιώθεις πιο άνετα. Σε ευχαριστώ που το είπες.»
Εμπιστευτείτε τα παιδιά με τροφικές αλλεργίες ότι γνωρίζουν τι είναι ασφαλές να φάνε και σεβαστείτε τα προσωπικά τους όρια. Το να εκφράζονται και να μιλούν ανοιχτά στους ενήλικες μπορεί να είναι δύσκολο και είναι σημαντικό να ενθαρρύνεται η ικανότητά τους να υπερασπίζονται τον εαυτό τους.
Πηγή: parents.com
